واضح آرشیو وب فارسی:وارش: وارش نیوز: ایران که تاکنون به شرایط توافق اتمی پایبند بوده، حالا مشغول خارج کردن سانتریفیوژهای خود از چرخه است. اگرچه این امر برای حکومت ایران تلخ است، اما تنها راه فرار از تحریمهای اقتصادی بود. خوش بینها امیدوارند که اگر ایران بتواند به صورت آزادتر با جهان خارج تجارت کند، استانداردهای زندگی در این کشور افزایش خواهد یافت؛ سرمایه گذاران نیز چشم طمع به سودهای کلان دارند. در مناطق مفرح شمال تهران، ایرانی هایی که به تازگی از ساحل غربی آمریکا بازگشته اند و مدیران جوان و مشتاق صندوقهای سرمایه گذاری خارجی، هنگام صرف سوشی راههای درآمدزایی را بررسی می کند. هیچکس در پتانسیلی که ایران دارد شک ندارد. این کشور با دارا بودن تقریباً 80 میلیون نفر جمعت، 17امین بازار پرجمعیت جهان است. این کشور کشاورزان، خودروسازان و داروسازان باتجربه ای دارد و اینها به همراه یک بخش خدمات کم و بیش پیچیده باعث شده اند تا این کشور به نسبت تولیدکنندگان بزرگ دیگر نظیر عراق و کشورهای حاشیۀ خلیج فارس کمتر به نفت وابسته باشد. نفتی که این روزها از لحاظ قیمتی افت شدیدی داشته است. برنامۀ دولت برای رسیدن به رشد اقتصادی 8 درصدی در پنج سال آینده، به نسبت برنامه های پنج سالۀ رقبا، واقع بینانه تر است. اقتصاددانان باور دارند که ایران می تواند گذاری را که ترکیه در اواخر دهۀ نود میلادی تجربه کرد را تکرار کنند. اما لغو تحریم ها به خودیِ خود نمی تواند این اقتصاد بیمار را تغییر دهد. محمد خوش چهره، استاد دانشگاه تهران و مشاور اقتصادی محمودی احمدی نژاد که حالا به منتقد رییس سابقش تبدیل شده می گوید: "مشکلات عمیق زیربنایی وجود دارد. تحریم ها بخشی از آن است؛ با مشکل تاریخی سو مدیریت مواجه هستیم." مهمترین مشکلات امروز ایران شامل نرخ تورم دو رقمی، رشد اقتصادی کند، بهره وری پایین و نرخ بیکاری بالای 10.6 درصدی است. وضع بیکاری در میان زنان، جوانان و شهرنشینان بدتر هم هست. روحانی این مشکلات را از رییس جمهور قبلی به ارث برده و توانسته تا حدی در اوضاع بهبود ایجاد کند. انتخاب او به ریاست جمهوری باعث افزایش اعتماد شده و وی به سیاستهای محافظه کارانه تر اقتصادی بازگشته است و برای مثال کمتر از محمود احمدی نژاد ولخرجی می کند. نرخ رشد اقتصادی در سال 2014 به رقم 4.3 درصد رسید که به نسبت رشد منفی 6.6 درصدی در سال 2012، جهشی بزرگ محسوب می شود. روحانی از برنامۀ پوپولیستی مسکن مهر دست برداشت. تورم از حدود 40 درصد به کمی کمتر از 20 درصد رسیده است. اما اینها همچنان دستاوردهای کوچکی محسوب می شوند. به نظر می رسد که به خاطر قیمت پایین نفت، اقتصاد دوباره دچار رکود شود و بیکاری رو به افزایش است. بخش دولتی چاق و چلۀ کشور باید کوچکتر شود و بخش خصوصی تشنۀ رهایی است. ساسان رهنما، تاجر ایرانی که در سال 2005 از آمریکا بازگشته، می گوید که در ایران شرکتهای زیادی وجود دارند که ارزش سرمایه گذاری را دارند و به نظرش این چنین شرایطی خوب است. اما، اکثر سرمایه گذاران هنوز در حال بررسی شرایط هستند. آنها گرچه حاضرند مقادیر اندکی در سرمایه گذاری در استارت آپهای اینترنتی ایرانی که از ایده های موفق خارجی تقلید می کنند سرمایه گذاری کنند، اما هنوز حاضر به ساخت کارخانه های بزرگ و گران نیستند. رهنما در کافه بازار، یک اپ استور ایرانی، و دیوار، یک سایت آگهی های طبقه بندی شده، سرمایه گذاری کرده است. دولت به دنبال سرمایه گذاری خارجی بیشتر است تا ذخایر ارزهای معتبر خود را تقویت کند. اما این اصلی ترین فایده ای نیست که به یک اقتصاد باز بدون تحریم می رسد. یکی از شاغلین در بخش مالی تهران می گوید: "کمک مدیریتی، یادگیری، ارتباط با جهان خارج و بازگشایی اقتصادی، برای ما مهمتر است." اما آیا اصلاحات مناسب اتفاق خواهد افتاد؟ کمتر کسی شک دارد که اصلاح طلبان اقتصادی حکومت به دنبال باز کردن فضای اقتصادی هستند. دولت در حال کار بر روی نوع جدیدی از قراردادهای نفتی است که فعالان این حوزه می گویند قراردهای جذابی است. اما در سایر حوزه ها نظیر هتلداری، اوضاع مبهم تر است. سعید لیلاز، اقتصاددان می گوید: "اقتصاد ایران از سیاست جداشدنی نیست." برخی اصولگرایان نگرانند که ورود رقبا، کسب و کارهایشان را که متهم رانت خواری هستند به خطر بیاندازد. در حال حاضر آنها از طریق ساخت و ساز (به دلیل سهولت در کسب مجوز ساخت برایشان) و قاچاق کالاهایی که مشمول تحریم هستند، به سادگی سودهای کلان را نصیب خود می کنند. رهنما قبول دارد که پایان تحریمها، برای تجار و فعالان اقتصادی متوسط ایرانی نیز شمشیری دولبه است. او می گوید: "ما باید کیفیت خود را از همه لحاظ بالا ببریم تا بتوانیم با شرکتهای خارجی رقابت کنیم." اصلاح طلبان اقتصادی حواسشان هست تا وعده های بزرگ ندهند و از عواقبش می ترسند. با این وجود، قیمت پایین نفت، عوارض مثبتی هم می تواند برای ایران داشته باشد. تحلیلگری از تهران می گوید: "هر چه قیمت نفت پایین تر باشد، دولت ضعیفتر می شود و بخش خصوص قویتر. من دوست دارم قیمت نفت به بشکه ای 20 دلار برسد."
سه شنبه ، ۱۷آذر۱۳۹۴
[مشاهده متن کامل خبر]
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: وارش]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 40]