واضح آرشیو وب فارسی:بافق خبر: نشانه های مهم و معتبر ولی رسما تایید نشده به ما می گوید دولت اجرای برجام را بدون آنکه حداقل الزامات مراعات شده باشد، آغاز کرده است.یادداشت مهدی محمدی بافق خبر، مساله اکنون این نیست که چرا اجرای برجام آغاز شده است. برجام روند قانونی خود را در ایران طی کرده و بالاخره اجرا خواهد شد. بحث بر سر 2 نکته دیگر است: نخست اینکه آیا اجرای برجام با لحاظ شروط، تضمین ها و درخواست های مطرح شده توسط نهادهای قانونی بررسی کننده برجام (رهبر معظم انقلاب اسلامی، شورایعالی امنیت ملی و مجلس شورای اسلامی) انجام می شود یا اینکه این ضوابط عملا روی کاغذ مانده و در عمل همان کارهایی در حال انجام است که از قبل با 1+5 توافق شده بود؟ و مساله دوم این است که آیا از حیث تکنیکی دستکاری های فنی در برنامه هسته ای ایران به گونه ای انجام می شود که از آینده این برنامه صیانت شده باشد یا اینکه به دلایل دیگر ـ که کشف آن دلایل البته بسیار مهم است ـ عملا نوعی انهدام در برنامه هسته ای ایران در حال رخ دادن است؟ بیش از 2 ماه است آمریکایی ها تلاش می کنند میان حرف و عمل در ایران تفکیک کنند. گویی می خواهند به آن اراده ای در داخل ایران که سعی می کند عملا با مواضع رسمی و سطح بالای نظام مرزبندی کند رسمیت بدهند. هدف در واقع این است که حاکمیت در ایران از این حیث که دستورالعمل های کلان موجود در آن عملا اجرا می شود یا در حد حرف باقی می ماند، تست شود. این موضوعی است که آن را درباره مسائلی مانند عدم مذاکره با آمریکا در موضوعات غیرهسته ای یا عدم ورود برندهای آمریکایی به ایران مشاهده کرده ایم. اما آزمون بزرگ حین اجرای برجام از راه خواهد رسید. آمریکایی ها سخت در انتظارند تا ببینند معادله قدرت واقعا در ایران در جهتی که آنها می خواهند جابه جا شده است یا خیر و نتیجه این رصد هر چه باشد، براساس آن تصمیمات بسیار سرنوشت ساز و تعیین کننده ای خواهند گرفت. اکنون حساس ترین زمان در دوران پسابرجام برای شکل دادن به محاسبات راهبردی آمریکاست. اگر این محاسبات براساس آدرس های غلط و درک نادرست از معادلات سیاست داخلی و افکار عمومی در ایران شکل گیرد، تصحیح آن در آینده بسیار دشوار خواهد بود. اجرای برجام، مهم ترین صحنه ای است که این محاسبات را چارچوب بندی خواهد کرد. جان کلام در فرمان رهبر معظم انقلاب اسلامی برای اجرای برجام 2 چیز است؛ اول اینکه اینگونه نیست که دولت خود هم مجری برجام باشد و هم ناظر بر اجرای آن. نظارت بر اجرای برجام از این حیث که آیا دولت مطابق با موازینی که برای آن تعریف شده عمل می کند یا نه، وظیفه یک هیات مستقل فرادولتی است که از سوی شورایعالی امنیت ملی منصوب خواهد شد. می دانیم که این هیات نه فقط هنوز تشکیل نشده بلکه بعید است حتی مقدمات تشکیل آن هم به طور جدی آغاز شده باشد. در حالی که هنوز هیچ ناظر بالادستی که مسلط بر جزئیات باشد وجود ندارد، آغاز اجرای برجام و ایجاد تغییرات در برنامه هسته ای ایران به نوعی دور زدن یکی از اصلی ترین ضوابطی است که دولت حین اجرا موظف به مراعات آن شده است. حقیقتا اگر نهادهای مجری در اجرای سریع تعهدات هسته ای ایران مرتکب تخلفی شوند چه کسی قادر به کشف آن خواهد بود. منطقی ترین درخواست از دولت اکنون این است که تا زمانی که هیات ناظر بر اجرای برجام شکل نگرفته و کار خود را آغاز نکرده است، هیچ اقدام عملی – ولو اینکه نام آن آماده سازی یا تمهید مقدمات گذاشته شده باشد - نباید در بخش فنی انجام شود. دومین جنبه بسیار مهم فرمان رهبر معظم انقلاب اسلامی این است که برجام باید به گونه ای اجرا شود که نتیجه آن برداشته شدن همیشگی و جامع گزینه تحریم از روی میز آمریکا و اروپا و همچنین پایان بهانه جویی ها درباره ماهیت و اهداف برنامه هسته ای ایران باشد. این امر رخ نخواهد داد مگر اینکه در عمل اجرای برجام با تامل، به طور مشروط و پلکانی و با ضریب بازگشت پذیری بالا رخ دهد. اگر آمریکایی ها بدانند تاسیسات هسته ای ایران چنان با عجله و بی دقت برچیده شده که عملا دیگر قابل استفاده مجدد (لااقل در کوتاه مدت) نیست دلیل چندانی برای ترس از عدم پایبندی به تعهداتشان در زمینه لغو تحریم ها نخواهند داشت چه رسد به اینکه از اعمال تحریم در همه حوزه های دیگر نیز خودداری کنند. اگر دولت حقیقتا در پی آن است که برجام را چنان به سرعت اجرا کند که بتواند از عایدات آن در شب انتخابات بهره ببرد، نصیحت مشفقانه ای که باید بشنود این است که با این روش، دقیقا همان چیزی را در معرض مخاطره قرار می دهد که اصلی ترین خواسته آن از برجام بوده یعنی برچیده شدن تحریم ها. بدترین حالت برای دولت نیز زمانی رخ خواهد داد که برنامه هسته ای را با بی مبالاتی برچیده باشد اما در حوزه تحریم ها عایدی چندانی به دست نیاورد یا اگر هم آورد قادر به تبدیل آن به نتایج ملموس در حوزه اقتصادی برای مردم نباشد. دقیقا بر خلاف آنچه برخی هواداران مذاکرات هسته ای در 2 سال گذشته می پنداشته اند، مرحله دشوار، نه تدوین متن یک توافق روی کاغذ بلکه اجرای آن در عمل است. برای همه آن کسانی که با آسان گیری و گاه با تحلیل های ساده دلانه از متن برجام دفاع می کردند، بهترین جبران آن است که با دقت و وسواس، بر اجرای برجام از سوی دولت و مراعات چارچوب هایی که تنها در صورت رعایت آنها برجام به یک توافق قابل تحمل تبدیل می شود، نظارت کنند. در صورت عدم اعمال این نظارت همگانی، سوداییان تعمیق روابط با آمریکا، شاید مشکلاتی بسیار بزرگ تر و ماندگارتر از آنچه در متن برجام دیدیم، بر خود و کشور تحمیل کنند.
شنبه ، ۱۶آبان۱۳۹۴
[مشاهده متن کامل خبر]
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: بافق خبر]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 10]