واضح آرشیو وب فارسی:مهر: اخلاق و زندگي امروزين (20)نظام اخلاقي كانت تأملي بر اختيار انساني است
خبرگزاري مهر - گروه دين و انديشه : در نظام فلسفي كانت، اخلاق جايگاه بسيار مهمي دارد. وي در فلسفه اخلاق خود مي كوشيد بين عالم جبري فيزيكي و عالم اختيار انسان، تبييني موجه ارائه كند.
امانوئل كانت (1724 - 1804) مشهورترين و بزرگترين فيلسوف آلماني است و برخي او را بزرگترين متفكر غرب و بيشتر او را دست كم يكي از 3 متفكر بزرگ تاريخ فلسفه غرب مي شناسند .
در نظام فلسفي كانت، اخلاق جايگاه بسيار مهمي دارد. وي در فلسفه اخلاق خود مي كوشيد از سويي بين عالم جبري فيزيكي و عالم اختيار انسان، تبييني موجه ارائه كند و از سوي ديگر با ارائه ملاكي براي اعمال اخلاقي از ارزش گزاره هاي اخلاقي دفاع كند.
مي توان نظريات مختلف درباره گزاره هاي اخلاقي را به 3 دسته تقسيم كرد. برخي دستورات اخلاقي را به امور تجربي فرو مي كاهند و آنها را قضاياي تجربي مي دانند. برخي ديگر بر آنند كه دستورات و مبادي اخلاقي گوياي طرز فكر خاص گوينده هستند و به مثابه گزاره نمي توان آنها را محسوب كرد و در واقع تهي از معنا هستند.
چنين طرز فكري ميان فيلسوفان پوزيتيويست منطقي به نهايت درجه خود مي رسد. دسته سوم نيز مباني و دستور ذات اخلاقي را به نوعي شهود بازمي گردانند و معتقدند در انسان درك شهودي خاصي نهاده شده كه او را از اصول مطلق اخلاقي آگاه مي كند. طرز تلقي اخير به نوعي به مباني اخلاقي جنبه شناختاري اعطا مي كند.
آنچه در اين نظريات به نوعي مشهود است همخواني اين نظريات با برخي نظريات فلسفي است. در واقع صاحبان اين آرا بيشتر آراي خود را تحت تأثير مواضع فلسفي خود مطرح مي كنند و اين از جهتي نقطه قوت اين نظريات است، از اين نظر كه اين نظريات درباره اخلاق بر بناي فلسفه استواري ايستاده است، اما از يك نظر به بيشتر اين نظريات ، اين اشكال وارد است كه با انتزاعي كردن و به عبارت بهتر فلسفي كردن موضوع بحث از امور ملموس و تجربيات بي واسطه اخلاقي فاصله مي گيرند.
در اين ميان نظريات فلسفي كانت درباره اخلاق از اين نظر داراي امتياز است. در واقع فلسفه اخلاق كانت اين برتري را نسبت به بسياري از نظريات بديل خود دارد كه در عين اينكه در همه مراحل بسط آن ، مناسبتش را با مباني فلسفي فيلسوف حفظ مي كند در تماس نزديك و مستقيم با تجربيات اخلاقي است.
كانت 3 اثر معروف درباره فلسفه اخلاق دارد. اولي بنياد مابعدالطبيعه اخلاق است كه در سال 1785 منتشر شد. كانت در اين كتاب مي نويسد كه قصد تأليف اثري درباره «مابعدالطبيعه اخلاق» را دارد و بنياد مابعدالطبيعه اخلاق در واقع پيش درآمدي بر آن اثر است.
هرچند كانت در آن كتاب تنها از «مابعد الطبيعه اخلاق» نام مي برد كه در آينده در سال 1797 منتشر شد، ولي كتاب «نقد عقل عملي» (1787) نيز براي فهم فلسفه اخلاق كانت از اصلي ترين منابع و بلكه اصلي ترين منبع محسوب مي شود.
چهارشنبه 25 ارديبهشت 1387
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: مهر]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 518]