واضح آرشیو وب فارسی:ايرنا: طعم تلخ آخر بودن
![](http://www.sarmayeh.net/NewsImage/87042817464514-1.jpg)
سيده آمنه موسوي : بسترسازي مطلوب براي توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات كشورها امري بديهي در ساختار نظام نوين بين اللمل و ارتباطات امروزي است. هر كشور و دولتي سعي مي كند با بهره گيري از كوچك ترين ابزارها و اهرم هاي دنياي پرشتاب فناوري اطلاعات و ارتباطات ضمن پاسخگويي به نيازهاي الكترونيكي شهروندان خود سهمي نيز در بازار پرسود آن از طريق سه مولفه بازار الكترونيك، تبادل الكترونيك داده ها و تجارت اينترنتي داشته باشد.در حال حاضر كشورهاي چين و هند توانسته اند با بهره گيري از دستاوردها و تجارب كشورهاي پيشرفته و صنعتي جهان از خيل عظيم جمعيت هايشان كه روزگاري مانند پتك سنگيني برسر آنها فرو مي آمد به بهترين نحو در مسير نياز بازار آي سي تي استفاده كنند
البته ورود فناوري هاي نوين به كشورهاي جهان تنها محدود به نگاه آنها به بازارهاي بين المللي نمي شود و حجم بيشتر تلاش هاي آنها متمركز بر رفع نيازهاي كاربران داخلي است.متاسفانه به رغم كوشش هاي فراواني كه از سوي مسوولان دولت هاي مختلف جهان براي ارتقاي رتبه كشورهايشان در آمادگي الكترونيكي مي شود، به نظر مي رسد در مديران ايراني عزم جدي به منظور بهبود رتبه كشورمان در آمادگي ديجيتالي وجود ندارد و ما همچنان در رتبه آخر70 كشورهاي ورود به عصر ديجيتال و ارائه خدمات نوين به شهروندان قرار داريم. - ايران از آخر اول شد نتايج بررسي هاي صورت گرفته از سوي موسسه هاي اكونوميست وIBM حاكي از آن است كه ايران در ميان 70 كشور جهان با وجود رشد سه درصدي نسبت به سال قبل، رتبه آخر را از لحاظ ميزان آمادگي الكترونيك كسب كرده است. شاخص هاي مورد استفاده در اين گزارش و ميزان تاثير نهايي آنها ( به درصد) عبارتند از: زيرساخت هاي تكنولوژي و ارتباطات( 20 درصد)، فضاي تجاري ( 15 درصد) ، فضاي اجتماعي و فرهنگي ( 15 درصد) ، فضاي قانوني (10درصد)، چشم انداز و سياست هاي دولتي ( 15 درصد) و دسترسي كاربران به فضاي تجاري ( 25 درصد) كه در تعيين رتبه بندي و امتياز كشورها مورد تحليل قرار گرفته اند. در اين گزارش كشورهاي آمريكا، هنگ كنگ، سوئد و استراليا رتبه هاي اول تا چهارم را به خود اختصاص داده اند و كشورهاي سريلانكا، فيليپين، اردن، ونزوئلا، قزاقستان، پاكستان، اكوادور، آذربايجان و تايلند نيز در رتبه هايي بالاتر از ايران قرار گرفته اند.در منطقه خاورميانه نيز امارات با كسب رتبه 35 در ميان كشورهاي مسلمان خاورميانه رتبه اول را كسب كرده است و پس از اين كشور نيز عربستان، اردن، مصر و الجزاير به ترتيب رتبه هاي 57 ،53 ،46 و67را به دست آورده اند. ايران در رده بندي آمادگي الكترونيكي سال 2007 نيز رتبه 69 را كسب كرده بود اين در حالي است كه در سال هاي 2005 و 2006 نيز كشورمان در جايگاه 59 و 65 قرار داشت. اين گزارش نشان مي دهد رشد آي سي تي در جهان سرعت بيشتري به خود گرفته و در واقع بسياري از كشورها توانسته اند حجم عظيم برنامه ريزي هاي خود در اين عرصه را بر استفاده مردم از كالاها و خدمات مختلف حوزه آي تي متمركز كنند. علاوه بر اين شاخص هاي سال 2008 مبين اين موضوع است كه برقراري ارتباطات اينترنتي با سرعت و امنيت بيشتر و با قيمت ارزان تري در اختيار كشورهاي مختلف قرار گرفته است وكشورهاي پيشرو در آمادگي ديجيتالي امتيازهاي كمتري را نسبت به سال قبل كسب كرده اند در حالي كه كشورهاي آسيايي نسبت به قبل رتبه هاي بهتري را به دست آورده اند. با اين حال كشورهاي خاورميانه اي و آفريقايي در دو سال اخير همچنان كمترين امتياز را در ميان مناطق مختلف جهان داشته اند در حالي كه همچنان بالاترين امتيازهاي آمادگي ديجيتالي در اختيار كشورهاي آمريكاي شمالي و اروپاي شرقي قرار دارد. دسترسي به اينترنت پرسرعت يك شاخص مهم در اين ارزيابي به شمار مي رود چراكه علاوه بر گسترش ارتباطات و اتصال كاربران به شبكه هاي جهاني معياري براي ميزان حضور كشورهاي مختلف در بازار هاي مجازي جهان و پيشرفت هاي اقتصادي آنهاست. شاخص فضاي تجاري كشورها نيز يكي از فاكتورهاي اساسي آمادگي ديجيتالي است و اطلاعات آن با بررسي تركيبي از فاكتورهاي اقتصادي، سياسي و تجاري به دست مي آيد . رده بندي فضاي تجاري در واقع يكي از هسته هاي اصلي آمادگي ديجيتالي است. در اين شاخص كشورهاي آمريكاي شمالي در بالاي جدول قرار دارند و به عنوان مثال پيش بيني مي شود كه كانادا تا پنج سال آينده به پرطرفدارترين قطب اقتصادي و سرمايه گذاري تبديل شود. در اين راه ثبات فضاي سياسي ، رشد مثبت سرمايه گذاري خارجي و حمايت قوي از بخش خصوصي از عوامل رشد اقتصادي اين كشور عنوان شده است.گزارش آمادگي ديجيتالي تاكيد مي كند دولت ها نقش اساسي در آمادگي ديجيتالي كشورهاي خود ايفا مي كنند، بر اين اساس بسياري از سياست هاي اقتصادي و تكنولوژي كشورها تاثير مستقيمي بر آمادگي ديجيتالي آنها باقي مي گذارد. - حضور كمرنگ مخابرات در عرصه ديجيتال البته به نظر مي رسد باوجود تاكيداتي كه در گزارش مذكور بر نقش كليدي دولت ها در آمادگي ديجيتالي كشورهاي مطبوعشان شده است مسوولان وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات كشورمان اهميت چنداني براي آن قائل نيستند. صابر فيضي مديرعامل شركت مخابرات در گفت وگو با «سرمايه» با بيان اينكه وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات نقشي در آمادگي ديجيتالي كشور برعهده ندارد، تصريح مي كند مخابرات تنها مسوول فراهم آوردن زيرساخت هاست و مهيا كردن زمينه هاي الكترونيكي كشور براساس برنامه چهارم توسعه جزء وظايف شوراي عالي اطلاع رساني،سازمان مديريت و برنامه ريزي سابق و دولت الكترونيك است. وي خاطرنشان مي كند در جهان رتبه بندي هاي مختلف به جهت مباحث فناوري اطلاعات وجود دارد كه در امور مرتبط با زيرساخت ايران در رتبه نخست منطقه اي و بالاتر از كشورهايي نظير امارات و عربستان قرار دارد. مدير عامل شركت مخابرات مي افزايد: مخابرات وظيفه اي در آمادگي ديجيتالي كشور برعهده ندارد و اين موضوع از جمله وظايف شركت هاي خصوصي و دولتي ديگر است.وي همچنين تاكيد مي كند شركت هاي مذكور به هيچ وجه نقشي در مخابرات برعهده ندارند و بخش هايي در دستگاه هاي همسو با وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات هستند.اظهارات اين مقام مسوول شركت مخابرات به نوعي شانه خالي كردن و محول كردن وظايف مهم ترين ارگان مرتبط با مباحث آي سي تي به ديگر دستگاه هايي است كه يا مانند سازمان مديريت و برنامه ريزي مدت ها از زمان انحلال آنها سپري شده يا دولت الكترونيك است كه در حال حاضر هيچ برنامه اي براي اجراي آن در دست نيست. البته اظهارات فيضي در حالي بيان شده است كه ايران بايد بر اساس سند چشم انداز 20 ساله كشور در سال 1404 در پنج فناوري هسته اي، هوافضا، نانو، محيط زيست و آي سي تي داراي رتبه اول در منطقه باشد. فناوري اطلاعات در اين سند با فناوري هسته اي در يك رديف قرار گرفته كه خود مبين جايگاه رفيع اين دانش جهاني است.علاوه بر اهدافي كه در سند چشم انداز 20ساله براي رشد بخش ديجيتالي كشور در نظر گرفته شده است محمود احمدي نژاد رئيس جمهور نيز در پيامي كه به مناسبت روز جهاني ارتباطات منتشر كرده بود، اظهار داشته بود ايران تا 12 سال ديگر خط مقدم فناوري اطلاعات خواهد شد. وي با تاكيد بر ميزان كاستي هايي كه در بخش آي سي تي كشور وجود دارد، يادآور شده بود در عرصه ارتباطات جهاني در مرحله اول هستيم و بايد كار خود را در اين مسير توسعه و گسترش دهيم. دستيابي به رتبه نخست فناوري اطلاعات يكي از آمال و آرزوهاي تمامي كشورهاي جهان در اقصي نقاط دنياست اما مشخص نيست با توجه به آماري كه بر حضور ايران در قعر جدول آمادگي ديجيتالي جهان تاكيد مي كند با كدامين ابزار و اهرم خواهان دستيابي به جايگاه اول جهاني هستيم. خسرو سلجوقي يكي از كارشناسان حوزه آي تي در گفت و گو با «سرمايه» خاطرنشان مي كند: «مشكل اساسي عدم پيشرفت الكترونيكي كشور به جهت رفتارهاي مديريتي و نگرش كساني است كه در توسعه آي سي تي نقش دارند.» وي با بيان اينكه ايران داراي ظرفيت هاي فراواني براي دستيابي به رتبه هاي شاخص جهاني است، مي افزايد: مديران نمي توانند از پتانسيل هاي موجود كشور به نحو احسن استفاده كنند كه اين مشكل سبب به وجود آمدن نواقصي در مسير توسعه ديجيتالي كشور شده است. سلجوقي خاطرنشان مي كند علاوه بر اين، افرادي كه به عنوان مسوولان توسعه فناوري در كشور مشغول فعاليت هستند نگاه روشني بر لزوم توسعه بخش خصوصي ندارند، اين در حالي است كه لازمه پيشرفت ديجيتالي يك كشور توجه به ظرفيت هاي بخش فرا دولتي نيز است. بيشترين نمود آمادگي ديجيتالي فراهم كردن كانال هاي ديجيتالي كافي و كامل براي كاربران خصوصاً براي انجام كارهاي مالي آنهاست ، در واقع بانكداري الكترونيكي يكي از اصول اساسي در زمينه آمادگي ديجيتالي به شمار مي آيد البته اين موضوع براي همه كشورها يكسان نيست بلكه هر كشور به فراخور وضعيت خود از روش هاي متفاوتي به منظور استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات بهره مي گيرد. اما در هر صورت با ارزيابي ميزان پيشرفت هايي كه كشورهاي مختلف جهان در صنايع وابسته به آي سي تي به دست آورده اند، درمي يابيم كه استفاده از فناوري هاي نوين ارتباطي، اطلاعاتي و ديجيتالي جهان هر روز در حال افزايش است چراكه اين صنايع علاوه بر ارزش افزوده فراواني كه براي اقتصاد كشورها به همراه مي آورند نقش اساسي در رشد نرخ اشتغال نيروهاي بيكار يا آماده به كار كشورهاي مختلف دارند كه سرمايه گذاري هايي كه كشورهاي پيشرفته و در حال توسعه جهان در رابطه با ورود به عرصه هاي ديجيتالي كرده اند نيز مهر تاييدي بر اين موضوع است. بر همين اساس ضروري است مسوولان وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات كشورمان كه در هر برنامه و تريبوني براي آگاهي افكار عمومي از ميزان اقدامات به ظاهر صورت گرفته در عرصه آي سي تي استفاده مي كنند راهكار مناسبي نيز براي ارتقاي جايگاه كشورمان در ورود به عرصه ديجيتالي و الكترونيكي مطرح كنند.
شنبه 29 تير 1387
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: ايرنا]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 130]