تبلیغات
تبلیغات متنی
محبوبترینها
ساقدوش کیست ؟ | وظیفه ساقدوش در مراسم عقد و عروسی چیست ؟
قایقسواری تالاب انزلی؛ تجربهای متفاوت با چاشنی تخفیف
چگونه ویزای توریستی فرانسه را بگیریم؟
معرفی و فروش بوته گرافیتی ریخته گری
بهترین بروکر برای معاملات فارکس در سال 2024
تجربه رانندگی با لندکروز در جزیره قشم؛ لوکسترین انتخاب
اکسپرتاپ: 10 شغل پردرآمد برای مهاجران کاری در کانادا
بهترین سایتهای خرید تیک آبی رسمی اینستاگرام در ایران
صفحه اول
آرشیو مطالب
ورود/عضویت
هواشناسی
قیمت طلا سکه و ارز
قیمت خودرو
مطالب در سایت شما
تبادل لینک
ارتباط با ما
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
آمار وبسایت
تعداد کل بازدیدها :
1815167461
![archive](https://vazeh.com/images/2archive.jpg)
![نمایش مجدد: سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) refresh](https://vazeh.com/images/refresh.gif)
سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3)
واضح آرشیو وب فارسی:راسخون:
سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) نویسنده: عبدالرضا اصغری سن مسؤولیت كیفری از نظر فقها نظرات فقها به عنوان كارشناسان اسلامی و كسانی كه مجوز استفاده از منابع احكام اسلامی (كتاب، سنت، عقل و اجماع) را به علت در اختیار داشتن ابزارهای استفاده از آن منابع (علوم حوزوی) دارند، بسیار مهم و لازمالاتباع برای پیروان دین اسلام است. الف) نظریه مشهور فقهای امامیه: مشهور فقهای امامیه، سن مسؤولیت كیفری را برای پسران، پانزده سال كامل و برای دختران، نُه سال كامل میدانند. عمدهترین دلیل مشهور در سن مسؤولیت كیفری، روایت حمزة بن حمران است كه قبلاً ذكر شد. حدیث مزبور در كافی با مقداری تفاوت در راویهای قبل از ابن محبوب، و تفاوتهایی در متن روایت نقل شده است. البته به نظر میرسد با توجه به این كه هر دو حدیث از یك امام نقل شده است و به ابن محبوب میرسد، دارای وحدت سند باشد. بررسی سند روایت حمزة بن حمران نشان میدهد كه احمد بن محمد بن عیسی القسری ضعیف است. عبدالعزیز العبدی نیز ضعیف است. حمزة بن حمران نیز كه در سند حدیث حمران قرار دارد، توسط احدی از علمای رجال، تعدیل یا توثیق نشده است. از این رو، فقط شهید ثانی روایت را صحیح دانسته است. ب) اقوال مخالف مشهور فقها: در برابر نظر مشهور فقهای امامیه، آرای مخالفی وجود دارد كه اگرچه با هم تفاوتهایی دارند، ولی از حیث مخالف بودن با قول مشهور فقها با هم موافقند. اقوال مخالف مشهور را میتوان به دو دسته تقسیم كرد: 1. گروهی از فقها و محققان، با توجه به روایاتی كه در باب روزه وارد شده یا اخباری كه در ابواب مختلف احكام به ما رسیده است، برای تكالیف مختلف، مراتبی را در نظر گرفته و سنین خاصی را برای هر تكلیف معین كردهاند كه میتوان به نظرات فیض كاشانی رحمهالله و آیةاللّه محمدهادی معرفت اشاره كرد. مرحوم فیض كاشانی در كتاب مفاتیح الشرایع میگوید: جمع بین روایات ایجاب میكند كه بلوغ سنی، مراتب مختلفی نسبت به تكالیف مختلف داشته است. همان طور كه از احادیث روزه به دست میآید، بر دختر، قبل از پایان سیزده سالگی، روزه واجب نیست، مگر این كه قبل از این سن، حیض شود. از روایات حدود نیز استفاده میگردد كه در نُه سالگی، حد بر دختران جاری میشود و روایات دیگری در باب وصیت و عتق، دلالت دارد كه از كودك ده ساله، این قراردادها صحیح است.(18) 2. گروه دیگری از محققان، با توجه به آیات و روایاتی كه احتلام و حیض را ملاك بلوغ دانستهاند و تعارض روایات مورد استناد مشهور فقها با سایر روایات و در نظر گرفتن مقتضای اصول عملیه؛ مانند اصل برائت و استصحاب و با توجه به واقعیات خارجی و نظر كارشناسان علوم طبیعی، معتقدند كه پدیده بلوغ، یك امر تكوینی است و مراد از بلوغ در اسلام، بلوغ جنسی بوده و علامت و نشانه قاطع آن در پسر، رسیدن به حد احتلام و در دختر، دیدن خون حیض است. از جمله قائلان به نظریه فوق، آیةاللّه معرفت، آیةاللّه مرعشی، آیةاللّه میرسیدعلی طباطبایی، علامه حلی و مرحوم نراقی هستند كه به بیانات بعضی از آنها اشاره میكنیم: استاد معرفت: ملاك اصلی بلوغ در پسران، رسیدن به حالت احتلام و در دختران، رسیدن به سن رشد زنانگی كه با احراز خون حیض صورت میگیرد، است... بلوغ، یك امر طبیعی است و نقش شارع مقدس، بیان امارات و علایم متداول است و هیچ گونه تعبد شرعی در چنین زمینههای طبیعی، در كار نیست.(19) علامه حلی: معیار كودك بودن دختران، سن كمتر از نه سال است؛ زیرا دختر در كمتر از نه سال، خون حیض نمیبیند و دیده نشده كه دختری قبل از نه سالگی، خون ببیند؛ بدین جهت كه خداوند، خون حیض را آفریده تا غذای جنین باشد. پس حكمت در آفرینش خون حیض، تربیت و نمو جنین در رحم زنان است و دختران، قبل از نه سالگی، شایستگی بارداری ندارند. لذا خون حیض در آنان آفریده نمیشود؛ زیرا فاقد حكمت است. همانند منی در پسران كه حكمت آفرینش آن در پسران، همگون حكمت آفرینش خون حیض در دختران است كه آن (منی) مایه تكوین جنین است و این (خون حیض)، غذای موجب رشد و نمو جنین، و هریك از این دو، در حالت صغر وجود ندارد. از این رو، هر یك، دلیل و نشانه بلوغ میباشد و پایینترین سنی كه دختران ممكن است خون ببینند، نه سالگی است. پس اوّل سن حیض، نه سال است و لذا احتمال بلوغ دختران در این سن مطرح گردیده است.(20) میرسیدعلی طباطبایی: خون حیض، چیز شناخته شدهای است كه دیگر ملل و طوایف مردم و نیز اطبا از آن به خوبی اطلاع دارند و چیزی نیست كه بر بیان شارع متوقف باشد، بلكه همانند دیگر پدیدههای طبیعی در بدن انسان؛ مانند بول، منی و غیره كه موضوع احكام شرعی قرار گرفته در شناخت آنها به بیان شارع نیازی نیست، بلكه هرگاه تحقق و شناسایی گردید، احكام مربوط، بر آن مترتب میگردد.(21) نتیجهگیری: از بیانات شیخ طوسی در بخش صوم از كتاب مبسوط(22) و ذكر روایاتی مانند دو صحیحه عبداللّه بن سنان(23) و موثقه ساباطی(24) و روایات ابیبصیر از امام صادق علیهالسلام (25) و از فتوای مرحوم صدوق در المقنع و من لایحضره الفقیه و اشاره به آیه 152 سوره انعام(26) و آیه 6 سوره نساء،(27) نتیجه میگیریم كه معیار اصلی برای رسیدن به بلوغ در پسران، احتلام و در دختران، دیدن خون حیض است و سایر علایم و سن، نشانههایی است كه نوعیت دارد، ولی موضوعیت ندارد و نیز بلوغ، امری تكوینی است، نه تشریعی. البته تعیین سنی كه نوعا دختران در آن، خون حیض میبینند و پسران محتلم میشوند، از سوی قانونگذار ضرورت دارد. شایان ذكر است كه برای تحقق مسؤولیت كیفری، علاوه بر بلوغ، ادراك كامل (رشد كیفری) نیز لازم و ضروری میباشد. لذا سن برای مسؤولیت داشتن، موضوعیت ندارد، بلكه طریقیت دارد. كودك در این سن به مرحله ادراك كامل و رشد فكری میرسد، از این رو، افرادی كه فاقد ادراك و رشد عقلی هستند، مسؤولیت كیفری ندارند. پس همان طور كه تحقق بلوغ جنسی (احتلام، حیض)، شرط لازم برای توجه تكلیف و مكلّف شدن است، رشد كیفری و وجود ادراك (قدرت تمییز) نیز برای مسؤولیت كیفری، شرط میباشد. بنابراین، برای مسؤولیت كیفری، دو شرط لازم است: «بلوغ» و «رشد كیفری» و هیچ كدام از این دو شرط، به تنهایی برای مسؤولیت كیفری، كافی نیست. البته در قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1370، با توجه به نظر مشهور فقهای امامیه، حدود مسؤولیت كیفری كودكان تدوین شده است كه به طور كلی با قوانین سابق، متفاوت است. در قوانین فوق، مسؤولیت كیفری كودكان به دو دوره «قبل از بلوغ» و دوره «رسیدن به حد بلوغ» تقسیم شده است كه ماده 49(28) و تبصرههای آن، بیانكننده این مطلب میباشد. در این قانون، با ضمیمه كردن و در نظر گرفتن تبصره یك ماده 1210 قانون مدنی،(29) میتوان گفت: كودكان، قبل از بلوغ شرعی؛ یعنی پسر، قبل از رسیدن به سن پانزده سال تمام قمری و دختر، قبل از رسیدن به سن نه سال تمام قمری، مبرّا از مسؤولیت كیفری هستند و زمانی كه پسر به پانزده سال تمام قمری و دختر به نه سال تمام قمری رسید، به حد بلوغ شرعی رسیده، دارای مسؤولیت كیفری هستند. یادآوری میشود كه این نظریه قانون گذار، دارای ایرادات و اشكالات زیادی است كه میتوان اختصارا به بعضی از آنها اشاره كرد: 1. عدم تطابق سن تعیین شده، با واقعیات عینی و اجتماعی؛ خصوصا در دختران كه معیار آن، توانایی انجام نكاح است. 2. عدم تمایز بین كودكان غیر ممیز و ممیز از نظر مسؤولیت. 3. عدم توجه به رشد كیفری در مسؤولیت كیفری كودكان.(30) پي نوشت ها : 18. محمدحسن فیض كاشانی، مفاتیح الشرایع، تحقیق سیدمهدی رجایی، ج1، ص14، (مجمع الذخایر الاسلامیه). برای اطلاعات بیشتر، ر.ك: حر عاملی، وسائل الشیعه، ج1، ص45 و ج13، ص431؛ تهذیب، ج2، ص318. 19. به نقل از مقاله منتشر نشدهای از آیةاللّه معرفت با عنوان «بلوغ دختران». 20. علامه حلی، منتهی المطلب، (چاپ سنگی)، ج1، ص95 96 (به نقل از مقاله منتشر نشده آیةاللّه محمدهادی معرفت). 21. همان 22. «و اما البلوغ فهو شرط فی وجوب العبادات الشرعیه، و حده الاحتلام فی الرجال و الحیض فی النساء» (شیخ طوسی، المبسوط فی فقه الامامیة، ج1، ص266، تهران، 1387). 23. در روایت اول، از «بلوغ اشد» سؤال میشود و حضرت صادق علیهالسلام میفرمایند: «الاحتلام» و در روایت دوم سؤال میشود: اگر محتلم نشد؟ امام میفرماید: در این صورت، سیزده سالگی معیار است. 24. در این روایت نیز سن سیزده سال برای دختر و پسر بیان شده، مگر این كه قبل از این سال، احتلام یا حیض محقق شود. 25. «علی الصبی اذا احتلم و علی الجاریة اذا حاضت، الصیام و الخمار». 26. «حتی یبلغ اشده». 27. «بلغوا النكاح». 28. «اطفال، در صورت ارتكاب جرم، مبرّا از مسؤولیت كیفری هستند و تربیت آنان با نظر دادگاه، به عهده سرپرست اطفال و عندالاقتضاء، كانون اصلاح و تربیت اطفال میباشد.» تبصره 1: «منظور از طفل، كسی است كه به حد بلوغ شرعی نرسیده باشد.» 29. «سن بلوغ در پسر، پانزده سال تمام قمری و در دختر، نه سال تمام قمری است.» 30. برای اطلاع بیشتر، ر.ك: رضا نوربها، «مسؤولیت جزایی اطفال و مجانین در قانون راجع به مجازات اسلامی»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 9، ص34. منبع:www.lawnet.ir /ع
#دین و اندیشه#
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: راسخون]
[مشاهده در: www.rasekhoon.net]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 774]
صفحات پیشنهادی
سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3)
سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) نویسنده: عبدالرضا اصغری سن مسؤولیت كیفری از نظر فقها نظرات فقها به عنوان كارشناسان اسلامی و كسانی كه مجوز استفاده از ...
سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) نویسنده: عبدالرضا اصغری سن مسؤولیت كیفری از نظر فقها نظرات فقها به عنوان كارشناسان اسلامی و كسانی كه مجوز استفاده از ...
منابع حقوق اسلام
منابع حقوق اسلام الف) منابع اصلي 1- کتاب (قرآن)قرآن که در علم فقه و اصول از آن ، با عنوان کتاب ياد مي شود ، مهمترين دليل ... سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) ...
منابع حقوق اسلام الف) منابع اصلي 1- کتاب (قرآن)قرآن که در علم فقه و اصول از آن ، با عنوان کتاب ياد مي شود ، مهمترين دليل ... سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) ...
نويسنده: علي حيدري تحول حقوق كودك در اسلام و مقايسهي آن با ...
اين مكتب در مباني خود حتي حقوق كودك را به نحوهي مراوده والدين قبل از بچه دار شدن ارتباط .... در متون فقهي اسلامي اصل بر عدم مسئوليت كيفري كودكان است(البته سن شرعي ... 3- كودكان بالغ يعني كودكاني كه به سن شرعي رسيدهاند و در صورت ارتكاب جرم ...
اين مكتب در مباني خود حتي حقوق كودك را به نحوهي مراوده والدين قبل از بچه دار شدن ارتباط .... در متون فقهي اسلامي اصل بر عدم مسئوليت كيفري كودكان است(البته سن شرعي ... 3- كودكان بالغ يعني كودكاني كه به سن شرعي رسيدهاند و در صورت ارتكاب جرم ...
دفاع اجتماعي يا نظري كوتاه در باره حقوق كيفري(2)
وجود اين اصل در اين قانون كيفري جالب توجه است؛ زيرا چنانكه مي دانيم در قوانين كيفري ابتدايي، مجازات فقط كفاره برون ذاتي ..... سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) ...
وجود اين اصل در اين قانون كيفري جالب توجه است؛ زيرا چنانكه مي دانيم در قوانين كيفري ابتدايي، مجازات فقط كفاره برون ذاتي ..... سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) ...
دسته بندی اطفال بزهكار در نظام كیفری بریتانیا
دسته بندی اطفال بزهكار در نظام كیفری بریتانیا-در حقوق انگلستان صغر سن در كنار ... 3- در عوامل موجهه دادگاهها نیازی به حصول اطمینان از عدم تكرار فعل ارتكابی ندارند در ... در اسلام نیز در مورد سن هفت سال به عنوان حداقل سن مسؤولیت نظراتی ارائه شده ...
دسته بندی اطفال بزهكار در نظام كیفری بریتانیا-در حقوق انگلستان صغر سن در كنار ... 3- در عوامل موجهه دادگاهها نیازی به حصول اطمینان از عدم تكرار فعل ارتكابی ندارند در ... در اسلام نیز در مورد سن هفت سال به عنوان حداقل سن مسؤولیت نظراتی ارائه شده ...
مسئوليت كيفري ناشي از عمليات ورزشي (5)
مسئوليت كيفري ناشي از عمليات ورزشي (5)-مسئوليت كيفري ناشي از عمليات ورزشي (5) ... وضوح معلوم است كه صرف نظر از سن ، مهارت ، جايگاه و ساير ويژگيها صرفا ناظر به ورزشكار است. ... مطابق ماده 59 قانون مجازات اسلامي اعمال زير جرم محسوب نمي شود : 3 . .... نظرات اداره حقوقي قوه قضائيه در زمينه امور كيفري ، ج 1 ، ص 289 ، مسأله 272 .
مسئوليت كيفري ناشي از عمليات ورزشي (5)-مسئوليت كيفري ناشي از عمليات ورزشي (5) ... وضوح معلوم است كه صرف نظر از سن ، مهارت ، جايگاه و ساير ويژگيها صرفا ناظر به ورزشكار است. ... مطابق ماده 59 قانون مجازات اسلامي اعمال زير جرم محسوب نمي شود : 3 . .... نظرات اداره حقوقي قوه قضائيه در زمينه امور كيفري ، ج 1 ، ص 289 ، مسأله 272 .
سند حقوق و مسئوليت هاي زن از نظر اسلام تدوين شد
سند حقوق و مسئوليت هاي زن از نظر اسلام تدوين شد-لاله افتخاري روز پنج شنبه در ... انقلاب فرهنگي به عنوان يک سند مرجع سياست گذاري در امور فرهنگي و اجتماعي در 3 . ... در متون فقهي اسلامي اصل بر عدم مسئوليت كيفري كودكان است(البته سن شرعي .
سند حقوق و مسئوليت هاي زن از نظر اسلام تدوين شد-لاله افتخاري روز پنج شنبه در ... انقلاب فرهنگي به عنوان يک سند مرجع سياست گذاري در امور فرهنگي و اجتماعي در 3 . ... در متون فقهي اسلامي اصل بر عدم مسئوليت كيفري كودكان است(البته سن شرعي .
جرم انگاري برخي از عنوانهاي حقوقي در ايران (2)
جرم انگاري برخي از عنوانهاي حقوقي در ايران (2)-جرم انگاري برخي از عنوانهاي حقوقي در ايران (2) نويسنده:فيروز محمودي دوم- غصب ... سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) ...
جرم انگاري برخي از عنوانهاي حقوقي در ايران (2)-جرم انگاري برخي از عنوانهاي حقوقي در ايران (2) نويسنده:فيروز محمودي دوم- غصب ... سن مسؤولیت كیفری در حقوق اسلام(3) ...
طبقه بندي اطفال بزهكار در نظام كيفري انگلستان
از لحاظ تاريخي حقوق انگلستان اين تفكيك را در قتل به رسميت مي شناخت، بدين ... 3- در عوامل موجهه دادگاهها نيازي به حصول اطمينان از عدم تكرار فعل ارتكابي ندارند در حالي كه ... در اسلام نيز در مورد سن هفت سال به عنوان حداقل سن مسؤوليت نظراتي ارائه شده است، ... حداقل سن مسئوليت كيفري در كشورهاي مختلف دنيا متفاوت است به طوري كه در ...
از لحاظ تاريخي حقوق انگلستان اين تفكيك را در قتل به رسميت مي شناخت، بدين ... 3- در عوامل موجهه دادگاهها نيازي به حصول اطمينان از عدم تكرار فعل ارتكابي ندارند در حالي كه ... در اسلام نيز در مورد سن هفت سال به عنوان حداقل سن مسؤوليت نظراتي ارائه شده است، ... حداقل سن مسئوليت كيفري در كشورهاي مختلف دنيا متفاوت است به طوري كه در ...
مسئوليت كيفري ناشي از حوادث ورزشي
مسئوليت كيفري ناشي از حوادث ورزشي-مسئولیت كیفری ناشی از حوادث ... طبق قانون مجازات اسلامی خسارات ناشی از یك حادثه ورزشی جرم محسوب نمیشود به شرط اینكه ... ورزش از ديدگاه حقوق كيفري-خبرگزاري فارس: براساس ماده 59 قانون مجازات اسلامي اعمال زير ... (4) · مسئوليت كيفري ناشي از عمليات ورزشي (3) · مسئوليت كيفري ناشي از .
مسئوليت كيفري ناشي از حوادث ورزشي-مسئولیت كیفری ناشی از حوادث ... طبق قانون مجازات اسلامی خسارات ناشی از یك حادثه ورزشی جرم محسوب نمیشود به شرط اینكه ... ورزش از ديدگاه حقوق كيفري-خبرگزاري فارس: براساس ماده 59 قانون مجازات اسلامي اعمال زير ... (4) · مسئوليت كيفري ناشي از عمليات ورزشي (3) · مسئوليت كيفري ناشي از .
-
دین و اندیشه
پربازدیدترینها