تبلیغات
تبلیغات متنی
محبوبترینها
معرفی و فروش بوته گرافیتی ریخته گری
بهترین بروکر برای معاملات فارکس در سال 2024
تجربه رانندگی با لندکروز در جزیره قشم؛ لوکسترین انتخاب
اکسپرتاپ: 10 شغل پردرآمد برای مهاجران کاری در کانادا
بهترین سایتهای خرید تیک آبی رسمی اینستاگرام در ایران
کدام رنگ کاغذ دیواری مناسب فضای شماست؟
چه چیزهایی دیگر در دکوراسیون مد نیست؟!
بررسی قیمت تیرچه + قیمت تیرچه کرومیت + قیمت یونولیت
خرید و قیمت ورق در مشاوران آهن + [مشاوره رایگان]
صفحه اول
آرشیو مطالب
ورود/عضویت
هواشناسی
قیمت طلا سکه و ارز
قیمت خودرو
مطالب در سایت شما
تبادل لینک
ارتباط با ما
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
آمار وبسایت
تعداد کل بازدیدها :
1813180203
![نمایش مجدد: پایهگذاران اولیه علم کلام در تاریخ اسلام ایرانیان بودند refresh](https://vazeh.com/images/refresh.gif)
پایهگذاران اولیه علم کلام در تاریخ اسلام ایرانیان بودند
واضح آرشیو وب فارسی:مهر: احمد تمیم داری:
پایهگذاران اولیه علم کلام در تاریخ اسلام ایرانیان بودند
![پایهگذاران اولیه علم کلام در تاریخ اسلام ایرانیان بودند ناصرخسرو](http://media.mehrnews.com/d/2015/08/31/3/1814104.jpg)
شناسهٔ خبر: 2899953 - دوشنبه ۹ شهریور ۱۳۹۴ - ۱۰:۳۲
دین و اندیشه > اندیشکده ها
احمد تمیم داری در درسگفتار «سلجوقیان، فاطمیان و ناصرخسرو» گفت: دوره ناصرخسرو رشد اندیشههای فلسفی و کلامی در مکتب خراسان بود. علم کلام، علم اثبات اصول دین است. علم کلام را ایرانیان پایهگذاری کردند. به گزارش خبرگزاری مهر، هفدهمین مجموعه درسگفتارهایی درباره ناصرخسرو به «سلجوقیان، فاطمیان و ناصرخسرو» اختصاص داشت که با سخنرانی دکتر احمد تمیمداری ـ استاد دانشگاه علامه طباطبایی ـ در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد. ناصرخسرو در جوانی به دستگاه دیوانی محمود غزنوی پیوست و با افول قدرت غزنویان به خراسان رفت تا مگر در دستگاه سلجوقیان سمتی یابد، اما موفق نشد. بعد از خوابی که در چهل سالگی دید، یکسره از خدمات دیوانی کناره گرفت و سفر خود را آغاز کرد که شش سال آن را در خدمت مستنصربالله، خلیفه فاطمی مصر بود و به اسماعیلیه پیوست.زندگی ناصرخسرو در دوره غزنویان و سلجوقیانتمیمداری سخنانش را اینگونه آغاز کرد: بخشی از عمر ناصرخسرو در دوره غزنویان بود و بخشی دیگر در دوره سلجوقیان. مدتی هم به مصر رفت. البته اگر در مصر بیشتر مانده بود متوجه میشد که تفاوت چندانی بین المستنصربالله و المستعصم بالله نبود ولی فاطمیان خیلی با عباسیان مخالفت داشتند. این دو امپراتوری با یکدیگر کنار نیامدند در حالی که صلاح بود که چنین کنند؛ با توجه به جنگهای صلیبی مهلکی که واقع شد و کشتارهای عظیمی که در طول ۲۰۰ سال، از ۱۰۹۵ تا ۱۲۷۱، که تازه پس لرزههایی هم داشت. بسیاری از مسیحیها و بسیاری از مسلمانها کشته شدند. اگر آن وحدتها به وجود آمده بود این اتفاقات در طول تاریخ نمیافتاد.حمله محمود به هندوستان و نجات از سیطره زبان سانسکریتدوره غزنویها دوره پیشرفت و فتوحات بود. سلطان محمود که بسیار قوی بهنظر میرسید به هند لشکرکشی کرد و بتخانه سومنات را تخلیه کرد و جواهراتش را به ایران آورد. هنوز که هنوز است هندیها داغ این مطلب را دارند. من پنج سال در شبه قاره کار و زندگی کردم. معمولاً استادان و روشنفکران آن جا از لشکرکشی محمود به خوبی یاد نمیکنند. فقط یک استاد هندی دیدم، آقای پروفسور امین، که حمایت کرد از محمود غزنوی و گفت که یکی از برکات حمله محمود به هندوستان این بود که هند از سیطره زبان سانسکریت نجات پیدا کرد و زبانهای محلی آزاد شد. این نکته مهمی است. وقتی پروفسور امین این نکته را گفت من متوجه شدم از یورشها و حملهها استفاده مثبت هم میشود کرد.حمله اعراب به ایران و نجات از سیطره زبانهای اوستایی و پهلوییکی از اتفاقاتی که پس از آمدن اعراب به ایران افتاد این بود که زبانهای ایرانی از سیطره زبانهای اوستایی و پهلوی و از سیطره مغان نجات پیدا کرد. حتی روستاها آزاد شد. شما نگاه کنید به توس، که یک قریه خیلی معمولی بود، چه بزرگانی از آن جا برخاستند؛ مثل خواجه نصیرالدین توسی، خواجه نظامالملک توسی، حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی، محمد بن حسن بن حسن توسی، امام محمد غزالی توسی، احمد غزالی توسی. چنین دانشمندانی از این قریه بیرون آمدند. چون سیطره از بین رفته بود. البته هرج و مرج هم واقع شد. همه اینها در جامعه انسانی با هم است و توأم انجام میشود. ما باید بگردیم و رگههای مثبت را در تاریخ پیدا کنیم.سلطان محمود و به دار کردن ۲۰۰ دانشمند بزرگ شیعیسلطان محمود آدم ظالمی بود. ولی فتوحاتش خیلی قوی بود و میتوانست استقلال ایران را حفظ کند. در «مجمل التواریخ والقصص» و «کامل» ابن اثیر یک روایتی نقل میکنند که سلطان محمود در همین شهر ری ۲۰۰ دار برپا کرد و ۲۰۰ دانشمند بزرگ شیعی را به دار زد. ۵۰ خروار دفتر و کتاب از منازل مردم بیرون کشید و آتش زد. این کارها را هم کرده. این نشیب و فرازها در همه تاریخهای دنیا وجود داشته. مهم این است که ما از تاریخ استفاده مثبت کنیم.دانشمندان بزرگی که در خراسان ظهور کردهاندپیش از آن که درباره سلجوقیان بحث را ادامه بدهم میخواهم درباره خراسان مطالبی بگویم و این که این منطقه وسیع پُربرکت فرهنگی چه تاثیری در فرهنگ ایرانی داشته است. خراسان یکی از وسیعترین استانهای ایران است. اما خراسان در اصطلاح قدیم که مورد بحث ماست، شامل خراسان امروز به اضافه ناحیه شرقی و شمالی تا ماوراءالنهر قدیم بوده است. خراسان قدیم چهار بخش با مرکزیت چهار شهر بزرگ نیشابور، مرو، هرات و بلخ داشته است و دانشمندان بزرگی از این منطقه به ظهور رسیدهاند؛ چه در دوره اسلامی و چه قبل از دوره اسلامی.خراسان کانون اندیشهها، هنرها و زبانهای مختلف در ایراندرباره خراسان این را بگویم که یکی از مسائل بسیار مهم آن حضور اسکندر است در خراسان. طبعاً عدهای یونانی همراه اسکندر بودند. عدهای از آنها آن جا ماندند، تشکیل خانواده دادند و شغل به دست آوردند و یک مرکز فرهنگی به وجود آوردند. درست مثل کاری که در اسکندریه مصر کردند. از طرفی هم مرزی با هند و نزدیکی به چین موجب شد که بوداییها به خراسان و ماوراءالنهر بیایند. به همین دلیل خراسان کانون اندیشهها و تفکرات و هنرها و زبانهای مختلف در ایران بود. هیچ استانی را پیدا نمیکنید که به اندازهی خراسان دانشمند داشته باشد. از فرهنگ یونانی و بودایی گرفته تا فرهنگ اسلامی و مسیحی در آن جا بودهاند. تقریباً میشود گفت که کلکسیونی از فرهنگها و اندیشههای مختلف بوده است.از لحاظ سیاسی هم منطقه استراتژیک مهمی بوده است. آقای دکتر شهیدی در موقع درس در دوره دکترا میفرمودند چرا میگویید ناصرخسرو شاعر مداح نبوده است؟ درست است که گفته: «من آنم که در پای خوکان نریزم/ مر این قیمتی دُر لفظ دری را». این را گفته. ولی اگر مدح المستعصم بالله را نگفت، مدح المستنصربالله را که گفت!پیوند خوردن فاطمیها به اسماعیلیه برای مشروعیت بیشتراین را هم بگوییم که مذهب فاطمیها، مذهب شیعه بود. یک علت پیوند خوردن فاطمیها به اسماعیلیه برای به دست آوردن مشروعیت بیشتر بود. البته اسماعیلیه بعدها تقسیم شدند. یک شاخه آنها هم در هندوستان بودند. یک گروه از اسماعیلیه هم جزء اباحیه شدند و شریعت را کنار گذاشتند. در هزارههای پیش از اسلام در جنوب شبه جزیره عربستان و شمال آن تمدنهای کهنی وجود داشته است. عربستان لااقل از قرنها قبل از ظهور اسلام از نظر سیاسی تحت اشراف بیزانس و ایران و حبشه بود و دولت مرکزی نداشت. عربستان یک پارچه و یک دست نبود. عربهای یمنی با عربهای مرکزی و شمالی فرق میکردند. غسانها و لخمیها و حمیریها در شمال زندگی میکردند و زیر نفوذ پادشاهی ساسانی در ایران بودند. در جنوب هم یمنیها وجه المصالحه بودند و معارض داشتند. هم رومیها در آنجا قصد نفوذ داشتند و هم ایرانیها.درباره علما، دانشمندان و بزرگان تهران اثر جامع نیستبه چند مکتب فکری هم باید اشاره کرد. اینها زمینههایی است برای شناخت یک شاعر یا یک نویسنده. ما یک مکتب بغداد داریم، یک مکتب قم داریم و یک مکتب خراسان. مکتبهای دیگری هم هست، مثل مکتب اصفهان. مکتب تهران هم داریم. درباره فولکلور تهران زیاد نوشتهاند. اما درباره علما و دانشمندان و بزرگان تهران و بخش علمی این ناحیه هنوز یک اثر جامع نوشته نشده است. به هر حال خراسان کانون مذاهب گوناگون بوده است. مثلاً مذهب حنفی در خراسان رشد کرد. محمد بن مسلم نیشابوری، صحیح ترمذی و ابوحنیفه همه از خراسان بودند. دانشمندان بزرگی چون محمد بن اسماعیل بخاری که کتاب «صحیح بخاری» را نوشته است، اهل خراسان بود. صاحب «مطول» که بهترین کتاب معانی و بیان است که در قدیم نوشته شده است، باز اهل خراسان بود.دین اسلام از طریق خراسان در شبه قاره گسترش یافتدر قرن ۷ و ۸ بهتر از آن کتابی نمیشد نوشت. ابواسحاق اسفراینی، امام الحرمین جوینی، مکتب معتزلی خراسان، ارباب کتاب لغت مثل ازهری و جوهری، صاحبان ادب مثل عبدالقادر جرجانی، زمخشری، پایهگذاران عرفان اسلامی مثل خواجه عبدالله انصاری، امام قشیری، نواندیشانی مثل غزالی، فیلسوفانی مثل ابن سینا و بیرونی، اکثر اخوانالصفا بزرگترین دایرهالمعارفنویسان قرن چهارم، یعنی زمانی که هنوز در اروپا دائرهالمعارف مطرح نبود، همه اهل خراسان بودند. دهها رجال علم و دانش همه از این دیار برخاستهاند. اساساً دین اسلام از طریق خراسان در شبه قاره گسترش یافت.به گذشتگان توهین نکنیم و شرایط سیاسی زمانه را دریابیمدر دوره سلجوقیان قدرت سیاسی بسیار قوی بود. البته در دوره سلجوقی، با ظهور امام محمد غزالی، یک مقداری اندیشههای کلامی و فلسفی تضعیف شد. اما به غزالی نباید توهین کرد. غزالی اشعری مذهب نبود. منتهی جو و ایدئولوژی حاکم طوری بود که باید این مذهب را میپذیرفتند وگرنه مشکل پیدا میکردند. غزالی سعی کرد که بین کلام اشعری، بین روایت و حدیث، بین فلسفه و کلام، رابطه معقولی به وجود بیاورد. کسی مثل ملاصداری شیرازی، تا آن جایی که یادم هست، در کتاب «شواهد الربوبیه» یک صفحه فقط و فقط از فضایل بزرگ غزالی تعریف میکند. پس باید شرایط سیاسی و اجتماعی و فرهنگ زمانها را در نظر گرفت و نباید به گذشتگان توهین کرد.پایهگذاران اولیه علم کلام در تاریخ اسلام ایرانی بودنددوره ناصرخسرو دوره رشد اندیشههای فلسفی و کلامی در مکتب خراسان بود. علم کلام، علم اثبات اصول دین است. هیچ متکلمی در دنیا نیست الّا این که صاحب مذهب است. ولی فیلسوف، اندیشمند آزاد است. علم کلام را ایرانیان پایهگذاری کردند. در مکتب بصره، حسن بصری و امر بن عبید و واصل بن عطا پایهگذاران اولیه علم کلام در تاریخ اسلام، همه ایرانی بودند. میدانید که چندین علم کلام به وجود آمد. یکی علم کلام معتزلی بود که باز پایهگذارانش ایرانی بودند. علم کلام اشعری، ماتریدی، تفسیریها و تاویلیهای گوناگون هم پدید آمد. از همه مهمتر درباره ناصرخسرو، باطنیگری است. البته باطنیها فقط اسماعیلی نیستند. باطنی یک عنوان بسیار وسیع و کلی است برای تمام عرفا، اعمّ از این که اسماعیلی باشند یا نباشند. آنها کسانی بودند که به باطن امور و آیات، توجه داشتند.
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: مهر]
[مشاهده در: www.mehrnews.com]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 32]
صفحات پیشنهادی
دوره آموزشی مسئله محور تاریخ تحلیلی اسلام برگزار می شود
به همت دانشگاه امام حسین ع دوره آموزشی مسئله محور تاریخ تحلیلی اسلام برگزار می شود شناسهٔ خبر 2899920 - دوشنبه ۹ شهریور ۱۳۹۴ - ۰۹ ۱۳ دین و اندیشه > اندیشکده ها به همت دانشگاه جامع امام حسین ع و همکاری بنیاد علمی فرهنگی حیات اولی الابصار اولین دوره آموزشی مسئله محور تاامام جمعه اراک: رشد علمی، فناوری تکنولوژی و علوم اسلامی کشور را به اوج قله موفقیت میرساند/ تورم و رکود هر دو
امام جمعه اراک رشد علمی فناوری تکنولوژی و علوم اسلامی کشور را به اوج قله موفقیت میرساند تورم و رکود هر دو برای اقتصاد سم استامام جمعه اراک رمز موفقیت کشور را رشد علمی و توسعه فناوری و علوم انسانی دانست و بیان داشت فراهم کردن زمینه رشد علمی فناوری تکنولوژی و علوم اسلامی و انسدبیر کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی انتقاد کرد ظلم تاریخی به کهگیلویه و بویراحمد در تخصیص آب سدها
دبیر کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی انتقاد کردظلم تاریخی به کهگیلویه و بویراحمد در تخصیص آب سدهادبیر کمیسیون کشاورزی مجلس از ظلم تاریخی به کهگیلویه و بویراحمد در تخصیص آب سدها سخن به میان آورد به گزارش خبرگزاری فارس از یاسوج حجتالاسلام سید علیمحمد بزرگواری امشب در شورای ادتقویت علمایی چون شیخ زکزاکی از واجبات است/مدافع مظلوم خواهیم ماند
زهرا مصطفوی تقویت علمایی چون شیخ زکزاکی از واجبات است مدافع مظلوم خواهیم ماند شناسهٔ خبر 2894896 - سهشنبه ۳ شهریور ۱۳۹۴ - ۱۱ ۰۴ دین و اندیشه > همایش ها و میزگردها زهرا مصطفوی در مراسم بزرگداشت رهبر شیعیان نیجریه گفت تقویت علمایی مانند شیخ ابراهیم زکزاکی که تمام تلاش خود راافتتاح های نمایشی تاریخی در مهراباد/ ماجرای تعیین جریمه نقدی بدحجابی/ اعلام نظر سیدحسن خمینی درباره پذیرفتن مس
پس لرزه های سخنان رئیس جمهور درباره نقش و جایگاه شورای نگهبان همچنان ادامه دارد و حزب موتلفه با صدور بیانیه ای به روحانی هشدارهای تندی داده است سیدحسن خمینی دیگر چهره خبر ساز انتخابات اسفند امسال که بحث هایی درباره حضور وی در انتخابات خبر گان مطرح شده بود این بار از توصیه های پدروحانی:معتقدیم که نباید در گذشته های تاریخی باقی ماند!/هاموند بر ضرورت رفع سوابق تاریخی انگلیس در اذهان ایرانی
به گزارش جهان به نقل از پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان روز دوشنبه در دیدار فیلیپ هاموند وزیر امور خارجه انگلستان توافق هسته ای را مقدمه ای برای ایجاد حرکت بهتر در روابط دانست و تصریح کرد ما این توافق را به عنوان آ غاز حرکت برای ایجاد شرایطی بهترسعودی، داعش و القاعده نمادهای اسلام آمریکایی هستند
پنجشنبه ۵ شهریور ۱۳۹۴ - ۱۳ ۴۶ تولیت مسجد مقدس جمکران گفت اگر میلیاردها دلار هزینه میکردیم تا تفاوت اسلام آمریکایی و اموی را با اسلام ناب و علوی برای مردم جهان تبیین کنیم نمیتوانستیم به این هدف دست پیدا کنیم لکن خون شهدا و جهادشان و تحمل این مصائب این تفاوت را به جهانیان ثابتتدریس تاریخ اسلام در مدارس تاجیکستان
وزارت آموزش پرورش و علوم تاجیکستان از افزودن واحد درسی تاریخ اسلام به دروس مدارس متوسطه این کشور در سال آینده خبر داد به گزارش موعود وزارت آموزش پرورش و علوم تاجیکستان باصدور بیانیه ای از افزودن واحد درسی تاریخ اسلام به دروس مدارس متوسطه این کشور خبر داد این وزارت هدف از اینچرا در اسلام تعدد زوجات فقط براى مردان است؟
اسلام نه تعدد را آغاز نمود و نه واجب کرد بلکه آن را با شرایط خاصى مباح ساخت تعدد زوجات شکى نیست که جواز چند همسرى با رعایت شرایط آن یکى از احکام اسلام است و شیعه و سنى بر آن اتفاق نظر دارند پیش از اسلام نیز به طور معمول در میان قبایل مختلف وجود داشته است و حتى برخى از بت پرحرکت قهقرایی «هیأت» به سمت اسلام حجتیهای
در گفتگو با حجت الاسلام نامخواه عنوان شد حرکت قهقرایی هیأت به سمت اسلام حجتیهای شناسهٔ خبر 2895200 - سهشنبه ۳ شهریور ۱۳۹۴ - ۱۴ ۴۷ دین و اندیشه > آیین ها و تشکل های مذهبی حجت الاسلام نامخواه گفت متأسفانه هیئت در زمینه حرکت قهقرایی و تدریجی به سمت اسلام حجتیهای گامها-
دین و اندیشه
پربازدیدترینها