محبوبترینها
معرفی و فروش بوته گرافیتی ریخته گری
بهترین بروکر برای معاملات فارکس در سال 2024
تجربه رانندگی با لندکروز در جزیره قشم؛ لوکسترین انتخاب
اکسپرتاپ: 10 شغل پردرآمد برای مهاجران کاری در کانادا
بهترین سایتهای خرید تیک آبی رسمی اینستاگرام در ایران
کدام رنگ کاغذ دیواری مناسب فضای شماست؟
چه چیزهایی دیگر در دکوراسیون مد نیست؟!
بررسی قیمت تیرچه + قیمت تیرچه کرومیت + قیمت یونولیت
خرید و قیمت ورق در مشاوران آهن + [مشاوره رایگان]
تیوی وال: ایدهای نوین برای دکوراسیون داخلی
صفحه اول
آرشیو مطالب
ورود/عضویت
هواشناسی
قیمت طلا سکه و ارز
قیمت خودرو
مطالب در سایت شما
تبادل لینک
ارتباط با ما
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
آمار وبسایت
تعداد کل بازدیدها :
1812688007
![نمایش مجدد: جام جم ایام | زنان در اسطوره و تاریخ refresh](https://vazeh.com/images/refresh.gif)
جام جم ایام | زنان در اسطوره و تاریخ
واضح آرشیو وب فارسی:جام جم آنلاین:
![](http://www.jamejamonline.ir/Media/Image/1393/01/31/635336089643048694.jpg)
در تاریخ ایران، زن همواره در دورههای مختلف دارای ارزش و احترام بوده و در پیشرفت تمدنها و ترقی فرهنگها پابهپای مردان تلاش کرده است. در ایران باستان همیشه مقام زن و مرد برابر و در کنار هم ذکر شده است، حتی گروهی از ایزدان مانند آناهیتا زن بوده و در میان امشاسپندان، امرداد و خرداد و سپندارمذ که صفات اهورامزداست، زن هستند . در اوستا زن و مرد همسنگ هم به شمار می روند. در فروردینیشت چنین آورده شده: اینک فروهر همه مردان و زنان پاک را میستاییم آنان که روانهایشان درخور ستایش و فروهرهایشان شایسته است اینک فروهر همه مردان و زنان پاکدین را میستاییم. انسانها همواره در طول تاریخ در پی نمادی کامل از خود در همه زمینهها بودند تا در زندگی خود آن اسوه و نمونه را سرمشق زندگی خود قرار دهند. این نمونهها گاه به صورت اسطورههایی در اعتقادات و باورهای یک قوم تبلور پیدا میکند. گاه این اسطورهها چنان در دل یک ملت راه یافتهاند که به مرور به صورت خدایانی بزرگ درآمده و مورد ستایش و عبادت قرار گرفتهاند. یکی از این اسطورهها که به مرحله الههبودن رسیده و در ایران باستان از اهمیت بسیاری برخوردار است، ناهید الهه زنان نامیده شده است. ناهید به عنوان الهه زنان قبل از اسلام، خدایی مونث بوده که به اعتقاد آن دوران بر تمام اعمال و رفتار زنان نظارت دارد و از آنان خشمگین یا خشنود میشود و هنگام نیاز به آنان کمک میکند.ایرانیان برای این الهه معابدی ساختند و مجسمههایی درست کردند و به صورت نماد در داخل معابد قرار دادند که یک نمونه از آن در سراب استان کرمانشاه است. این الهه موسوم به الهه مادر است. به اعتقاد ایرانیان ناهید، خدای پاکی و بیآلایشی و الهه بارداری است. ناهید برای مردان نیز قابل ستایش بوده است؛ زیرا این الهه به عنوان اسوه زنان ایرانی، دارای پاکی و عفت و شخصیت بسیار بالایی مملو از وقار و متانت و دوستدار عصمت است. در ایران پیش از آریاییها و همزمان با شکلگیری تجمعات انسانی، کانون خانواده مرکز قدرت قبیله بود؛ چون زن هم در خانه و هم در بیرون از خانه همدوش مردان کار میکرد و از طرفی دیگر به طور ذاتی و فطری باروری از مسوولیتهای او بود، لذا ارزش و اهمیت زن نسبت به مرد فزونی یافت. این دوره به اعتقاد ویل دورانت آغاز دوره مادرشاهی در ایران بود. در همین زمان است که زنان مسوولیتهایی چون فرمانروایی، قضاوت و اداره امور خانواده را به عهده داشت. همچنین به اعتقاد گیرشمن، نگهداری آتش، نگهبانی خانه، تهیه و پخت غذا، ساختن ظروف سفالی و نگهداری فرزندان باعث اولویت زن نسبت به مرد شد و اداره کارهای قبیله به دست او افتاد. در عین حال سلسله انساب خانواده به نام زن خوانده میشد. این نحوه اولویت و تفوق زن بر مرد به صورت عصر مادر شاهی در فلات ایران شروع شد و همین سیستم که یکی از خصایص ساکنان ایران بود، بعدها در آداب آریاهای فاتح وارد شد. پس از استقرار سلسله ماد در مغرب ایران اندک اندک رژیم مادر شاهی جای خود را به رژیم پدرشاهی داد. با این حال فعالیت کشاورزی با زنان بود و مردان برای زنان اهمیت ویژهای قائل بودند. در دوران مادها، زن به ریاست قبیله و نیز قضاوت میرسید؛ هنوز بقایایی از سیستم مادر شاهی وجود داشت. در زمان مادها دختر و داماد پادشاه میتوانستند جزو وارثین وی باشند. با روی کار آمدن کوروش و وضع قوانین جدید، وضعیت زنان ثبات بیشتری پیدا کرد. مشهورترین نمونه تساوی حقوق زنان و مردان در ایران باستان، اجازه انتقال سلطنت از پادشاه به دختر بود. آخرین پادشاه مادها «آستیاک»، دارای فرزند پسر نبود و دختر آستیاک کسی نبود جز ماندانا، مادر کوروش که همین مساله در انتقال قدرت به کوروش نقش مهمی را بازی کرد. در زمان هخامنشیان، یک زن برای نخستین بار در تاریخ به مرتبه دریاسالاری (فرماندهی نیروی دریایی) خشایار شاه رسید که نامش آرتمیس بود. البته کسب مناصب نظامی تنها به آرتمیس ختم نمیشود. فرمانده آرسیاب زنی داشت به نام پانتهآ که فرمانده گارد جاویدان بود. استاتیرا، دختر داریوش سوم فرمانده نیروهای جنگی آن زمان بود. آذرمیدخت، دختر خسرو پرویز، پس از مرگ خواهرش پوراندخت، به پادشاهی رسید. آرتونیس، یکی از شجاعترین فرماندهان جنگی زمان داریوش بود و پری ساتیس، زن داریوش دوم در زمان حکمرانی شوهرش از ارتشبدان آن زمان به شمار میرفت. آرتادخت، رئیس خزانه پادشاه چهارم اشکانی بود. سورا، دختر اردوان پنجم در نیروی ارتشی پدر سمت سپهبدی داشت. پرین، دختر قباد، مشاور امور قضایی ساسانیان بود و آزاد دیلمی، فرمانده یک باند چریکی بود که در گیلان سالها علیه متجاوزان به ایران جنگید و سرانجام کشته شد. زن در دوره ساسانی از وضعیت مناسبی برخوردار نبود زنان در این دوره برخلاف قوانین متداول از قدیم، شخصیت حقوقی نداشتند
پس از شکست هخامنشیان وضع اجتماعی زن ایرانی تغییر کرد و قوس نزولی را پیمود. زیرا در زمان سلوکیها، زنان و دختران زیادی از یونان در ایران زندگی میکردند و چون در یونان زن از تساوی حقوق با مردان برخوردار نبود، لذا در وضعیت و سرنوشت زن ایرانی نیز تاثیر نهاد. در این زمان تعداد زیادی از زنان و دختران یونانی معشوقه مردان ایرانی شدند که به طور قطع از استحکام بنیان خانواده ایرانی کاست. برخی از این زنان به صورت عقد مهلتدار با مرد ایرانی به سر میبردند و برخی دیگر نیز با روابط آزاد با مردان ایرانی حشر و نشر داشتند. در زمان اشکانیان گرچه زن ایرانی تا حدی موقعیتش تحکیم شد؛ ولی به هر حال حکومت سلوکیها و تاثیرات ناشی از آن و نفوذ هلنیسم اثر خود را گذاشت. از طرفی در دوران پارتها یا اشکانیان به علت گستردگی قلمرو پارتها، طوایف، اقوام و ملل گوناگون در امپراتوری وسیع اشکانیان میزیستند که هر یک آداب و رسوم و سنن مخصوص به خود داشتند و طبیعتا این دگرگونی در وضعیت زن و خانواده ایرانی اثربخش بود. در آن دوره، نظام فئودالی متمرکز در حال گسترش بود و بنا بر اقتضای چنین شرایطی، زن نیز مانند زمین و دیگر کالاها، رفتهرفته در قلمرو احتیاجات مرد قرار گرفت، تا جایی که دختر در آستانه ازدواج، نخست به خانه خان و کدخدا میرفت و با کسب اجازه، ازدواج میکرد و همین مساله بیرنگ ساختن قواعد دوره هخامنشی را نمایان میسازد. زن در دوره ساسانی از وضعیت مناسبی برخوردار نبود. زنان در این دوره برخلاف قوانین متداول از قدیم، شخصیت حقوقی نداشتند. وی از هر لحاظ تحت سرپرستی و قیمومیت رئیس خانوار که کدخدا نامیده میشد، قرار داشت. این رئیس ممکن بود که پدر یا شوهر یا در صورت مرگ آنها جانشین آنان باشد. تمام هدایایی که احیانا به زنان یا کودکان داده میشد یا آنچه که آنها بر اثر کار و... تحصیل میکردند عینا مانند درآمدهای اکتسابی بردگان، همه متعلق به رئیس خانوار بود. آنچنان که آمده در مسائل حقوقی غالبا دشوار است که تفاوت حقوقی میان یک زن آزاد و یک برده را تشخیص داد، لیکن در طول زمان در این بینش حقوقی تغییرات زیادی به نفع زنان رخ داد. حقوق قدیمی البته از لحاظ نظری همچنان پابرجا بود، اما عملا دیگر در میان نسل جدید به کار بسته نمیشد و رسوم جدید از قدرت حاکمیت آنها کاسته بود. یک رئیس خانوار که همچنان حقوق قدیم را برای خود معتبر میدانست با عکسالعمل شدید وجدان حقوقی مردم روبهرو میشد. به احتمال قوی تربیت دختران در عهد ساسانی بیشتر جنبه خانهداری داشته است. دختران طبعا برای این تربیت شده بودند که بعدها به عنوان کدبانوی خانه در صحنه اجتماع گام نهند، لیکن شواهدی در دست است که تربیت علمی نیز در میان زنان امپراتوری ساسانی البته در طبقات بالا رواج داشته است. تحصیل روزافزون کمالات در میان زنان ساسانی به احتمال قوی عامل اساسی ایجاد میل شدید آنان برای در هم شکستن یوغ اسارت گذشته و شوق کسب استقلال به شمار میرود. در عهد ساسانی وقتی که دختری از یک خانواده مرفه به بلوغ جسمی و عقلی میرسید، پدر وی وظیفه داشت که برای او شوهری مناسب بیابد و اگر پدرش مرده بود در این صورت این وظیفه را جانشین پدر و کفیل خانواده یعنی بزرگترین فرزند بالغ او عهدهدار بود و بالاخره اگر چنین پسری نیز وجود نداشت، وصی یا قیمی که به وسیله دادگاه برای رسیدگی به امور خانواده مرد فقید تعیین میشد، موظف بود که دختر را به شوهری شایسته دهد. بدیهی است اگر دختری از خانواده ثروتمند و اشرافی بود، خواستگاران زیادی داشت. در زمان ساسانیان زمانی که دختری شوهر میکرد دیگر هیچ گونه سهمی از ارث پدر خود یا کفیل او دریافت نمیکرد. از این رو لازم بود که هنگام زناشویی دختر حتیالمقدور جهاز کامل و بزرگی با خود همراه ببرد در مورد مهریه نیز مبلغی تعیین میشد که قبلا یا بعدا در صورت پیش آمدن طلاق به زن پرداخته شود. دختران میتوانستند به میل خود ازدواج کنند و اگر دختری عدم موافقت خود را در همسری مردی اعلام میکرد، پدر نیز ناگزیر سخن او را میپذیرفت. در چنین وضعی پدر نمیتوانست او را از ارث محروم سازد یا به وسیله دیگری او را کیفر دهد. اگر دختری از قبول ازدواجی که پدر وی خواستار آن است سر باز میزد، همچنان پول یومیه و سهم ارثی پیش از مرگ پدر برای او باقی بود و بعد از مرگ پدر نیز از او ارث میبرد. ترتیب تقسیم ارث در حقوق ساسانی به این منوال بوده است که پادشازن یعنی زن درجه اول و پسران او هر یک سهم مساوی از ارث داشتند و دختران در صورتی که شوهر نداشتند نصف سهم برادران و مادر خود را به ارث میبردند، اما چکرزن یا زن مقام دوم و فرزندانش هیچ گونه سهمی از ارث نداشتند. این نقیصه غالبا در عمل به این ترتیب برطرف میشد که پدر از حقوق قانونی خود در زمان حیات خویش استفاده میکرد و سهمی هم برای چکرزن خود و فرزندان آنها پرداخت میشد یا در وصیتنامه قید میکرد تا بعدا به آنها پرداخت شود.در مجموع وضعیت زنان در دوره ساسانی به نسبت از وضعیت زنان در دوره هخامنشی و اشکانی تنزل پیدا کرد و البته باید توجه داشت که زن در این دوران در ارث و ازدواج و طلاق دارای حق و حقوقی بود که قابل نقض
نبود. جاوید حسیننیا منابع: 1 ـ مبانی تاریخ اجتماعی ایران، رضا شعبانی، انتشارات قومس، 1369. 2 ـ ایران از آغاز تا اسلام، رومن گیرشمن، ترجمه محمد معین، 1388. 3 ـ تاریخ تمدن، ویل دورانت، انتشارات علمی و فرهنگی، جلد اول. 4 ـ ایران در زمان ساسانیان، آرتور کریسین سن، انتشارات نگاه، 1389.
31 فروردین 1393 ساعت 16:43
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: جام جم آنلاین]
[مشاهده در: www.jamejamonline.ir]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 51]
صفحات پیشنهادی
جام جم ایام | نقش زنان در نگارش شبنامه
انقلاب مشروطه یکی از چشمگیرترین تحولات دوران معاصر ایران بود که بر شرایط اجتماعی سیاسی و فرهنگی کشور تأثیر زیادی گذاشت زنان هم از این تأثیرات دور نماندند و وارد عرصههای مختلفی شدند یکی از این عرصهها نشر اعلامیه و شب نامه برای بانوان بود که در واقع یکی از آجام جم ایام | امروز در تاریخ
جمعه 29 فروردین 1393 هجری شمسی 18 جمادی الثانی 1435 هجری قمری 18 آوریل 2014 میلادی در 18 آوریل 1492 میلادی قرارداد سفر به آسیا و خرید ادویه بین کریستف کلمب و حکمران اسپانیا منعقد شد این سفر کشف قاره آمریکا را به دنبال داشت در 18 جمادی الثانی 1019 قاضی نورالله بن سید شرف الدمارکز ؛ اسطوره ای که به تاریخ پیوست +عکس + فیلم
گزارش تصویری مارکز اسطوره ای که به تاریخ پیوست عکس فیلم گابریل گارسیا مارکز یکی از اسطوره های ادبیات جهان و ستون ادبیات اسپانیولی زبان ها در سن 87 سالگی درگذشت به گزارش جام جم آنلاین به نقل از خبرگزاری فرانسه پائولو کوئیلو نویسنده برزیلی درباره گابریل گارسیا مارکز گفته اسجام جم ایام | راویان ساکت تاریخ
8 آوریل هر سال مطابق با 29 فروردین ماه از سوی شورای بینالمللی بناها و محوطههای تاریخی ایکوموس به عنوان روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی نامگذاری شده و به تصویب سازمان علمی تربیتی فرهنگی ملل متحد یونسکو رسیده است 1 برآورد شده که ایران دارای حدود یک میلیون و دویست هزارجام جم ایام | تاریخ انقلابی الازهر در یک کتاب منتشر شد
تاریخ انقلابی الازهر و هدایتها و حمایتهای آن از قیام علیه استعمارگران و حکومتهای متعدد در کتاب دانشگاه و جامع الازهر در مصر منتشر شد به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از پایگاه خبری البدیل عبدالعزیز محمد الشناوی نویسنده مصری کتابی را با عنوان دانشگاه و جامع الازهر به عرصهجام جم ایام | نقش زنان در نگارش شب نامه
انقلاب مشروطه یکی از چشمگیر ترین تحولات دوران معاصر ایران بود که بر شرایط اجتماعی سیاسی و فرهنگی کشور تاثیر زیادی گذاشت زنان هم از این تاثیرات دور نماندند و وارد عرصه های مختلفی شدند یکی از این عرصه ها نشر اعلامیه و شب نامه برای بانوان بود که در واقع یکی از آثار برجسته مشارکتجام جم ایام | مقدمهای بر تاریخ دامپزشکی
مقدمهای بر تاریخ دامپزشکی گزارش تلگراف گونه از تاریخ بیولوژی است که مطالب مربوط به دامپزشکی آن برجسته شده است به گزارش سایت میراث مکتوب چند مورد مطالعه عمیق تاریخی در خصوص دامپزشکی در ایران انجام شده است خاصه کتاب دکتر حسن تاجبخش که به حق سنگ بنای مطالعات ایرانی و اسلامی تامدیرکل ارشاد فارس:جایگاه زنان تحت تاثیر فرهنگ حاکم بر جامعه قرار دارد
مدیرکل ارشاد فارس جایگاه زنان تحت تاثیر فرهنگ حاکم بر جامعه قرار دارد شیراز-ایرنا مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس در آستانه بزرگداشت روز زن گفت جایگاه زنان تحت تاثیر فرهنگ حاکم بر جامعه قرار دارد احمد همتی پنجشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به اینکه سنت در جوامع مجام جم ایام | تاریخ شفاهی زندگی و مبارزات شهید صادق امانی
مرکز اسناد انقلاب اسلامی کتاب تاریخ شفاهی زندگی و مبارزات شهید صادق امانی را به اهتمام مجتبی سلطانی احمدی و امین عزیزی در 384 صفحه به تازگی منتشر کرده است یکی از این شخصیتها که نقش مهم و چشمگیری در نهضت امام خمینی ره دارد صادق امانی است امانی در دورهی جوانی با سیدبرگزاری دوره آموزشی ارتقای جایگاه و مشارکت زنان در جامعه از دیدگاه اسلام در البرز
برگزاری دوره آموزشی ارتقای جایگاه و مشارکت زنان در جامعه از دیدگاه اسلام در البرز خبر گزاری پانا مدیرکل آموزش و پژوهش استانداری البرز از برگزاری دوره آموزشی ارتقای جایگاه و مشارکت زنان در جامعه از دیدگاه اسلام خبر داد ۱۳۹۳ چهارشنبه ۲۰ فروردين ساعت 11 24 &nbsهواپیمایی جمهوری اسلامی در ایام نوروز 115 پرواز در تبریز انجام داد
هواپیمایی جمهوری اسلامی در ایام نوروز 115 پرواز در تبریز انجام داد تبریز - ایرنا - رییس شعبه هواپیمایی جمهوری اسلامی در تبریز گفت این شرکت در تعطیلات نوروز با 115 پرواز از مبدا تبریز مسافران نوروزی را جابجا کرد محمود آگاهی روز چهارشنبه در گفت و گو با ایرنا اظهار کرد با انجامرئیس بسیج جامعه زنان در گفتوگو با فارس خبر داد برگزاری جشن میلاد کوثر(س) توسط 2 هزار زن عشایری
رئیس بسیج جامعه زنان در گفتوگو با فارس خبر دادبرگزاری جشن میلاد کوثر س توسط 2 هزار زن عشایریرئیس بسیج جامعه زنان گفت برگزاری جشن میلاد کوثر س در 6 نقطه عشایری با حضور 2 هزار زن عشایری و اهدای شاخه گل به زنان در سطح معابر و میادین شهر از جمله برنامههای این سازمان به شمار میریک فعال جامعه زنان در گفت و گو با فارس: حقوق زنان به برکت انقلاب اسلامی به بهترین شکل در کشور اجرا میشود
یک فعال جامعه زنان در گفت و گو با فارس حقوق زنان به برکت انقلاب اسلامی به بهترین شکل در کشور اجرا میشودیک فعال جامعه زنان با اشاره به نقش مؤثر زنان در تحقق شعار سال جاری گفت خوشبختانه و به برکت انقلاب اسلامی و حضور رهبر معظم انقلاب حقوق زنان به بهترین شکل ممکن در کشور رعایت میزنان متاهل آزمایش پاپ اسمیر را سالیانه انجام دهند
چهارشنبه ۲۷ فروردین ۱۳۹۳ - ۱۲ ۰۱ رئیس مرکز تحقیقات ناباروری همدان گفت بسیاری از بیماریهای زنان در صورت تشخیص زودرس قابل درمان است دکتر مرضیه فریمانی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا منطقه همدان اظهار کرد بسیاری ازعلل مرگ و میرها به سوانح و بعد از آن به بBBC: پیروزی ایران بر آمریکا یکی از 100 لحظه تاریخی جامهای جهانی
چهارشنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۳ - ۱۱ ۵۱ بی بی سی در گزارشی پیروزی ایران برابر آمریکا را یکی از 100 لحظه تاریخی جام جهانی معرفی کرد به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا جام جهانی 2014 برزیل تقریبا دو ماه دیگر آغاز میشود و 32 تیم راه یافته به بزرگترین رویداد فوتبالی جهان در قالبفرماندار سلماس: جامعه رو به پیشرفت، نیازمند زنان و مادران فرهیخته است
یکشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۳ - ۱۰ ۳۹ فرماندار سلماس گفت زنانی که در تأمین اقتصاد خانواده مشارکت دارند با ساماندهی و مدیریت صحیح بهتری میتوانند بین درآمد و مصرف توازن برقرار کنند به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا - منطقه آذربایجانغربی مرتضی نظری امروز در دیدار با اعضاء کمیسیضرورت حضور زنان در جامعه غیر قابل انکار
یکشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۳ - ۱۰ ۴۷ مدرس دانشگاه غیرانتفاعی رجاء گفت حضور زنان در جامعه ضروریست که نمیتوان منکر اهمیت آن شد مریم سیاهپوش در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا در قزوین اظهار کرد زن بعنوان مادر و همسر در کوچکترین جامعه خانواده نقش کلیدی برعهد-
فرهنگ و هنر
پربازدیدترینها