واضح آرشیو وب فارسی:خبرگزاری موج:
![](http://www.mojnews.com/iCFileHandler.aspx?FieldName=img_Image&Contract=cms_Contents_I_Images&Size=250&StartupService=Read&BaseRecord=1989544)
۱۰ آذر ۱۳۹۴ (۱۲:۳۲ب.ظ)
تلاش براي حفظ بلندترين طاق طبيعي دنيا از خطر نابودي موج-بررسي و مستند سازي غار-دژ اسپهبد خورشيد، منحصربه فردترين استحکامات دفاعي تبرستان و شاهکاري از ساختار معماري دفاعي دوره ساساني در بلندترين طاق طبيعي دنيا به منظور حفظ اين اثر در حال انجام است.
به گزارش خبرگزاري موج، سامان توفيق سرپرست هيأت «بررسي و مستندسازي باستان شناسي غار-دژ اسپهبَد خورشيد شهرستان سوادکوه مازندران» با اشاره به اهميت محور دوآب –خطير کوه از منظر تاريخي، فرهنگي و طبيعي تصريح کرد که آثار ارزشمندي همچون «غار- دژ اسپهبَد خورشيد»، «غار- دژ کيجاکِرچال»،«غار-دژ کِيلي»،«غار آييني چِلّه خانه»،«دژ باجگيران، «قلعه کَنگلو» و «دربند باستاني کولا» در اين محور قرار گرفته است.
توفيق افزود: به منظورشناسايي، معرفي، اقدامات پژوهشي باستان شناسي و حفاظتي، جلوگيري از بروز آسيب ها و تخريبهاي منظري وکالبدي حاصل از فعاليتهاي معادن، فعاليتهاي عمراني و راهسازي، پروژه اي با نام «بررسي، مستند نگاري و ساماندهي محور تاريخي- فرهنگي و طبيعي دوآب- خطيرکوه» در استان مازندران، توسط اداره کل ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري استان مازندران به سرپرستي وي تعريف شده است.
او تصريح کرد که در فاز نخست اين پروژه، طرح «بررسي و مستندسازي باستان شناسي غار-دژ اسپهبَد خورشيد» با مديريت وي و مشاوره راهبردي عليرضا سرداري زارچي زير نظر پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري تعريف شده است.
اين باستان شناس گفت: غار-دژ اسپهبد خورشيد، منحصربه فردترين استحکامات دفاعي تبرستان بوده که شاهکاري از ساختار معماري دفاعي دوره ساساني است و در طاقي طبيعي با دهانه 95 × 85 متر که بلندترين طاق طبيعي دنياست، جاي گرفته است.
به گفته توفيق، اوج نبوغ و دانش معماران ايران باستان، يک طاق طبيعي را به دژي تمام عيار تبديل کرده است به نحوي که ساختارهاي معماري پلکاني و قائم بسيار مستحکمي در دو جناح قوس طاق جاي گرفته و دو مسير سنگ و ساروجي برجاي مانده، اين تأسيسات را به هم مرتبط ميکرد.
اين باستان شناس دوره تاريخي با اشاره به اينکه تقريباً عمده ساختارهاي بي نظير اين غار-دژ در ارتفاعي بلند بنا شده اندتصريح کرد: براي دسترسي و بررسي آن به مهارتهاي بسيار تخصصي در سنگ نوردي و استفاده از ابزار و تجهيزات خاص اين کار نياز است.
او خاطرنشان ساخت که به دليل ساختار ريزشي و پوسيده غيرقابل اعتماداثر، رعايت تمهيدات حفاظتي براي جلوگيري از آسيب به ساختار ارزشمند آن و جلوگيري از مخاطرات انساني بهطور حتم بايد لحاظ شود.
توفيق تصريح کرد: موقعيت راهبردي مکاني، استحکام و ساختار منحصر به فرد دژ آن را به پناهگاهي امن و حصني حصين براي اسپهبَدان تبرستان تبديل کرده بهطوري که اين مکان واپسين سنگر ايرانيان بوده که جانانه در برابر يورش سپاهيان خلفاي عباسي ايستادند تا سرانجام با نيرنگ اعراب پس از 2 سال و هفت ماه تسخيرشد.
او گفت: غار دژ اسپهبَد خورشيد واقع در شهرستان سوادکوه، در تاريخ 17/12/1381 به شماره 7839 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.
اين باستان شناس تأکيد کرد: طرح پژوهشي اين پروژه از سال 85 در ميراث استان توسط اينجانب ارائه شده بود و تا کنون به دليل نبود اعتبارات و منابع مالي، اين اثر بي همتا که شايسته آن است که آن را «تخت جمشيد مازندران» بدانيم، در انزوا و فراموشي قرار گرفته بود و بي مهري مسئولين وقت و برخي کارشکني ها، راه را براي غارت و دست اندازي حفاران غيرمجاز و تخريب حريم و منظر اثر، توسط ماشين آلات معادن پيراموني آن باز گذاشته بود.
توفيق با اشاره به خاکبرداري بخشهايي از محوطه پايين دست وحريم اثر، به وسيله بيلهاي مکانيکي متعلق به معادن تصريح کرد: قرار گيري اين اثر در شاهراه تبرستان به ري و يافتههاي سطحي آن از جمله سفالهاي شاخص دوره ساساني و صدر اسلام، بازگوکننده اهميت اين محوطه در دوران پيش از اسلام و دوران فرمانروايي اسپهبَدان تبرستان است.
او در گفت و گو با خبرنگار سايت پژوهشگاه به مطالعه و پژوهش پيش از 10 سال خود اشاره کرد که بر روي غار-دژ اسپهبَد خورشيد و استحکامات دفاعي رشته کوههاي البرز متمرکز بوده است.
توفيق گفت: مطالعه و پژوهش علمي بر روي سازههايي از اين دست که وي آنها را غار- دژ مينامد، براي نخستين بار در تاريخ باستان شناسي ايران اتفاق ميافتد.
اين باستان شناس دوره تاريخي اظهار اميدواري کرد که اين اقدام به توجه، نگاه عميق تر، تخصيص اعتبارات لازم و اتخاذ تمهيداتي براي حفاظت و بازسازي و سامان دهي اين اثر تاريخي شگفت انگيز و ارزشمند منجر شود.
طرح بررسي و مستندسازي باستان شناسي غار-دژ اسپهبَد خورشيد که با مجوز رياست پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري از ابتداي آذر امسال آغاز شده تا اول بهمن ادامه دارد.
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: خبرگزاری موج]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 15]