واضح آرشیو وب فارسی:اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران: رضی میری اقتصاد ایران سال هاست که روی دور بد آوردن است. رکود حاکم بر بخش های مختلف و اساسی کشور نفس را در سینه بسیاری از فعالان اقتصادی حبس کرده و جای جولان و تکاپوی اقتصادی را دیگر نمی دهد. حال برای برداشته شدن این مشکلات و خروج از این بن بست چه باید کرد؟ در بسیاری از کشورهای دنیا واقعی کردن اقتصاد مدنظر قرار گرفته است. دخالت دولت ها در نرخ گذاری ها و به نوعی تصدی گری دیگر نه تنها در کشور ما بلکه در هیچ اقتصاد دیگری موثر واقع نخواهد شد. یکی از بزرگ ترین مشکلاتی که اقتصاد کشور با آن مواجه شده و این روزها خواسته بسیاری از فعالان بخش خصوصی نیز هست، واقعی کردن نرخ ارز است. البته این موضوع تنها منحصر به نرخ ارز نیست، زیرا سال های متمادی است که در کشور ما از شیر مرغ تا جان آدمیزاد گرفته، اموراتشان با سوبسید می گذرد. روشی که امروزه به یک برگ سوخته تبدیل شده و این سوبسید در کشورهای توسعه یافته تنها به صنایع و تولیدکنندگانی تعلق می گیرد که بدون شک به حمایت دولت نیاز دارند. از سوی دیگر باید ریشه یابی کرد که چرا در ایران برای هر موضوع و کار سوبسید در نظر گرفته شده است. از دیدگاه من این پول نفت است که بیش از هر چیز دیگری به این مشکلات دامن زده است. نفت محور بودن اقتصاد کشور و تامین منابع از این طریق بلای جان ما شده است. تعیین نرخ ارز و عدم سامان بخشیدن به این بازار دلایل مختلفی می تواند، داشته باشد. یکی از دلایل آن نداشتن شهامت در میان مدیران و کسانی است که مناصب دولتی دارند. آنان از متشنج کردن افکار عمومی هراس دارند و از تابوشکنی گریزانند. اینکه مردم درمورد آنان چه فکر می کنند و عملکردشان را چگونه ارزیابی می شود بخشی مهمی از مشکلات تغییر و تحولات در این بخش را تشکیل می دهد. تعیین نرخ ارز در بیشتر ادوار گذشته همواره تابع همین طرز تفکر تاریخ گذشته بوده و ادامه این روند به نفع هیچ فردی نخواهد بود. البته دولت یازدهم در بسیاری از بخش های اقتصاد از جمله بازار ارز رویکردی متفاوتی ارائه داده اند. اما این عملکرد و روند کافی نیست. بسیاری از فعالان اقتصادی از کابینه اقتصادی آقای روحانی انتظار داشتند کمی شجاعانه تر به دل مشکلات اقتصادی بزنند اما این گونه نشد. از سوی دیگر خیلی ها انتظار داشتند بعد از اینکه رییس جمهور دولت تدبیر و امید انتخاب شد، برای اینکه یک علامت مثبتی به جامعه یی که به او رای داده بود، نشان دهد، نرخ ارز را پایین بیاورد و به تعبیر غلطی که در اذهان وجود دارد، پایین آوردن نرخ ارز منجر به ارزان شدن و کم شدن تورم شود که این از نظر اقتصادی و علمی فرضیه درستی نیست. کسانی که در بخش اقتصاد دولت یازدهم کار می کنند این موضوع را به درستی درک کردند و تصمیمات درستی هم گرفتند که آن تصمیمات منجر به کنترل تورم و ثابت ماندن نرخ ارز شد. در آن دوره ما به راحتی نمی توانستیم بشکه های نفت مان را راهی بازارهای جهانی کنیم و نفت زیادی نیز در اختیارمان نبود و در خزانه دولت خبری از پول نفت نبود. با وجود تمام این مشکلاتی که وجود داشت، دولت خود را کنترل کرد و نرخ ارز را به نوعی ثابت نگه داشت؛ به این امید و با این سیاست که ثبات در اقتصاد، نه فقط درمورد نرخ ارز بلکه درمورد مسائل دیگر نیز می تواند کمک کننده باشد. اما هیجان زدگی و اتخاذ تصمیمات بدون مطالعه آسیب های جدی نیز به همراه خواهد داشت. اینکه ثابت ماندن نرخ ارز یا تغییر در آن به نفع اقتصاد کشور هست یا نه، بالاخره باید پاسخی قانع کننده و منطقی به دنبال داشته باشد. اما من می گویم تنها راه بیرون آمدن از این مشکلات ادامه دار واقعی کردن نرخ ارز، یک بار برای همیشه است. اکنون زمان آن رسیده که با ایجاد ثبات در این بازار و از میان برداشتن نوسانات به سمت واقعی کردن آن گام برداشت که البته در این مسیر کمک از امکانات نفتی را نیز می طلبد. برای اینکه بدانیم نرخ واقعی ارز چقدر است، باید به تدریج نفت را از اقتصاد بیرون بکشیم و بگذاریم صادرات غیرنفتی تکلیف ما را روشن کند. به این ترتیب خواهیم دید نرخ واقعی ارز این نیست و باید افزایش پیدا کند. در قانون برنامه قبلی هم راجع به این موضوع تصمیم گیری شده بود که نرخ ارز با فرمولی، متناسب با مابه التفاوت تورم داخلی و تورم بین المللی، سال به سال ارتقا پیدا کند. این کار به آن صورت انجام نشده گرچه دولت تاحدودی این کار را کرده است. یعنی خیلی نامحسوس اجازه داده نرخ ارز مقداری بالا رود. اما هنوز آن ترس و عدم شهامت وجود دارد و شاید هم نوعی خردمندی باشد که این کار نباید یک باره انجام شود. در عین حال همان تصمیماتی که درباره نرخ سوخت گرفتند که یک باره انجام دهند، درمورد نرخ ارز هم -نه به آن شکل- اما تا حدودی باید انجام دهند. اگر بگذارند نرخ ارز ثابت بماند باز هم آن مابه التفاوت جمع می شود، آن وقت ناچار می شوند در یک تصمیم گیری ناگهانی این کار را انجام دهند که در این صورت باز آن تجربه تلخ تکرار می شود. در شرایط فعلی هم باید اجازه داد نرخ ارز ارتقا پیدا کند. دونرخی بودن را برداریم و اجازه دهیم امکان سوبسید نیز به خاطر جلوگیری از فساد و بسیاری مسائلی که در اقتصاد کشور ما مطرح است، از بین برود. زمانی هم که ارز تک نرخی شد به تدریج براساس ضوابطی معقول و تاییدشده توسط متخصصان اقتصادی نرخ ارز بالا رود. عضو هیات نمایندگان اتاق تهران منبع: تعادل
جمعه ، ۶آذر۱۳۹۴
[مشاهده متن کامل خبر]
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 14]