تبلیغات
تبلیغات متنی
محبوبترینها
ساقدوش کیست ؟ | وظیفه ساقدوش در مراسم عقد و عروسی چیست ؟
قایقسواری تالاب انزلی؛ تجربهای متفاوت با چاشنی تخفیف
چگونه ویزای توریستی فرانسه را بگیریم؟
معرفی و فروش بوته گرافیتی ریخته گری
بهترین بروکر برای معاملات فارکس در سال 2024
تجربه رانندگی با لندکروز در جزیره قشم؛ لوکسترین انتخاب
اکسپرتاپ: 10 شغل پردرآمد برای مهاجران کاری در کانادا
بهترین سایتهای خرید تیک آبی رسمی اینستاگرام در ایران
صفحه اول
آرشیو مطالب
ورود/عضویت
هواشناسی
قیمت طلا سکه و ارز
قیمت خودرو
مطالب در سایت شما
تبادل لینک
ارتباط با ما
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
آمار وبسایت
تعداد کل بازدیدها :
1814810707
![archive](https://vazeh.com/images/2archive.jpg)
![نمایش مجدد: نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص refresh](https://vazeh.com/images/refresh.gif)
نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص
واضح آرشیو وب فارسی:راسخون:
![نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص](http://rasekhoon.net/_WebsiteData/Article/ArticleImages/1/1388/farvardin/05/m3239.jpg)
نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص نويسنده:علیغفارزاده در این قسمت از مقاله به بررسی شیوه برخورد خلفای عباسی با موضوع تولد امام عصر علیهالسلام، و بعد از آن با نواب آن حضرت پرداخته و پرسشهایی را که در این ریشه مطرح است پاسخ میگوییم. خلفای دوران غیبت صغری عبارت بودند از: 1. المعتمد بالله (279 -256 ق ) 2. معتضد بالله (289 -279 ق ) 3. مکتفی بالله ( 295 -289 ق ) 4. مقتدر بالله ( 320 - 295 ق ) 5. قاهر بالله ( 322 - 320 ق ) 6.راضی بالله (329 - 322 ق ) هنگامی که انسان با ذهنی بسیط و ساده، کلام و گفتار مورخان را مورد مطالعه قرار میدهد; خوشبینی قابل ملاحظهای نسبتبه این خلفا حاصل میشود و چنین تصور میشود که اینان، محب اهل بیتبودند و در حق آنها نیکی و خوبی میکردند. در چندین مورد، خود مورخان ، این مطلب را با صراحت اعلام داشتهاند. «ابن طقطقا» مؤلف کتاب «الفخری» که شیعی مذهب و نقیب علویان در حله، نجف و کربلا بوده است و نسب او با بیست واسطه به حسن بن علی، علیهالسلام، میرسد (1) ،درباره معتضد مینویسد: «معتضد به عموزادگان خود; یعنی آل ابوطالب نیکی روا میداشت.» (2) اگر یک مورخ شیعه ، چنین برداشتی از تاریخ داشته باشد، به طریق اولی، مردم عادی و مورخان غیر شیعه، برداشتی بهتر از آن نخواهند داشت، همان طوری که در «الکامل» و «مروجالذهب» و تواریخ دیگر مشاهده میگردد. درکتابهای «تاریخ عمومی» که مورد بررسی قرار دادیم، درباره این خلفای ششگانه، گزارشی که حاکی از دشمنی اینان با عموم شیعیان و خط مشی ولایت و امامتباشد، مشاهده نمیگردد. مورخان درباره بعضی از خلفا و عملکرد آنان نسبتبه شیعیان و آل علی ،علیهمالسلام، سکوت کرده و گزارشی ندادهاند و درباره برخی از آنها، اخباری نقل کردهاند که دال بر طرفداری آنها از اهل بیت است. همان طوری که ذکر شد، درباره «معتضد» نوشتهاند که او دستور داد بر معاویه در منابر لعن کنند و یا اینکه اموالی که محمد بن زید علوی از سهم امام و غیره، جهت تقویتشیعیان فرستاده بود، به صورت علنی در بین علویان تقسیم گردد. مورخان درباره «راضی» مینویسند که او عقاید حنابله را تخطئه کرد و در مقابل آنان از علی ،علیهالسلام، و اهل بیت و شیعیان دفاع نمود. همچنین کارهایی در زمان اینها صورت میگرفت که به نفع شیعیان تمام میشد. مثل به قتل رسیدن «حلاج» در زمان «مقتدر» و «شلمغانی» در زمان راضی که از مدعیان دروغین نیابتبودند و فعالیت آنان باعث پراکندگی و تزلزل و انحراف شیعیان و منجر به تضعیف «نواب خاص» میگردید. تاریخ عمومی و بعضی قرائن دیگر نشان میدهند که اینان با شیعیان زندگی مسالمتآمیز داشته و هیچ نوع سختگیری و فشاری را به آنان روا نمیدانستند. لیکن نمیتوانیم گفتار مورخان را بپذیریم، زیرا وقتی که به روایات و احادیثبیانکننده دوران غیبت صغری و خلفای آن دوره مراجعه میکنیم، درست عکس و نقطه مقابل تاریخ را گزارش میدهد و چهره دیگری ارائه مینماید که ذهنیت انسان را نسبتبه آنان تغییر میدهد. برای روشن شدن موضوع ، احادیث زیر را با دقت مطالعه کنید: 1. حکومت عباسی برای یافتن امام مهدی ،علیهالسلام، تلاش زیادی کرد و به همین خاطر، حاکمان آن زمان، زندگی امام حسن عسکری، علیهالسلام، را به طور دقیق تحت کنترل خود داشتند و لذا تولد حضرت مهدی ، علیهالسلام، به صورت مخفی صورت گرفت. شیخ مفید، در آغاز شرح حال امام زمان ، علیهالسلام، مینویسد: «ولادت آن حضرت به دلیل مشکلات آن زمان و جستجوی شدید حکومت و کوشش آنان برای یافتن آن حضرت، مخفی ماند.» (3) وقتی که «معتمد» شنید، حضرت امام حسن عسکری ،علیهالسلام، بیمار است; پنج تن از خدمتگزاران خویش را که «نحریر» خادم مخصوص خلیفه هم، در میان آنان بود به همراه چند نفر پزشک و قاضیالقضات نزد امام حسن عسکری ، علیهالسلام، فرستاد و به وزیرش دستور داد که ده تن از اصحاب مطمئن خود را احضار کند و به منزل حضرت بفرستد تا شبانهروز در آنجا بمانند. همه این اشخاص آنجا بودند تا آن حضرت وفات نمود و شهر سامرا یکپارچه عزادار شد. سلطان ماموری را به خانه حضرت فرستاد، مامور اتاقها را بررسی کرد و هر چه در آنجا بود، مهر و موم نمود و در جستجوی فرزند او برآمد و دستور داد تا زنانی که آبستنی را تشخیص میدادند، آوردند و کنیزان آن حضرت را بازرسی کردند و یکی از کنیزها که احتمال آبستنی داشت، در اتاقی نگه داشتند و بر او نگهبان گماردند. بعد از دفن آن حضرت، سلطان و مردم به جستجوی فرزندش برخاستند و منزلها و خانهها را بسیار تفتیش نمودند و بعد از مایوس شدن از آبستنی آن کنیز، اموالش را بین مادرش و برادرش جعفر تقسیم کردند. (4) و همچنین هنگامی که برخی از شیعیان قم، برای دادن وجوهات خویش، به سامرا آمده بودند،آنان خبر وفات امام حسن عسکری، علیهالسلام، را شنیدند، بعضیها آنها را به نزد جعفر راهنمایی کردند. شیعیان نیز بعد از آزمایش ، از تحویل اموال به جعفر خودداری کردند و به پیکی که امام زمان ، علیهالسلام، فرستاده بود، وجوهات را تحویل دادند. پس از آن، جعفر، خبر این امر را به معتمد عباسی داده و او نیز دستور داد تا به جستجوی مجدد خانه امامحسنعسکری ، علیهالسلام، و حتی خانه همسایگان بپردازند. در آن هنگام بود که کنیزی به نام «صیقل» که گویا به خاطر حفظ جان امام زمان ،علیهالسلام، ادعای بارداری کرده بود، دستگیر کردند و به مدت دو سال نگاه داشتند، تا آنکه به باردار نبودن وی مطمئن شده و او را رها ساختند. (5) 2. شیخ طوسی در «تهذیب» روایتی نقل میکند، حاکی از آن است که مرقد مطهر امام حسین ،علیهالسلام، در سال273 ق در دوران خلافت معتمد، در اثر خرابکاری ویران شد و همچنین مقارن آن از طرف حکومت دستور داده شد تا مرقد مطهر علی ، علیهالسلام، نیز خراب گردد. وقتی انسان جزئیات این حدیث - بویژه در مورد ویران کردن قبر علی ،علیهالسلام - را میخواند ، لرزه بر اندامش حکمفرما میشود و نهایت کینه و دشمنی اینان را نسبتبه علی ،علیهالسلام، درمییابد. (6) 3. روایات بصراحتبیان میکنند که در زمان خلافت معتضد اختناق بیسابقهای بر جامعه ، بویژه نسبتبه شیعیان حکمفرما بود و از روزگاران سختبه شمار میرفت. شیخ طوسی حدیثی را درباره حمل اموال به سوی محمد بن عثمان، نایب دوم امام زمان ،علیهالسلام، نقل میکند و میگوید: حامل اموال نامهای همراه نداشت که به محمد بن عثمان بدهد، بلکه بدون نامه ، اموال را تحویل داد. سپس میگوید: «لان الامر کان حادا جدا فی زمان المعتضد و السیف یقطر دما لما یقال»زیرا این واقعه در زمان معتضد عباسی و موقعی بود که کار شیعیان بسیار سختشده بود; و چنانکه میگویند از شمشیر دشمن خون میچکید. (7) دکتر «جاسم حسین» مینویسد: «دوران معتضد (289-279 ق)به عنوان دوره پیگرد و سرکوبی امامیه مشخص میشود. » (8) ما نمونههایی از کارهایی را که در دوره معتضد انجام گرفته ، ذکر میکنیم تا این موضوع واضح گردد. 4. «حسینبنحسن علوی» میگوید: مردی از ندیمان «روز حسنی» و مرد دیگری که همراه او بود، به او گفتند: اکنون او (یعنی حضرت صاحب الزمان ،علیهالسلام)، اموال مردم را [به عنوان سهم امام] جمع میکند و وکلایی دارد و وکلای آن حضرت را که در اطراف پراکنده بودند، نام بردند. این خبر به گوش عبیداله بن سلیمان (9) وزیر رسید، وزیر، همت گماشت که وکلا را بگیرد، سلطان گفت: جستجو کنید ببینید خود این مرد (امام ،علیهالسلام) کجاست، زیرا این کار سختی است. عبیداله بن سلیمان گفت: وکلا را میگیریم، سلطان گفت: نه ، بلکه اشخاصی را که نمیشناسند به عنوان جاسوس با پول نزد آنها میفرستیم ، هر کس از آنها پولی قبول کرد، او را میگیریم; در همان موقع توقیعی از ناحیه مقدسه امام زمان ، علیهالسلام، صادر شد که هیچ کس از وکلا چیزی از مردم نپذیرند و از آن امتناع ورزند و خود را بیاطلاع نشان دهند. مردی ناشناس به عنوان جاسوسی نزد محمدبناحمد (قطان) آمد و در خلوت به او گفت: مالی همراه دارم که میخواهم آن را به امام برسانی، محمد گفت: اشتباه کردی، من از این موضوع خبری ندارم، جاسوس همواره مهربانی و حیلهگری میکرد، ولی محمد بن احمد تجاهل مینمود; به همین ترتیب هر جاسوسی نزد وکلای حضرت فرستادند، وکلا از پذیرفتن آنان و اموالشان خودداری کردند; زیرا مطلب قبلا به اطلاع آنها رسیده بود. (10) احتمال دارد حضرت در دستگاه عباسی افرادی را مامور کرده بودند تا اخبار را به وی و نواب ایشان اطلاع دهد و این خبر از طریق آنها به حضرت رسید و احتمال دارد از طریق غیب، حضرت مطلع گردیدند. ولی بعید نیستحضرت و نواب خاص جاسوسانی را در دستگاه عباسی گماشته باشند. 5. «احمد بن نظر» از قنبری که از فرزندان قنبر، غلام حضرت رضا ، علیهالسلام، بود، روایت کرده که گفت: با کسی درباره جعفر کذاب صحبت میکردیم و طرف من جعفر را دشنام داد. من گفتم: غیر از جعفر، اکنون امامی نیست. آیا تو غیر از جعفر را دیدهای؟ گفت: من ندیدهام، ولی کسی را میشناسم که او را دیده است. گفتم: او کیست؟ گفت: کسی است که جعفر او را دوبار دیده است و او داستانی دارد. سپس گفت: رشیق دوست مادرانی (11) نقل میکرد که ما سه نفر بودیم. روزی معتضد خلیفه عباسی ما را خواست و امر کرد که هر یک سوار اسبی شده و اسبی دیگر با خود ببریم، و جز آذوقه مختصری، چیزی حمل نکنیم و گفت: به سامرا میروید، سپس نشانی محله و خانهای را داد و گفت: وقتی به آن محله و خانه رسیدند، غلام سیاهی را میبینید که دم در نشسته است، فورا وارد خانه شوید و هر کس را در آن خانه دیدید، بکشید و سر بریدهاش را برای من بیاورید. ما هم وارد سامرا شدیم و همان طوری که نشانی داده بود، خانهای را پیدا کردیم و دیدیم که: خادم سیاهی در دهلیز نشسته و بند شلواری را میبافد، پرسیدم: این خانه کیست و چه کسی در داخل آن است؟ گفت: صاحبش! به خدا قسم خادم توجهی به ما نکرد و از ما چندان نترسید. ما هم یکباره وارد خانه شدیم، دیدیم مثل اینکه خانه امیر لشکری است. در جلو اطاق پردهای دیدیم که بهتر و بزرگتر از آن ندیده بودیم و گویی تا آن موقع دست کسی به آن نرسیده بود. وقتی پرده را بالا زدیم، دیدیم خانه بزرگی است که دریایی در آن است و در انتهای خانه ، حصیری انداختهاند که فهمیدیم روی آب است و شخصی که از همه کس زیباتر بود، بالای آن ایستاده، نماز میخواند و توجهی به ما ندارد و هم اعتنا به آنچه با خود داشتیم نمیکند. احمدبنعبدالله بر ما پیشی گرفت و رفت که وارد خانه شود ولی در آب فرو رفت و مضطرب شد و دست وپا زد تا من دستش را گرفته و او را از آب بیرون آمد ، غش کرد و مدتی به این حال باقی ماند .بعد از او رفیق دوم من هم جلو رفت و دچار همان سرنوشتشد . من مبهوت ماندم ، ناچار به صاحبخانه گفتم: از شما عذر تقصیر به پیشگاه خدا میبرم . به خدا قسم نمیدانستم موضوع چیست ؟ و نمیفهمیدم برای دستگیری چه کسی میآیم ؟ اکنون به سوی خدا توبه میکنم . ولی او به آنچه من میگفتم توجهی نکرد، و از حالتی که داشتبیرون نیامد. این وضع او ، ما را به وحشت انداخت، ناچار برگشتیم ، معتضد منتظر ما بود و به دربان گفته بود هر وقت ما آمدیم ، نزد وی ببرد، دربان هنگام شب ما را نزد او برد. معتضد پرسید: چه کردید؟ ما هم آنچه دیده بودیم برای او نقل کردیم. گفت: آیا قبل از من کسی شما را دیده و این ماجرا را به کسی گفتهاید؟ گفتیم:نه، گفت: من دیگر ، از سعی خود درباره او مایوسم. سپس قسمهای شدید یاد کرد که اگر این مطلب به کسی برسد، گردن شما را میزنم. ما هم ، تا او زنده بود، جرات نکردیم جریان را به کسی بگوییم. (12) 6. از کیفیت نقل و انتقال اموال و تحویل آن به محمد بن عثمان عمری، فهمیده میشود که چه اندازه حکومت مراقب بوده و آنان را تعقیب میکرده تا ردپایی پیدا کند و نایبان حضرت را دستگیر نماید. ابوجعفر محمد بن عثمان برای آنکه از دست جاسوسان حکومت، در امان باشد، با وکلای سایر بلاد به طور مستقیم تماس نمیگرفت. اموالی که از نواحی مختلف به سوی او سرازیر میشد، حاملان اموال نمیدانستند تحویلگیرنده چه کسی است و محمد بن عثمان را نمیشناختند، همان گونه که تجار اموال را به وسیله افراد موثق به همکاران خود تسلیم میکنند، آنچنان اموال به او تسلیم میشد، و به وکلای خود دستور داده بود به حاملان اموال نامه ندهند و همچنین در هنگام تحویل ، مطالبه قبض ننمایند. (13) در اینجا این سؤال پیش میآید، کسی که فرمان قتل امام زمان ، علیهالسلام، را صادر میکند و چنان سختگیری شدیدی را در نقل اموال به سوی «نواب خاص» دارد و طرح مخفیانه برای دستگیری وکلای حضرت با همکاری وزیرش میریزد به چه مناسبتی دستور میدهد اموال و سهم امام به طور آشکار میان علویان تقسیم گردد؟! بلی ممکن است چنین دستوری را داده باشد تا از آن طریق افراد و وکلای امام زمان، علیهالسلام، را شناسایی بکند. بنابراین، حاکمان عباسی، هرکاری را انجام دادهاند که در نتیجه، به نفع شیعه تمام شده، از آن اهدافی داشتهاند و برای رسیدن به اغراض و نیات پلید خودشان بوده است، نه بهخاطر خدمتبه اهل بیت ، علیهمالسلام، و شیعیان . از روایاتی که منعکسکننده عکسالعمل «معتضد» در مقابل امامیه بود، معلوم میشود محمدبن عثمان که مدتی از نیابت آن بزرگوار، در آن دوره بوده، در چه شرایط زمانی هولانگیزی به فعالیتخود ادامه داده است و در عین حال، درکارهای خود موفق نیز بوده است. هنگام مطالعه زندگانی محمد بن عثمان این مسائل باید مدنظر خوانندهمحترم قرار بگیرد. دکتر «جاسم حسین» در این زمینه چنین اظهار نظر میکند: «موضع خصمانه عباسیان نسبتبه وکلای سفیر دوم (محمدبن عثمان)، پس از مرگ عبیدالله بن سلیمان در سال 288 ق ادامه یافت. مسؤولیت او به پسرش قاسم تفویض شد. قاسم در خصومتبا امامیه و بهطور کلی با شیعه شهره بود. وی در طول خدمتش در این سمت همان سیاستهای پدر را در قبال امامیه دنبال کرد و حتی شرارت بیشتری از خود نشان داد. به روایت «ابن جوزی» قاسم بسیاری از علویان بیگناه را به بهانه گرایشهای قرمطی دستگیر و بازداشت میکرد که دستگیر شدگان تا سال 291 ق در زندان ماندند. از زمان حکومت معتضد به بعد، امام برای احتیاط، چندین بار محل اقامتخود را تغییر داد.» (14) 7. در ادامه خط مشی «معتضد»، در زمان «مقتدر» برای دستگیری وکلا و نزدیکان و دوستداران امام طرحهایی میریختند. یکی از آن طرحها، این بود که دستور داده شد کسانی که به زیارت مرقد امام حسین ،علیهالسلام، و مقابر قریش، که مرقد امام هفتم و امام نهم در آنجا است، میروند، دستگیر شوند تا اطلاعات لازم از آنها کسب گردد، ولی این نقشه شوم، نقش برآب شد. مرحوم کلینی، این موضوع را در ضمن حدیثی چنین بیان میکند: علی بن محمد در اینباره گوید: «توقیعی از ناحیه مقدسه بیرون آمد که از زیارت مقابر قریش و حائر (کربلای معلی) نهی فرموده بود. بعد از چند ماه ، وزیر ، «باقطانی» را خواست و گفت: طایفه «بنیفرات» (15) و «برسیها» را ملاقات کن و به آنها بگو: نباید مقابر قریش (کاظمین) را زیارت کنید; زیرا خلیفه دستور داده است، کسی که مقابر قریش را زیارت کند، در کمینش باشند و او را دستگیر کنند.» (16) و همچنین در زمان «مقتدر» در سال 312 ق ، حسین بن روح ، به خاطر عللی که در بخش مربوط به زندگانی اوبیان خواهیم کرد، به مدت پنجسال زندانی شد و درسال317 ق آزاد گردید. دوران «راضی» هم ، که آخرین خلیفه دوران غیبت صغری بود، مملو از ظلم و ستم و خونریزی بود و به قدری بر نایب چهارم ، علی بن محمد سمری ، سخت گرفت که او نتوانستبه فعالیتخود ادامه دهد و غیبت کبری آغاز گردید. این موضوع را در زندگانی نایب چهارم بررسی کردهایم. ما فقط نمونههایی را باختصار ذکر کردیم، ولیکن موارد زیادی شبیه آنها وجود دارد که ما جهت اختصار از بیان آن خودداری نمودیم و ذکر همه آنها رساله مستقلی را میطلبد. اینها بروشنی جو حاکم بر آن زمان و عکسالعمل خلفای آن دوره را نسبتبه شیعیان ، نواب خاص وامام، علیهالسلام، نشان میدهد. پرسش اگر خلفای حاکم در این دوره، چنین روش و خط مشی خصمانه و کینه توزانهای داشتند، این سؤال مطرح میشود که: چرا نواب خاص امامزمان ،علیهالسلام، و نیز کارگزاران و وکلای آنها در بغداد، که مرکز خلافت عباسیها بود، در غیر بغداد توسط دستگاه عباسی دستگیر و زندانی نشدند؟ و چرا خلفای عباسی آنها را قتل عام نکردند و از دم شمشیر نگذرانیدند و جلو فعالیتهای آنها را به طور جدی و قطعی متوقف ننمودند؟ درست است که طبق گزارش ابوالفرج اصفهانی در «مقاتل الطالبین»، تعداد زیادی از شیعیان و علویان و حتی بعضی از فقها و بزرگان زیر شکنجههای حاکمان ستمگر جان سپردند و شهید شدند، لیکن هسته و شبکه مرکزی نیابت و وکالت توانستند به فعالیتخود ادامه دهند و دچار چنین گرفتاریهایی نگردند. این سؤالی است که ذهن انسان را به خود مشغول کرده است و شاید یکی از نکات مهم در زندگانی نواب و وکلای آنها به شمار میرود. پاسخ حقیقت این است که دستگاه عباسی نتوانستبه این تشکیلات منظم و منسجم پی ببرد و ماهیت «نیابت» با آن همه فعالیتهای عریض و طویل کشف نگردید. و به خاطر نداشتن اطلاعات دقیق از «نواب» و مکان آنها و کیفیت تلاشهای آنان، برای خلفا مقدور نشد، اقداماتی در جهت دستگیری و متوقف نمودن کارهای نایبان انجام بدهند. یکی از نویسندگان مینویسد: «شیوه تربیتسفیران ، بقدری دقیق و عجیب بود که هرگز این اسرار فاش نشد و کسی به دست رژیم گرفتار نشد حتی در مدت 74 سال هیچیک از سفیران توسط جاسوسان رژیم شناخته نشد ! و در عین حال ، همه شیعیان مورد اعتماد، در تمام اقطار و اکناف جهان نایب امامشان را میشناختند و با آنها تماس میگرفتند و پرسشهای خود را به آنان میدادند و پاسخهای لازم رابهخطحضرتولیعصر،علیهالسلام، دریافت میکردند. (17) با مطالعاتی که در زندگانی نواب خاص امام زمان ،علیهالسلام، و کارگزاران آنها و روش فعالیت آنان، صورت گرفته، به نظر میرسد، مسائل مندرج در ذیل ، علت فاش نشدن اسرار آنها گردید. 1. زندگانی نواب و وکلای آنها طوری تنظیم شده بود که توجه کسی را به خود جلب نمیکرد. زندگانی و تجارت آنها به شکل طبیعی و عادی بود. بدون اینکه اشعاری در خطمشی و زندگی آنان به مخالفتبا دولت مشاهده گردد. چنانچه در آینده ، در زندگانی «نواب» مطالعه خواهید کرد، اولین نایب ، عثمان بن سعید در زمان امام حسن عسکری ،علیهالسلام، به صورت تاجر روغن ، زندگی میکرد و لقب «سمان» به خود گرفته بود و سهم امام را داخل ظروف روغن به امام میرسانید. در زمان غیبت صغری نیز ، زندگی خود را به همین روش ادامه داد، بدون اینکه کوچکترین تغییری در روش زندگی وی حاصل گردد. در نهایتسادگی و در خانههای محقر و کوچک زندگی مینمودند، و از خدام و کنیزکان و زندگی مفصل و رفت و آمد خبری نبود و هکذا وکلای آنها چنین بودند. پدر مرحوم صدوق ، علی بن بابویه قمی مغازهای در قم داشت و مثل تجار معمولی هر روز در محل کار حاضر و به کار خود مشغول میگشت. 2. نواب و وکلا، همه ، ملتزم به «تقیه» بودند و به صورت کامل تقیه را مراعات مینمودند. اگرزندگی حسین بن روح را مطالعه کنید، به زندگی همراه با تقیه آنان پی خواهید برد و خواهید دید که کار به جایی میرسد که حسین بن روح در مجامع عمومی نه تنها ابوبکر و عمر، بلکه عثمان را بر علی ،علیهالسلام، مقدم داشته و افضل میداند. 3. شبکه «نیابت» و «وکالت» به قدری قوی و از آنچنان کارایی برخوردار بود که وکلا بلافاصله از نقشههای خلفا آگاه میشدند و نقشه آنها را با شکست مواجه میکردند. نیروهای اطلاعاتی را در همه جای ارکان حکومت گماشته بودند، که از اطلاعرسانی منسجمی برخوردار بودند. فعالیتهای اینها به قدری مخفیانه و حساب شده بود که دولت و حکومت از ناحیه اینها ، احساس خطر نمیکرد و در طول این مدت، هیچ بهانهای به دست دشمن ندادند تااز آن طریق در چنگال حکومت قرار گیرند. همانطور که بیان شد، محمدبنعثمان درسختترینشرایط با وکلای استانهای دوردست، مانند قم در تماس بودند و آن وکلا از طریق بازرگانانی که اطلاعی از رابطه محمدبنعثمان به عنوان نایب دوم و فرستادگان کالا نداشتند و فکر میکردند بین اشخاص روابط تجاری حاکم است، روابطشان را طوری تنظیم کرده بودند که فرستادگان، نامهای به حاملان اموال نمیدادند و هنگام تحویل اموال، مطالبه قبض نمیکردند. اینها همه حاکی از ارتباطات تشکیلاتی قوی و نیرومند است و این یکی از علتهای اساسی موفقیت آنها در دوران فعالیتشان به شمار میرود که با مطالعه زندگانی آنان، بیشتر روشن میشود. 4. رهبری غیر مستقیم و ازپشت صحنه امام زمان ،علیهالسلام، و استفاده از امدادهای غیبی در صورت لزوم و اقتضای مصلحت. پی نوشتها:1. تاریخ فخری ، ص19. 2. همان ، فصل دوم ، 351. 3. مفید ، محمد بن محمد نعمان ، الارشاد ، ص 345. 4. کلینی ، محمدبن یعقوب ، اصول کافی، ج2، مولدابیمحمدالحسینبنعلی، علیهالسلام، ص 430. 5. صدوق ، محمد بن علی بن بابویه ، کمالالدین و تمام النعمة ، ج 2، ص476 ، ح26; حیات فکری،سیاسی امامان شیعه ، ص 215. 6. طوسی ، محمد بن حسن ، تهذیبالاحکام ، ج6، ص 111، حدیث 200. 7. طوسی ، محمدبن حسن، الغیبه ، ص296 . 8. تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم ،علیهالسلام، ص179. 9. اولین وزیر معتضد بود و کینه خاصی نسبتبه شیعیان داشت. 10. کلینی ، محمدبن یعقوب ، همان ، ج 2، بابمولدالصاحب، حدیث 30، ص467. 11. احتمالا احمد بن حسن مادرانی باشد. 12.طوسی ، محمدبن حسن ، همان ، ص 248، 218 و217 ; مجلسی ، محمدباقر ، بحارالانوار، ج 52 ، ص 51. 13.طوسی، محمد بن حسن، همان ، ص 294 ص 270 ، 338. 14. تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم ، علیهالسلام، ، ص 181. 15. علامه مجلسی میگوید: بنی فرات قبیله وزیر ابوالفتح فضل بن جعفر بن فرات است که از وزراء بنیعباس [احتمالا مقتدر] بود، و هم اوست که سلسله سند خطبه شقشقیه حضرت امیر، علیهالسلام، را تصحیح نمود. احتمال هم دارد که بنی فرات مردمی باشند که در کنار شط فرات منزل کردند. «برس» قریهای واقع میان دجله و کوفه است.[معلوم میشود این دو طایفه شیعه بودهاند] و مقصود از زیارت مقابر قریش ، زیارت کاظمین،علیهماالسلام، است ; همان ، ج 51 ، ص 312. 16. کلینی ، محمد بن یعقوب ، همان . 17. مطابق نظر ایشان ، دوران غیبت صغری 74 سال است/خ
#دین و اندیشه#
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: راسخون]
[مشاهده در: www.rasekhoon.net]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 378]
صفحات پیشنهادی
نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص
نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص-نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص نويسنده:علیغفارزاده در این قسمت از مقاله به بررسی شیوه برخورد ...
نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص-نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص نويسنده:علیغفارزاده در این قسمت از مقاله به بررسی شیوه برخورد ...
اگر غیبت ما نبود برای مردم عادی میشدیم
نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص. ... (2) اگر یک مورخ شیعه ، چنین برداشتی از تاریخ داشته باشد، به طریق اولی، مردم عادی و مورخان غیر شیعه، برداشتی .
نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص. ... (2) اگر یک مورخ شیعه ، چنین برداشتی از تاریخ داشته باشد، به طریق اولی، مردم عادی و مورخان غیر شیعه، برداشتی .
وقتی امام زمان مقاله می نویسد+تصاویر
صفحات پیشنهادی. نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص لیکن نمیتوانیم گفتار مورخان را بپذیریم، زیرا وقتی که به روایات و ... شیخ مفید، در آغاز شرح حال ...
صفحات پیشنهادی. نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص لیکن نمیتوانیم گفتار مورخان را بپذیریم، زیرا وقتی که به روایات و ... شیخ مفید، در آغاز شرح حال ...
قم در عصر امام حسن عسکری علیه السلام (2)
اثبات الوصيّة، مسعودي، ص 236، انتشارات بصيرتي، قم؛ زندگاني عسكريّين(ع)، ج 2، ... نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص (3) وقتی که «معتمد» شنید، ...
اثبات الوصيّة، مسعودي، ص 236، انتشارات بصيرتي، قم؛ زندگاني عسكريّين(ع)، ج 2، ... نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص (3) وقتی که «معتمد» شنید، ...
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم (عجل الله تعالی فرجه)
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم (عجل الله تعالی فرجه)-تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم (عجل ... 5- نقش وكالت اماميه با عنايتخاص نسبتبه دوران نخستين سفير . ... مؤلف، موقعيت امام صادق عليه السلام و نگرش امام عليه السلام به نظام سياسى جديد را با .... دارد، لذا مؤلف ضمن نگاه دقيق به مسايل عصر نواب اربعه با بهرهگيرى از منابعى كه بعضا ...
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم (عجل الله تعالی فرجه)-تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم (عجل ... 5- نقش وكالت اماميه با عنايتخاص نسبتبه دوران نخستين سفير . ... مؤلف، موقعيت امام صادق عليه السلام و نگرش امام عليه السلام به نظام سياسى جديد را با .... دارد، لذا مؤلف ضمن نگاه دقيق به مسايل عصر نواب اربعه با بهرهگيرى از منابعى كه بعضا ...
قم در عصر امام حسن عسکری علیه السلام (1)
از اين رو خلفاي معاصر امام حسن عسكري(علیه السلام) ايشان را به شدت تحت نظر ... نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص (3) وقتی که «معتمد» شنید، حضرت امام ...
از اين رو خلفاي معاصر امام حسن عسكري(علیه السلام) ايشان را به شدت تحت نظر ... نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص (3) وقتی که «معتمد» شنید، حضرت امام ...
مقدمه ای برای شطرنج
من هرگز نتواسته ام طرز تلقى و نگرش او به شطرنج را درك كنم همانطور كه او نتوانست در اين زمينه مرا درك كند. وظيفه يك .... نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص ...
من هرگز نتواسته ام طرز تلقى و نگرش او به شطرنج را درك كنم همانطور كه او نتوانست در اين زمينه مرا درك كند. وظيفه يك .... نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص ...
مفاهيم اساسى استراتژى شطرنج
چگونگی غیبت امام زمان (ع) · تاریخ نگارش در موضوع «غیبت» · نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص · بانوان حکومت جهانی (ام ایمن) · مدیران زن در دولت جهانی ...
چگونگی غیبت امام زمان (ع) · تاریخ نگارش در موضوع «غیبت» · نگرشی بر دوران غیبت صغری و نقش نواب خاص · بانوان حکومت جهانی (ام ایمن) · مدیران زن در دولت جهانی ...
كتب انتشار يافته با موضوع مهدويت در سال 1383
راه وصال: وظايف مؤمنين در زمان غيبت امام زمان(ع)سيدرضا حسيني مطلق، پارسايان، 232ص، ... رمز ظهور نور: تحقيقي كوتاه پيرامون نقش دعا در تعجيل ظهور امام زمان(ع)؛ ... عناوين فصلهاي كتاب عبارت است از: فرجام جهان در نگرش پيامبران، تمدن آيندة جهان، ... امام حسن عسگري(ع)، غيبت صغري و شرح حال نواب خاص، غيبت كبري، وظيفة شيعه در زمان ...
راه وصال: وظايف مؤمنين در زمان غيبت امام زمان(ع)سيدرضا حسيني مطلق، پارسايان، 232ص، ... رمز ظهور نور: تحقيقي كوتاه پيرامون نقش دعا در تعجيل ظهور امام زمان(ع)؛ ... عناوين فصلهاي كتاب عبارت است از: فرجام جهان در نگرش پيامبران، تمدن آيندة جهان، ... امام حسن عسگري(ع)، غيبت صغري و شرح حال نواب خاص، غيبت كبري، وظيفة شيعه در زمان ...
خاندان نوبختي
[2] خاندان نوبختي، به دو شيوه از نگرش اهل بيت عليهم السلام دفاع ميكردند: شيوه ... او سومين سفير و نايب خاص حضرت حجت عجل الله تعالي فرجه بود كه پس از عثمان بن سعيد ... ديني، شيعيان، سؤالات را نوشته و با وساطت نواب اربعه به حضرتش ميرساندند و در .... ابوسهل در سنه 237 ه ق متولد و در 311 وفات نمود و نيمه اول غيبت صغري (حدوداً) را ...
[2] خاندان نوبختي، به دو شيوه از نگرش اهل بيت عليهم السلام دفاع ميكردند: شيوه ... او سومين سفير و نايب خاص حضرت حجت عجل الله تعالي فرجه بود كه پس از عثمان بن سعيد ... ديني، شيعيان، سؤالات را نوشته و با وساطت نواب اربعه به حضرتش ميرساندند و در .... ابوسهل در سنه 237 ه ق متولد و در 311 وفات نمود و نيمه اول غيبت صغري (حدوداً) را ...
-
دین و اندیشه
پربازدیدترینها