واضح آرشیو وب فارسی:راسخون:
![حسين زند باف، تدوينگر مهاجر](http://rasekhoon.net/userfiles/Article/1389/11shahrivar/10/141991.jpg)
حسين زند باف، تدوينگر مهاجر تعدد قطع ها چه چيزي بعد از بيست سال وقتي نام مهاجر را مي شنويد، بيشتر از ساير موارد در تدوينش برايتان برجسته است؟ بعضي از فيلم ها خود ويژگي خاصي دارند. مثلاً ترن مرحوم امير قويدل يا مهاجر ابراهيم حاتمي کيا. ما در ترن پلان هاي متعددي از ترن گرفتيم، اما همه آن ها را استفاده نکرديم و اين فيلم بود که ضرورت استفاده از آن را به مان نشان مي داد. در مهاجر يک پرنده در آسمان مي چرخد و گاهي شليک مي کند و ما دو حلقه بزرگ از پروازها داشتيم که بايد لحظاتي از آن ها را انتخاب مي کرديم و استفاده مي کرديم و در جاي خودش آن طور که فيلم به ما مي گفت جايگزين مي کرديم. به نظرم در اين نوع کارها خيلي دکوپاژ دقيقي نمي شود کرد. در آمريکا خيلي کارها کامپيوتري است و برايشان عملي و دست شان هم در اجرا باز است، اما اين جا همه چيز واقعي بود. خب در آن مقطع، اجراي درست، تأثيرگذاري و دشواري هاي خاص خودش را داشت. الان شرايط خيلي متفاوت است؟ شرايط فعلي همه را تنبل کرده، همه وابسته به کامپيوتر شده اند و مسئوليت چنين رويکردي گردن طراح و کارگردان افتاده است. آن زمان ذهن مشغله زيادي داشت و دائم کار مي کرد، اما الان کامپيوتر همه کاره است و ذهن آزادتر شده است. در مهاجر سعي کرديد از سبک خاصي در تدوين استفاده کنيد؟ سبک تدوين را داستان يا نگاه کارگردان به تدوينگر تحميل مي کند. تدوينگراني هم هستند که البته کار خودشان را مستقل انجام ميدهند و به نظرم آن فيلم مي شود فيلم تدوينگر نه کارگردان. در صورتي که مهاجر را خود حاتمي کيا نوشت و کارگرداني کرد و من هرچه به ذهنم مي رسيد در چارچوب نگاه کارگردان و نويسنده قرار مي دادم. مهاجر را چه کسي قطع کرد؟ مهاجر هم مثل ترن توسط آقاي تومانيان قطع شد. يادم است تومانيان رسيد به جايي که گفت يکي از اين پرده ها آن قدر تعداد پلان هايش زياد است که ما مجبوريم مرتباً قطع کنيم. مي گفت اين حالت اگر به دستگاه چاپ برود، ممکن است تکه پاره شود و من فقط خواهشم اين است، چون به نظرم مي رسد که اشتباه کرده ايد، چرا که تا اين حد پلان نمي تواند براي يک پرده ده دقيقه اي برش خورده باشد ما گذاشتيم آمد و ديد. قطع ها آن قدر کوتاه بود که براي او گيج کننده بود. اين موضوع را با آقاي تخت کشيان در ميان گذاشتيم و راه حلي داديم که فيلم سالم بماند. چه تفاوتي بين مهاجر با ساير آثار حاتمي کيا (از کرخه تا راين، بوي پيراهن يوسف، خاکستر سبز) بود که باز تدوينش برعهده شما بود؟ نقطه نظرات حاتمي کيا نسبت به مهاجر در حوزه تدوين چه تفاوت هايي کرده بود؟ اولين جمله اي که حاتمي کيا پس از در اختيار قراردادن راش هاي مهاجر به من گفت اين بود: «مديوني اگر چيزي در اينها متوجه شوي و به من نگويي.» او هنوز فيلمساز خيلي معتبري نشده بود. با هم گفت و گو داشتيم و چه من تدوين مي کردم و چه فردي ديگر، اين اثر کلاسيک و براي نسل هاي آينده يک آموزش مثال زدني بود. چون در فيلمي که تعداد قطع اش زياد شود، اين که اين قطع ها چقدر مي تواند در خدمت موضوع باشد، حائز اهميت است. پس مهم ترين ويژگي تدوين مهاجر همين قطع ها بود؟ معمولاً فيلم هايي که من تدوين مي کردم، يک ويراستاري قصه هم رويشان صورت مي گرفت (هنوز هم همين طور است)، مثلاً ممکن است برخي سکانس ها جابه جا شود يا صحنه هاي مختلف جاهايشان را عوض کنند يا در درون هم بروند يا ممکن است از آخر به اول يا اول به آخر و وسط بروند. اما در مهاجر خط قصه کاملاً سينمايي نوشته شده بود و شايد فقط يک سکانس جابه جا شد. اين ويژگي از کجا مي آمد؟ حاتمي کيا اوايل کارش بود و خيلي روي قصه متمرکز مي شد يا با افراد مختلف بحث مي کرد و... به صورتي کامل و بسيار شگفت آور روي قصه متمرکز بود، اما بعدها فکر کرد که وسيع تر کار کند. مثلاً در تدوين، آن را جمع کند و فيلم جور ديگري شکل پيدا کند و اين شد که آثار بعدي اش آن تمرکز کامل روي قصه را پيدا نکرد. سخت ترين فيلم حاتمي کيا در تدوين براي شما مهاجر بود؟ نه، خاکسترسبز بود. خاکستر سبز يک نکته قصه اي و کارگرداني داشت؛ اين که پسياني در فيلم دچار دوگانگي مي شد و اين براي من به عنوان تدوينگر بزرگ ترين دشواري را به همراه آورد. اگر دوآدم مختلف آن دو نقش را بازي مي کردند، به نظرم جزو زيباترين فيلم هاي آقاي حاتمي کيا مي شد. شکل فعلي براي تماشاگر کشفش دشوار و براي تدوينگر بسيار پرزحمت بود. به لحاظ کارگرداني چطور و کجا متوجه تسلط حاتمي کيا شديد؟ آيا اين اتفاق در مهاجر افتاد؟ در از کرخه تا راين،آن هم به شکلي ناگهاني متوجه تسلط و تغيير او در کارگرداني شدم. در بوي پيراهن يوسف هم پشت ميز تدوين حضور يک کارگردان پشت دوربين را حس کردم. مي توانيم بگوييم مهاجر به دليل غريزي تر بودن، چندان مؤلفه هاي کارگرداني را افشا نمي کند يا به شکلي جاه طلبانه کارگرداني در آن خودنمايي نمي کند؟ فيلمسازهاي ما معمولاً همين طورند. به نظرم داستان هاي اول چکيده اي از زندگي خود فيلمسازان هم هستند. چه پلان هايي را استفاده نکرديد؟ تنها صحنه اي که در مهاجر اذيتم کرد، صحنه خيمه ها بود. زيباترين قصه را مهاجر داشت، اما خيمه ها آن قدر سطحي از آب درآمده بود که براي من تدوينگر دردناک بود. اگر خيمه ها درست گرفته مي شد، واقعاً فيلم ديگري از آب درمي آمد. زماني که تدوين مي کرديم حاتمي کيا رفته بود و سکانس خيمه ها را گرفته بود. در کارنامه شما کارهاي دفاع مقدس ديگري هم پس از مهاجر به چشم مي خورد؛ حمله به اچ 3، دکل، اسکادران عشق، دايره سرخ و...آيا مهاجر به لحاظ تدوين وجه مشخصه اي نسبت به ساير آثار دفاع مقدس و سينماي جنگ داشت؟ در جنگ مي گوييم جنگي اتفاق افتاده و رزمنده هايي رفته اند که از اعتقاد، ارزش ها، عقيده ها و باورهايشان دفاع کنند، اما در مهاجر اين که آن ها به چه مي انديشند، اهميت دارد و تفاوت اصلي و اساسي مهاجر با ساير فيلم هاي جنگي، همين معنايي است که گفتم. چرا به جبهه مي روند؟ چرا جان شان را کف دست شان مي گذارند؟ مهاجر تلاش مي کند اين اعتقادات را تصوير کند و اين درونيات را به نمايش بگذارد، کاري که در ساير فيلم هاي جنگي به اين شکل به آن توجه نشده است. منبع: صنعت سينما- 91
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: راسخون]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 451]