واضح آرشیو وب فارسی:راسخون:
![جادوي مايكل مان](http://rasekhoon.net/userfiles/Article/1389/11shahrivar/05/50574.jpg)
جادوي مايكل مان ترجمه: حامد مظفري نويسنده : مانولادارگيس دشمنان مردم يك اثر هنري زيبا و موقر است . مايكل مان اين بار كوشيده با استفاده از داستان زندگي يكي از بزرگ ترين تبهكاران آمريكايي ، فيلمي جذاب و اثرگذار بسازد . مايكل مان براي فيلم برداري تازه ترين اثر خود از تصويربرداري ديجيتال استفاده كرده و تلاشش اين بوده كه با بالاتر بردن وضوح تصويري فيلم ، در چشم انداز بصري كه از آثار او سراغ داريم ، تغيير محسوسي پديد آورد . فيلم تشكيل شده از جزيياتي كه با ظرافت به تصوير كشيده شده اند و همچنين ماجراهايي سريع كه شماي كلي اثر را شكل داده اند و مان با كنار هم قرار دادن اين دو عنصر مكمل توانسته به بهترين شكل ، داستان زندگي يك بانك زن قهار را به تصوير بكشد . مان در انتخاب بازيگران براي نقش هاي مختلف فيلمش هم با وسواس عمل كرده است . ديلينجر از نظر شخصيتي انساني تندخو نبوده اما غالباً هنگامي كه تحت فشار قرار مي گرفته به تنها چيزي كه فكر مي كرده ، نجات جان خودش بوده است . به نظر مي رسد جاني دپ در به تصوير كشيدن اين ويژگي ديلينجر ، كه اتفاقاً پايه گذار اغلب رفتارهاي او هم بوده ، كاملاً درست عمل كرده است . اين موضوع در بخش هاي مربوط به رويارويي جان ديلينجر و افرادي كه زير نظرش كار مي كنند ، كاملاً مشخص است . جاني دپ در ايفاي اين نقش چنان كاريزمايي از خود بروز داده كه اگر سينما و در حال تماشاي فيلم نبوديم ، مطمئناً مي پنداشتيم اين خود جان ديلينجر است ! داستان فيلم علاوه بر مايه هاي تبهكاران فراوان از تيراندازي و خونريزي گرفته تا عمليات سرقت از بانك ، مقدار زيادي مايه هاي عاشقانه هم دارد . از آن جا كه اين مايه هاي عاشقانه كه بيش تر در رابطه ميان جان ديلينجر و نامزدش نمود مي يابند ، ماهيتي رئال دارند و اتفاقاً در عالم واقع هم رخ داده اند ، ورود آن ها به مسير داستان نه تنها موجب خستگي مخاطب نمي شود بلكه باعث مي شود بيننده به دركي واقعي نسبت به شخصيت ديلينجر دست پيدا كند . مايكل مان مي خواهد بگويد جان ديلينجر هم انساني است مثل تمامي انسان هاي ديگر ، فقط چون در شرايط اجتماعي خاصي متولد شده و رشد يافته ، نبايد از او انتظار داشت كه مثل يك دُن ژوان رفتار كند ! قاب هاي زيباي فيلم ، بيش از هر چيز نمايان قدرت كارگردان در كار روي احساس مخاطب است . دشمنان مردم يك فيلم جنايي است اما در فيلم ، آسماني آبي و گاهي غبارآلود را مي بينيم كه با لكه هايي از ابر پر شده و در جايي زير اين آسمان با انسان هايي روبرو مي شويم که گاهي در زندان هستند ، گاهي در حال فرار از زندان وگاهي نيز در حال فرار از دست مأموران . ثبت اين گونه نماها به نحوي بوده که با کمي دقت شايد بتوان آن ها را با منظره بخشي از تابلوهاي نقاشي موجود در يك گالري هنري مقايسه كرد ! كنتراست موجود در نماها هم تأمل برانگيز است چون در اين مورد هم آقاي مان نكوشيده كه روشي ثابت را براي فيلم برداري بخش هاي مختلف فيلم به كار گيرد ، بلكه كاري كرده كه در نماهايي كه جريان داستان وابسته به حالت هاي فيزيكي صورت ها است از نماهاي بسته استفاده شود و در نقطه مقابل نماهاي باز نيز براي نمايش درگيري هاي ميان گنگسترها و نيروهاي پليس انتخاب شده اند . مايكل مان حتي پا را از اين هم فراتر گذاشته و در فيلم برداري صحنه هاي مرگ گنگسترها سعي مي كند با زوم كردن روي چهره كسي كه در حال جان دادن است ، از سادگي و صراحت واقعيتي به نام مرگ كه انسان ها همواره سعي دارند به نوعي از آن بگريزند ، پرده بردارد. در بيش تر فيلم هاي گنگستري هاليوود رسم بر اين است كه بخش زيادي از فيلم به نمايش تعقيب و گريزهاي قهرمانان داستان اختصاص يابد . در اين جا هم اين قاعده رعايت شده ، ولي مان اندكي هم ذكاوت به خرج داده و به جاي توصيف تصويري لحظه به لحظه وقايع ، شرايطي را فراهم آورده كه در برخي صحنه ها مخاطب خود پيش از فيلم ، ادامه مسير داستان را حدس بزند تا به اين ترتيب حس اعتماد مخاطب به فيلم بيش تر شود وارتباط ميان مخاطب و فيلم قوام بيش تري پيدا كند . درست است كه جان ديلينجر شخصيتي واقعي بوده كه سال ها پيش از اين در جايي مي زيسته اما تصويري كه مايكل مان از او ارائه مي دهد بيش از همه تصويري اسطوره اي است كه معمولاً از شخصيت هاي افسانه اي ارائه مي شود. تاكنون آثار بسياري ساخته شده اند كه هر يك به نحوي قصد داشته اند بخشي از زندگي جان ديلينجر را به تصوير بكشند اما هيچ كدام از آن ها مثل فيلمي كه مايكل مان ساخته ، نتوانسته بودند كاراكتري چنين اثرگذار ارائه دهند . اثرگذاري ديلينجري كه در فيلم مايكل مان تصوير شده بيش از هر چيز مديون توانايي مان در استفاده از قوه خيال پردازي اش و دادن رنگ و لعابي اسطوره گونه به شخصيتي است كه در زمان خود دشمن شماره يك پليس فدرال آمريكا به شمار مي رفته است ! اين ماهيت اسطوره اي بيش از همه برخاسته از دو صفت صداقت و شجاعت است كه ديلينجر هر دوي آن ها را به اندازه كافي دارد . او در برخورد با دوستانش تا سرحد وفاداري پيش مي رود ، ضمن اين كه آن قدر شجاع است كه خود در كنار ديگر اعضاي گروه اش به مقابله مستقيم با نيروهاي دولتي بپردازد. هر چند بسياري از مخاطبان صحنه هاي تعقيب و گريز دشمنان مردم را با پليس ساحلي ميامي مقايسه كرده اند اما من معتقدم اين دو فيلم هيچ شباهتي با هم ندارند . حالا اگر بپرسيد پس نماهاي اين فيلم را به چه فيلمي مي توان شبيه دانست من از فيلم هفت ساخته ديويد فينچر ياد مي كنم . همان فيلمي كه مورگان فريمن و براد پيت را در مقام دو افسر پليس به تصوير مي كشيد كه در به در به دنبال قاتلي سريالي با بازي كوين اسپيسي هستند ؛ قاتلي كه دست آخر خود به سراغ پليس مي آيد و به همه چيز اعتراف مي كند . در معادل سازي ميان اين دو فيلم مي توان جان ديلينجر را معادل قاتل سريالي فيلم هفت قلمداد كرد واز ملوين پرويس هم به عنوان معادلي براي پليس هاي آن نام برد . فارغ از اين تشابه هاي فرضي ، دشمنان مردم ، فيلمي يكتا است از كارگرداني يكتا ؛ كارگرداني 66 ساله به نام مايكل مان كه هيچ گاه نشده يكي از پروژه هايش را دست كم بگيرد و وقت كافي به آن اختصاص ندهد . كافي است نگاهي بيندازم به فيلم هايي مثل علي ، نفوذي ، پليس ساحلي ميامي ، مخمصه و در نهايت همين دشمنان مردم ، تا همه چيز دستگيرمان شود . مان همواره با عزمي جزم فعاليتش را آغاز مي كند و با چنان جديتي كار را پيش مي برد كه مخاطب چاره اي نخواهد داشت بجز لذت بردن از تماشاي يك فيلم جدي و تحسين خالق آن . منبع:نشريه ماهنامه سينمايي فيلم شماره398 /س
#فرهنگ و هنر#
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: راسخون]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 656]