محبوبترینها
معرفی و فروش بوته گرافیتی ریخته گری
بهترین بروکر برای معاملات فارکس در سال 2024
تجربه رانندگی با لندکروز در جزیره قشم؛ لوکسترین انتخاب
اکسپرتاپ: 10 شغل پردرآمد برای مهاجران کاری در کانادا
بهترین سایتهای خرید تیک آبی رسمی اینستاگرام در ایران
کدام رنگ کاغذ دیواری مناسب فضای شماست؟
چه چیزهایی دیگر در دکوراسیون مد نیست؟!
بررسی قیمت تیرچه + قیمت تیرچه کرومیت + قیمت یونولیت
خرید و قیمت ورق در مشاوران آهن + [مشاوره رایگان]
تیوی وال: ایدهای نوین برای دکوراسیون داخلی
صفحه اول
آرشیو مطالب
ورود/عضویت
هواشناسی
قیمت طلا سکه و ارز
قیمت خودرو
مطالب در سایت شما
تبادل لینک
ارتباط با ما
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
آمار وبسایت
تعداد کل بازدیدها :
1812072225
![نمایش مجدد: تأثیر امواج فمینیستی بر زنان ایران refresh](https://vazeh.com/images/refresh.gif)
تأثیر امواج فمینیستی بر زنان ایران
واضح آرشیو وب فارسی:شاخه طوبی: در نگاه فمینیست های لیبرال، تعقل فردی مهم تر از سنت ها و نهادهای مستقر در جامعه بود. آنها آموزش و پرورش همه جانبه به خصوص تفکر انتقادی را مهم ترین وسیله برای دگرگونی جامعه می دانستند.به گزارش شاخه طوبی، نخستین اعلامیه حقوق بشر در اوایل انقلاب کبیر فرانسه در 1791م با نام «حقوق مردان» منتشر شد و سپس مری ولستن کرافت، اولین کار اساسی در زمینه حقوق زنان را به نام «استیفای حقوق زنان» انجام داد. وی به همراه افرادی مانند سارا گریمکه، فرانسیس رایت، هاریت تیلور، و جان استوارت میل، گروه «فمینیست های لیبرال» را تشکیل می دهند. پیام اصلی آنها این بود که تباهی روند جامعه پذیری مانع رشد قدرت فکری زنان شده است و در نتیجه آنها برده وار باقی مانده اند. در نگاه فمینیست های لیبرال، تعقل فردی مهم تر از سنت ها و نهادهای مستقر در جامعه بود. آنها آموزش و پرورش همه جانبه به خصوص تفکر انتقادی را مهم ترین وسیله برای دگرگونی جامعه می دانستند. این گروه مانند دیگر اندیشمندان عصر روشنگری، طرفدار نظریه «حقوق طبیعی» بودند.[1] بعدها اعلامیه همایش زنانه سنکا فالز 1848م در آمریکا منتشر شد که تکمیل اعلامیه حقوق بشر فرانسه به حساب می آمد. این اعلامیه به این مساله توجه دارد که تمام مردان و زنان مساوی خلق شده اند. تقریباً در همین دوران بود که «فمینیسم» برای طرفداران «برابری حقوق زن و مرد» به کار رفت. از آن پس، افرادی چون آگوست کنت و جان استوارت میل دیدگاه های تساوی طلبانه خود را در چارچوب تفکر اومانیسم مطرح کردند و از موقعیت زن ستیزی جامعه انتقاد کردند. وقوع انقلاب صنعتی سبب شد که کارخانه داران به زنان به عنوان نیروی کار ارزان توجه ویژه ای پیدا کنند و باطرح شعار «مالکیت زنان» در جذب بیشتر آنان به بازار کار تلاش کنند.[2] در انگلستان از اوایل قرن بیستم جنبش طرفداری از حقوق زنان توسط پانک هورست آغاز گردید و زمینه ساز دستیابی زنان انگلیسی به حق رای در سال 1918م و زنان آمریکایی درسال 1920م گردید. از نظر تاریخی، تکامل جریان فمینیستی به دو مرحله اصلی تقسیم می شود: مرحله اول از اوایل قرن نوزدهم تا اندکی پس از جنگ جهانی اول، تابستان 1920م است. ویژگی آن توجه به دستیابی زنان به حقوق مدنی و سیاسی برابر با مردان، به ویژه برخورداری از حق رای است. موج دوم بر خلاف موج اول که خواهان برخورداری از فرصت های برابر بود، با طرح شعار برابری کامل زن و مرد در تمامی حوزه های فرهنگی، اجتماعی و روانی، خواهان انقلابی اساسی در تمامی زوایای زندگی فردی و اجتماعی زنان شد؛ که علاوه بر طرح شعار برابری مطلق، بر آزادی مطلق زنان پای می فشرد.[3] دستاوردهای مهم زنان اروپایی در این دوره عبارتند از: جداسازی روابط جنسی از تولید مثل، آزادی کامل زنان در امور جنسی از جمله حق تسلط بر بدن و روابط جنسی، کاهش ازدواج و زاد و ولد در مقابل افزایش آمار طلاق، ایجاد سازمان ها و نشریات زنانه، کسب قدرت سیاسی و اقتصادی.[4] ویژگی های عمومی فمینیسم در ایران با ورود موج فمینیسم به ایران، در مجموع می توان این مشخصه های عمومی را برای آن برشمارد: 1. تاکید بر اشتغال زنان به عنوان راه نجات آنان: بر اساس این نگرش چنین تصور می شود که اشتغال رسمی زنان راه گشای مشکلات عمده ایشان است؛ چون زن با اشتغال رسمی صاحب درآمد می شود و به دنبال آن استقلال مالی پیدا می کند. این امر نه تنها منزلت اجتماعی وی را ارتقاء می دهد بلکه باعث می شود که زنان بتوانند به عنوان نیروهای کارآمد در فرآیند توسعه اقتصادی و اجتماعی قرار گیرند. پیامد این نگرش، تقبیح خانه داری و ناچیز شمردن آن است. بر طبق آمار در ایران تنها حدود نُه درصد از زنان فعال، اشتغال رسمی دارند، اما از دیدگاه فمینیست ها بیش از 90% زنان خانه دار از نظر اقتصادی غیر فعال شناخته می شوند! این در حالی است که بخش عمده ای از زنان خانه دار، روستایی هستند و از آنجا که بیش از نود درصد نظام تولید کشاورزی در ایران را واحدهای بهره برداری خانوادگی تشکیل می دهند، زنان روستایی در فرایند تولید محصولات کشاورزی سهم بزرگی دارند. از طرف دیگر زنان خانه دار شهری نیز در انجام وظایف خانه داری نوین به طور یکسان فعالیت نمی کنند. معمولاً زنان قشر مرفه و حتی متوسط به بالا، از مستخدمینی استفاده می کنند که به طور دائم یا موقت وظایف عمده خانه داری آنها را انجام می دهند؛ از طرف دیگر، گروه زنان خانه دار شهری که از نظر درآمدی در قشر متوسط به پایین و فقیر جای می گیرند، اغلب به جز وظایف خانگی، فعالیت های غیر رسمی درآمدزا مانند خیاطی، گلدوزی، بافندگی، آرایشگری و. . . دارند که همگی به افزایش درآمد خانواده کمک می کند و گاه درآمد این نوع فعالیت ها از درآمد رسمی و معین مرد خانواده بیشتر است. پس زن خانه دار می تواند به طور موثری در افزایش درآمد خانواده کارآمد، فعال و مبتکر باشد. طرفداران اشتغال زن که مدعی هستند زنان شاغل با کسب درآمد، استقلال مالی پیدا می کنند و می توانند در تصمیم گیری های عمده خانواده مشارکت کنند به این نکات باید توجه کنند که: اولاً صاحب درآمد بودن زنان شاغل الزاماً به معنی استقلال مالی آنان نیست و باید برای تعیین میزان همبستگی مثبت میان این دو متغیر «درآمد و استقلال مالی» تحقیقات عمیق جامعه شناختی صورت گیرد. اگر استقلال مالی به این معنا باشد که زنان شاغل قادرند درآمد خود را به نحوی که مایلند، خرج کنند، که مطالعات خلاف آن را نشان می دهد ؛ زیرا زنان شاغل ناگریزند درآمد خود را برای تامین هزینه هایی مثل شهریه مهد کودک فرزندانشان، هزینه های خانوادگی و. . . مصرف کنند. ثانیاً نوع شغل، رتبه شغلی، میزان دستمزد، شغل همسر و به طور کلی سبک زندگی زنان در تعیین و افزایش میزان قدرت آنان نقش مهم تری ایفا می کند؛ مثلاً به نظر می رسد زنان کارگر در مقایسه با زنانی که مدرس دانشگاه هستند از نظر قدرت در خانواده در سطح برابر نیستند. ثالثاً مطالعات نشان می دهد که چه در جوامع غربی و چه در جوامع دیگر، با اشتغال زن از بار وظایف خانگی او کاسته نشده و وی مجبور است وظایف سنتی خود را نیز انجام دهد. 2. تاکید بر تقابل زن و مرد: بر اساس این نگرش زن و مرد دو موجود نابرابرند که با یکدیگر تضاد منافع دارند و مردان مقصر اصلی زیر دست بودن زنان هستند، که از طریق استثمار زنان در خانواده امتیازات اجتماعی را نصیب خود کرده اند. نتیجه چنین تفکری ایجاد تمایز خصومت آمیز میان زن و مرد است. چنین نگرشی را فقط می توان در دیدگاه رادیکال و یا افـراطی فمینیستی یافت. از نظـر این دیـدگاه، زنـان فقط از مردان متمایز نیستند بلکه تحت سلطه ایشان نیز قرار دارند و معتقدند که راه رهایی زنان از این مسئله تشکیل اجتماعات زنانه بدون حضور مردان است که بر پایه روابط خواهرانه و هویت زنانه شکل می گیرد. باید توجه داشت که تبلیغ تمایز میان زن و مرد به صورت دو نیروی متخاصم، عمدتاً از ارزش های نظام مردسالاری نشات می گیرد و اگر جنبش زنان در ایران بخواهد بر این تمایز خصومت آمیز تاکید کند، مسلماً بر دشمنی زن و مرد دامن می زند و عواقب خطرناکی برای زنان و استحکام روابط خانوادگی دارد؛ یعنی اولاً به جای ایجاد فرصت همکاری و همراهی بین زن و مرد، آنها را از هم دور می کند و در دو جبهه مخالف قرار می دهد، ثانیاً مخالفان فمینیسم از این نکته در جهت تبلیغات منفی علیه آن استفاده کرده و زنان را موجوداتی انتقام جو، بی ظرفیت و سطحی قلمداد می کنند. 3. عدم توجه به تعدد و تنوع گروه های زنان در ایران: بر اساس این اصل که از اصول نظری اولیه در دیدگاه فمینیستی بوده، جنس دوم بودن زن یک مقوله واحد و جهانی است. این «زن عام و جهان شمول» همواره مورد استثمار مرد قرار گرفته است؛ اما از نظر شاخه های جدید فمینیستی، یک «زن عام و یکسان» در همه جهان وجود ندارد بلکه زنان بر حسب این که در چه قشر، نژاد، قوم، رتبه شغلی و مکان جغرافیایی قرار بگیرند، با یکدیگر متفاوت اند. این امر از دو نظر برای طرفداران حقوق زن در ایران حائز اهمیت است؛ اولاً با توجه به تعدد خرده فرهنگ های قومی، زبانی، مذهبی و منطقه ای در ایران اساساً نمی توان از یک گروه زنان واحد و عام بحث کرد. ثانیاً از آنجا که جامعه ایران یک جامعه در حال توسعه شناخته می شود، مسلماً نقش های سنتی عام زنانه، نیز در حال تحول است.[5] زن در نگاه روشنفکران با ورود موج روشنفکری به ایران، مسئله زن به عنوان یک مسئله سیاسی مطرح شد؛ همچنانکه رضا شاه از مسئله زن به مثابه مسئله ای سیاسی در جنبش تجددخواهی خویش سود می برد.[6] گروه های سیاسی – اجتماعی زنانه همچون "انجمن آزادی زنان"(1278ش)، "سازمان زنان" به ریاست اشرف پهلوی ( 1345ش) و در کنار آن ها، مطبوعات بسیاری همچون صور اسرافیل، ندای وطن، حبل المتین، مساوات و ایران نو، از سوی گروه های مختلف، به دفاع از حقوق زنان می پرداختند و روابط سنتی میان زن و مرد را زیر سئوال می بردند. برخی از مردان روشنفکر از جمله روزنامه نویسان و شاعران و نمایندگان مجلس همچون دهخدا، تقی زاده و ایرج میرزا از حقوق زنان حمایت می کردند.[7] در این ارتباط می توان سه گرایش را باز شناخت: اول: گرایش غیر مذهبی که به طورمستقیم و غیر مستقیم با الگوگیری از غرب سعی در کنار زدن سنت و گسترش بدون قید وشرط مدرنیته داشت. اوج این روند در شخصیت و فعالیت های کسانی چون اشرف پهلوی متبلور شد. دوم: گرایش چپ که محتاطانه اما پر رنگ تر از دیگران به این مسئله پرداخت. آنان نسبت به سنت، نه بی اعتنا، بلکه مقابله داشتند که حساسیت مردم را بر می انگیخت.[8] سازمان هایی همچون حزب توده، جمعیت زنان و حزب زنان جزو این گروهند.[9] سوم: گرایش نوگرایی دینی که از شهریور 1320 به بعد حرکتش را آغاز کرده بود و برخی از شخصیت های این جریان همچون دکتر علی شریعتی که مهم ترین تاکید او بر حضور اجتماعی زنان بود و از این زوایه از درون سنت به نقد سنت می پرداخت.[10] پس از انقلاب اسلامی نیز فعالیت های روشنفکری در ارتباط با مسئله زنان در قالب جریانات متفاوت دینی و غیر دینی ادامه یافت و گروه ها و نشریات مختلفی درداخل و خارج کشور به این موضوع پرداختند. اهداف و عملکردهای جریان های دفاع از حقوق زنان پس از انقلاب اسلامی را نیز می توان در قالب سه جریان پی گرفت: نخست، جریان سیاسی غرب گرا در دفاع از حقوق زنان است که از حربه دفاع از حقوق زنان به منزله ابزاری در مبارزه با نظام اسلامی سود می جوید. دوم، جریان غیر دینی دفاع از حقوق زنان (جریان سکولار) است که غالباً با انگیزه دفاع از حقوق زنان به مخالفت با قوانین و چارچوب های دینی می پردازد. سوم، جریان تجددگرایی دینی است که ضمن پذیرش فرهنگ اسلامی و ارزش های دینی انتظارش از دین و خصوصاً از فقه این است که خود را با اقتضائات و تحولات دنیای مدرن هماهنگ سازد.[11] علل طرح مسائل زنان از سوی روشنفکران در جوامع مدرن «فرد گرایی» که از اساسی ترین بنیان های فکری مدرنیته بود به شکل گیری «فردیت زنانه» در میان زنان منجر شد و این شکل گیری به استقلال نسبی و تغییرشکل جنسی زنان انجامید.[12] اساسی ترین عامل روی آوردن روشنفکران ایرانی به مسائل زنان و تساوی حقوق زن و مرد نیز بسط مدرنیسم و پیشبرد پروژه مدرنیزاسیون می باشد. در نگاه روشنفکران، تحقق الگوی آرمانی زن مدرن در کنار سایر الگوهای توسعه غربی، یکی از لوازم توسعه و پیشرفت همه جانبه کشور است. از طرف دیگر، روشنفکری دینی که با عینک «عقل مستقل و نقاد» به انسان، جامعه، جهان و دین می نگریست، به ناگریز به نقد موقعیت زنان در جامعه نیمه سنتی ایران پرداخت.[13] عامل دیگر توجه به مسئله زنان از سوی روشنفکران ایرانی، بخشی از انگیزه آنان در پیشبرد یک جنبش اجتماعی بود. احکام و مسائل نیز به عنوان بخشی از دین و سنت در میدان نقد و بازتفسیر روشنفکران قرار می گیرد. یکی از روشنفکران دینی به روشنی می گوید: «در آمیختگی سنت و دین در ایران و این واقعیت که سنت توجیه خود را در دین جستجو می کرد، باعث می شد تا کسانی که به دنبال ارائه تفسیری مدرن از دین بودند با حامیان سنت درگیر شوند که بخشی از این درگیری در محدوده های مربوط به زنان به وقوع می پیوست.»[14] یکی از مسائل زنان در نگاه روشنفکران، نابرابری های مختلفی است که موقعیت زنان را فروتر از مردان قرار داده و آنان را از پیوستن به کاروان زن مدرن غربی بازداشته است. ایده مسئله زنان این نکته را پیش نگاری می کند که فرودستی و موقعیت حاشیه ای زنان، وضعیتی طبیعی نیست بلکه محدودیت های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی این وضعیت را به وجود می آورد و به آن استمرار می بخشد.[15] در بررسی مسائل زنان از دیدگاه جریان روشنفکری معمولاً هر دو طیف دینی و غیر دینی بر نابرابری های مشابهی دست گذاشته و به راهکارهای همگونی اشاره کرده اند.[16] بنا بر این در سه محور به تبیین دیدگاه های روشنفکری می پردازیم: الف) مسائل فرهنگی، آموزشی، تربیتی: 1. فرهنگ مردسالاری: نظام پدرسالار نوعی سازمان اجتماعی است که در آن اعمال قدرت خانگی و سیاسی در دست مردان است. در چنین نظامی، زن در قیومت دائمی مرد است. از نگاه روشنفکران لائیک نقش مادری، همسری و مسئولیت خطیر خانه داری از محصولات فرهنگ مردسالار شمرده شده است.[17] و در مقابل، برخی از روشنفکران دینی مؤلفه های مرد سالاری را چنین می شمارد: «اول آنکه اساساً زن را فرومایه تر از مرد می شمارد، دوم آنکه سلسله امتیازات حقوقی و قانونی برای مرد قائل می شود، و سوم آنکه پدر تعیین کننده نسب است»[18] البته قابل ذکر است که فرومایه تر بودن زن نسبت به مرد اگر از نظر انسان شناختی یا اخلاقی و ارزشی باشد، در فرهنگ اسلامی پذیرفته نیست و اگر مراد این باشد که زنان در عین حال که در جنبه های انسانی با مردان برابرند در پاره ای از خصوصیات تواناتر از مردان و در پاره ای از توانائی کمتری برخوردارند، اطلاق مرد سالاری بر این فرض صحیح نمی باشد و اگر از امتیازات حقوقی و قانونی مردان، اعطای امتیازات یک جانبه به مردان را اراده کنیم، این نکته نیز در متون اسلامی وجود ندارد و اگر این سخن اشاره به تفاوت های حقوقی باشد که در شریعت اسلامی متناسب با ویژگی های روحی و جسمی زن و مرد مقرر شده است، اطلاق مرد سالاری بر آن روا نیست.[19] 2. هویت مستقل زنانه: منظور فردیتی است که زنان را به کسب آزادی های فردی و تامین رفاه شخصی و تلاش برای تساوی حقوقی ترغیب می نماید. این فردیت که در واقع محصول انسان شناسی مادی و این جهانی مدرنیته است، روابط عاطفی وابسته زوجین را در خانواده تجویز نمی نماید و در میدان اجتماع، زن را موجودی رقابت خواه در مقابل مرد قرار می دهد. به گمان برخی روشنفکران ارزش هایی همچون فداکاری، اطاعت زن از سرپرست خانواده و. . . مخالف فردیتی است که محصول ارزش های دوران روشنفکری و زمینه ساز استقلال و رشد زنان است.[20] از نظر اینان، در فرهنگی که اراده شخص حاکم همواره بر افراد دیکته می شود، افراد به ویژه زنان مجال تکوین بخشیدن به شخصیت و هویت فردی خود را ندارند. [21] بنابراین بدون ایجاد تحول در ساختار خانواده پدرسالار و دگرگونی در نقش اجتماعی و خانوادگی هر دو جنس نمی توان به این دور باطل، خاتمه بخشید. البته تصویری که روشنفکران فمینیست از برابری زن و مرد در کلیه شئون و شرایط ارائه می دهند، با طبیعت زنانه ناهماهنگ است و نه تنها صحنه قدرت خانواده را از دست زنان می گیرد بلکه آنان را در میـدان رقابت بـا مـردان در حـوزه های قـدرت مـردانه، سـرانجام نـاکام و ناموفق می سازد.[22] 3. شیوه های تربیتی ناصحیح: از این دیدگاه شیوه های ناصحیح در نظام تربیتی جامعه ایران از سال های 1320ش به بعد به عنوان یکی از مشکلات عمده فرهنگی در نظر روشنفکران، زنان را در جایگاهی فروتر از مردان قرار داده است و نوع تربیت پسران و دختران از بدو تولد به گونه ای است که پسران را با روحیه قدرت مدار و ریاست طلب و دختران را با روحیه مطیع و تسلیم پذیر قرین می سازد. بعضی از روانشناسان جدید، ساختار مرسوم خانواده را از عوامل مهم باز تولید فرهنگ پدرسالاری می دانند. در چنین ساختاری، مادر فرا گرفته است که فرزندان ذکور، روی پای خود ایستادن و ورود به اجتماع را بیاموزند و هویت فردی در آنان تشویق شود، در حالی که دختران، نوعی وابستگی به مادر و تکرار نقش خویشتن را دنبال می کنند. [23] البته تردیدی نیست که تربیت فرزندان در شکل گیری شخصیت آنها در بزرگسالی تاثیر فراوان دارد، اما این که مشخصات و تمایزات فیزیولوژیک و روان شناختی زنان را به دوران کودکی آنها بازگردانیم، با تحقیقات علمی و تجربه عینی سازگار نیست. 4. ناهماهنگی میان نگرش سنتی و شرایط عینی: از نگاه برخی روشنفکران، به رغم نفوذ فرهنگ جامعه صنعتی و رویکرد به مدرنیته در کشور ما، هنوز نگرش سنتی بر فضای کشور حاکم است؛ که همین امر سبب بروز مشکلاتی گشته است ظاهراً نگرش های سنتی نسبت به زنان هنوز سرسختانه پا برجا مانده یا انعطاف پذیری ناچیزی را از خود نشان می دهد. در اندیشه روشنفکری، جامعه پیشرفته و صنعتی تنها یک راه و الگوی مشخص دارد و آن همان راهی است که غرب رفته است. با این تلقی از جامعه مدرن، بدیهی است که کلیه ارزش های اسلامی و ایرانی با نام سنت و کهنه گرائی مذموم شمرده می شود و در فضائی که حاصل برخورد میان سنت و مدرنیته است، برخی از مسئولیت ها و وظایف تداخل پیدا می کنند و برای زنان همواره یافتن نقطه تلفیقی مناسب میان انجام وظایف سنتی و مشارکت در جامعه به یک مشغله فکری بدل می شود. [24] حال پرسش این است آیا حضور اجتماعی زنان در جوامع صنعتی در مسیر چرخه صنعت و تامین نیازمندی سرمایه داری قرار نگرفته است و زنان بار دیگر، اما به اسم تجدد، به بردگی و فرودستی نوینی گرفتار نگشته اند ؟[25] ب) مسائل سیاسی – اجتماعی- اقتصادی: 1. حجاب، ابزار حفظ مناسبات جنسی: در نگاه برخی از روشنفکران لائیک، چادری که امروز به نام اسلام بر زنان تحمیل می شود، همزمان با شکل گیری اولین جوامع پدر سالار در بین النهرین یعنی قرن ها پیش از ظهور اسلام به وجود آمد و در واقع ابزاری جهت دسته بندی زنان به زنان محترم، آزاده و کنیز بوده است، اما امروزه مانعی برای ورود زن به عرصه اجتماع و فعالیت های اجتماعی است و محدود کردن زنان و جدا کردن آنان از مردان است. [26] البته حجاب از قرون پیش در میان زنان در فرهنگ ها و ادیان مختلف وجود داشته است، که می تواند تا حدودی نشانگر فطری بودن حجاب باشد و به علاوه استقبال زنان از حجاب به مثابه حریمی پاک و مقدس از آن روست که امنیت اجتماعی آنان را تامین می نماید. سال هاست که برهنگی و بی حجابی و اختلاط میان زن و مرد در غرب پیامدهای ناگواری را به بار آورده است. متاسفانه جوامع غربی برای حل این گونه بحران ها به راه حل هایی همچون تاسیس خانه های امن، پلیس زنان، افزایش منابع قدرت زنان و. . . روی آورده اند اما همچنان از نکات دقیقی که در آموزه های دینی نهفته است، غافل اند.[27] 2. نابرابری در فرصت های اجتماعی: به تعبیر یکی از روشنفکران غرب گرا «وسواس حکومت اسلامی نسبت به زن و حضور او در جامعه، حجاب و سایر قوانین زن ستیز برای اولین بار در تاریخ سیاسی ایران، مسئله زن را علناً به روی صحنه سیاست کشاند.»[28] بعضی دیگر با دید خوش بینانه تری افزایش حضور اجتماعی زنان را پس از انقلاب تصدیق کرده اند اما معتقدند زنان ایرانی هنوز تا برابری حقوق فاصله زیادی در پیش دارند.[29] به رغم آنچه در نشریات روشنفکری تبلیغ می شود، عالمان مسلمان در قانون اساسی جمهوری اسلامی با پذیرش حق مشارکت آحاد جامعه در سرنوشت خویش از شرایط و ظرفیت های زنان و مردان در چگونگی و جایگاه مشارکت سیاسی آنان غفلت ننموده اند. در عرصه اقتصادی نیز از نظر اسلام زنان آزادانه می توانند به کسب و اشتغال مناسب اقدام کنند، ولی بهتر است شغل هایی را انتخاب کنند که همزمان به تجربه، دانش و کمالات معنوی و روحی آنان کمک کند. همچنین زنان نه تنها از حق آموزش و رشد علمی برخوردارند، بلکه در پاره ای موارد تحصیل علم برای آن ها واجب و ضروری می باشد.البته برای آن که همه انسان ها به کمال مطلوب خویش دست یابند باید جایگاه حقوق و شرایط متناسب هر یک را برای آنان فراهم ساخت که این حقیقت عدالت است؛ نه آنکه بدون در نظر گرفتن ویژگی های روحی، روانی، جسمی و. . . به حکم به برابری راند و با انکار تفاوت ها و تناسب ها در پس پرده شعار برابری، ظلمی پنهان برجامعه، به ویژه زنان روا داشت.[30] 3. مسائل فقهی – حقوقی زنان در عصر امروز: از این نگاه، حاکمیت فقه سنتی بر نظام حقوقی ایران، عامل چنین تبعیضی در قوانین زنان و مانع عمده ای بر سر راه استیفای حقوق ایشان تلقی می شود ؛[31] و به همین خاطر برخی روشنفکران فمینیست برای ایجاد چالش عمیق در بنیادهای فقه سنتی بر مبنای عقلانیت مدرن تلاش نموده اند تا زمان گشوده شدن تنگناهای حقوقی، انتظار برند.[32] این ادعا در لابه لای نوشته های روشنفکران غیر دینی نیز به وضوح یافت می شود.[33] تاثیر پذیری روشنفکران از حقوق غرب در پرداختن به مسائل زنان و سنجش حقوق و قوانین داخلی با معیارهای بیگانه، از مهم ترین مسائلی است که در بررسی دیدگاه های آن ها باید به آن توجه نمود. [34] بی تردید احکام اسلامی و قوانین داخلی ایران در ارتباط با زنان نمی تواند بـر معیـارهـای تشابه طلبانه سازمان های بین المللی و کنوانسیون مصوب آنها همچون «کنوانسیون رفع کلیه اشکال تبعیض علیه زنان»، مهر تأیید گذارد؛ چرا که بسیاری از مواد آن بر پایه انسان محوری(اومانیسم) تعریف شده و در تعارض آشکار با نظام حقوقی زن در فرهنگ اسلامی است. به طور کلی در بررسی مسائل زنان و داوری نسبت به احکام فقهی و قوانین زنان با دو نگاه می توان به تحلیل نشست: در یک نگاه با محور قراردادن اصل«تناسب» میان تکوین و تشریع؛ و در نگاه دیگر از اصل «تشابه» و برابری میان زن و مرد به عنوان شاخص ترین معیار سنجش زنان می توان سخن گفت. نگاه مبتنی بر تشابه که اساساً از بن مایه های فرهنگ غرب و معیارهای جهانی حقوق بشر جان می گیرد، با تفسیر مادی از ساختار انسان و غایت او میدان رقابت و تقابلی را مطرح می کند که زن و مرد در آن چاره ای جز جست وجوی موقعیت های برابر و امکانات مساوی برای حفظ بقای خویش و دستیابی به آرمان های مادی و دنیوی خود نخواهد داشت.[35] رویکرد مبتنی بر تناسب، قبل از هر چیز عنصر آرامش و امنیت روانی و کمال انسانی را هدف قرار داده و آن را محور برنامه ریزی اجتماعی و جهت گیری های فرهنگی می شمارد و در راستای تنظیم نظامی متعادل میان زن و مرد، هر یک بر اساس طرحی خاص و هدفمند آفریده شده اند و متناسب با غایات و اهدافی که برای هر یک در نظر گرفته شده، ویژگی هایی در آن دو به ودیعت نهاده شده است. در این نظام، گرچه پاره ای از امکانات، فرصت ها، وظایف و قوانین یکسان نیستند، اما همگی در پرتو انسجام، هماهنگی و هدفمندی، زمینه آرامش و کمال هر دو جنس را فراهم می سازند. همچنین در این نگاه بر خلاف دیدگاه های غربی، حقوق ظاهری افراد بر تفاوت در شئون انسانی حمل نمی شود و حقوق و مناسبات اجتماعی تنها ابزاری برای توزیع متناسب و متعادل نقش ها و زمینه ای برای وصول به کمالات الهی و شخصیت واقعی انسان است. پی نوشت ها: [1]. زیبایی نژاد، محمدرضا و محمدتقی سبحانی، درآمدی بر نظام شخصیت زن در اسلام، بررسی مقایسه ای دیدگاه اسلام و غرب، ص 95-93. [2]. همان. [3]. همان، ص 97. [4]. همان، ص 99 -98 [5]. مطیع، ناهید، گزیده مقالات و متون درباره فمینیسم، مدیریت مطالعات اسلامی، مرکز مطالعات فرهنگی بین المللی، ص 139-135. [6]. شهشهائی، سهیلا، مقاله نگاهی گذرا به جنبش های زنان در ایران، شماره 41، ص 25. [7]. تشکری، زهرا، زن در نگاه روشنفکران، ص 10-9. [8]. همان. ص 13. [9]. آفاری، ژانت، «گذار از میان صخره و گرداب، نشریه ایران نامه، سال 15، ش 3، ص 13. [10]. تشکری، زهرا، زن در نگاه روشنفکران، ص 13. [11]. همان، ص 14. [12]. درویش پور، مهرداد، «طرحی از زن در برزخ سنت و مدرنیته»، مقاله زنان، ش 67، ص 22. [13]. تشکری، زهرا، زن در نگاه روشنفکران، ص 22. [14]. کاشی، محمد جواد، ضرورت کنکاشی تازه در تعریف مسئله زنان، مقاله زنان، ش 61، ص 62. [15]. علوی تبار، علیرضا، مسئله زنان در ایران، زنان، ش 65، ص 44. [16]. همان، ص 96. [17]. توحیدی، نیره، در مسئله زن و روشنفکران طی تحولات دهه های اخیر، نیمه دیگر، ش 10 [18]. ملکیان، مصطفی، «زن، مرد، کدام تصویر»، زنان، ش 64، ص 33. [19]. همان، ص 98. [20]. توحیدی، نیره، فمینیسم اسلامی چالش دموکراتیک یا چرخش تئوکراتیک کنکاش، ش 13 [21]. همان. [22]. توحیدی، نیره، فمینیسم اسلامی چالش دموکراتیک یا چرخش تئوکراتیک کنکاش، ص 103 [23]. همان، ص 104. [24]. مصفا، نسرین، «مهم ترین مسائل زنان ایران چیست ؟»، نشریه زنان، شماره 35، ص 31. [25]. تشکری، زهرا، زن در نگاه روشنفکران، ص 107. [26]. همان. ص110 [27]. همان، ص 116. [28]. نیره توحیدی، در مسئله زن و روشنفکران طی تحولات دهه های اخیر، ص89 [29]. همان، ص 115. [30]. توحیدی، نیره، فمینیسم اسلامی چالش دموکراتیک یا چرخش تئوکراتیک، ص 125. [31]. محمد جواد کاشی، ضرورتی کنکاشی تا زن در تعریف مسئله زنان، مقاله زنان، ش 61، ص 63 [32]. تشکری، زهرا، زن در نگاه روشنفکران، ص 128-132. [33]. توحیدی، نیره، در مسئله زن و روشنفکران طی تحولات دهه های اخیر، نیمه دیگر، ش 10، ص 99-98. [34]. تشکری، زهرا، زن در نگاه روشنفکران، ص 140. [35]. همان، ص 143. نام نویسنده: علی بهرامی (مدرس گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاداسلامی واحد شهرضا) معارف نهاد نمایندگی رهبری شماره 105. منبع:فارس
یکشنبه ، ۱۳دی۱۳۹۴
[مشاهده متن کامل خبر]
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: شاخه طوبی]
[مشاهده در: www.shakheyetoba.ir]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 5]
صفحات پیشنهادی
تأثیر امواج فمینیستی بر زنان ایران
تأثیر امواج فمینیستی بر زنان ایراندر نگاه فمینیستهای لیبرال تعقل فردی مهمتر از سنتها و نهادهای مستقر در جامعه بود آنها آموزش و پرورش همه جانبه به خصوص تفکر انتقادی را مهمترین وسیله برای دگرگونی جامعه میدانستند درآمد نخستین اعلامیه حقوق بشر در اوایل انقلاب کبیر فرانسه درحرکت خودجوش مردان و زنان ایران اسلامی در۹ دی یک گام بلند به سمت ظهور بود
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در پیامی ضمن گرامیداشت سالروز ۹ دی آنرا شور و شعور آگاهانه ملت ایران دانست و اعلام کرد حماسه پرجوش و خروش نهم دی روز بصیرت میثاق امت با ولایت است که برگ زرین دیگری در افتخارات ملت ایران محسوب می شود به گزارش سراج24 به نقل از دفتر ویژه رئیس ستاد کل نیربیانیه حزب زنان جمهوری اسلامی ایران به مناسبت 9 دی حماسه 9 دی پیروزی عقلانیت بر جاهلیت مدرن بود/ نهم دی دفاع ا
بیانیه حزب زنان جمهوری اسلامی ایران به مناسبت 9 دیحماسه 9 دی پیروزی عقلانیت بر جاهلیت مدرن بود نهم دی دفاع از حقالناس بودحزب زنان جمهوری اسلامی در بیانیهای اعلام کرد حماسه 9 دی پیروزی عقلانیت بر جاهلیت مدرن بصیرت بر حماقت و ولایت پذیری بر قانونگریزی و طاغوتپذیری بود به گزبرخلاف وعده روحانی، کاهش تحریم ها تأثیر زیادی بر اقتصاد ایران ندارد
یک اندیشکده آمریکایی گزارش کرد برخلاف وعده های انتخاباتی حسن روحانی کاهش تحریم ها در نتیجه توافق هسته ای ایران و ۱ ۵ نقش چندان کلیدی در بهبود وضع اقتصادی ایران نخواهد داشت به گزارش آناج به نقل ازفارس اندیشکده آمریکایی واشنگتن در تحلیلی به تأثیر لغو تحریم ها بر وضعیت اقتصادیخبر گزاری فارس - اندیشکده واشنگتن: برخلاف وعده روحانی، کاهش تحریمها تأثیر زیادی بر اقتصاد ایران ندارد/ فرمول
اندیشکده واشنگتن برخلاف وعده روحانی کاهش تحریمها تأثیر زیادی بر اقتصاد ایران ندارد فرمول اقتصاد مقاومتی رهبر ایران بسیار خوب به نظر میرسدیک اندیشکده آمریکایی گزارش کرد برخلاف وعدههای انتخاباتی حسن روحانی کاهش تحریمها در نتیجه توافق هستهای ایران و ۱ ۵ نقش چندان کلیدی دراز زیبایی تا مرگ , دلایل گرایش زنان ایرانی به مواد مخدر + تصاویر
برخی از زنان جهت کسب زیبایی ظاهری در دام اعتیاد می افتند و شرایط اسفناکی را در طول زمان برای خود رقم می زنند اعتیاد در زنان می تواند تبعاتی را در پی داشته باشد که علاوه بر تحت تاثیر قرار گرفتن زندگی خود فرد خانواده و اجتماع هم متاثر می شود که در سطح وسیعی نسل آینده و نسل کنونیحرکت خودجوش مردان و زنان ایران اسلامی در نهم دی، یک گام بلند به سمت ظهور بود
در پیام رئیس ستاد کل نیروهای مسلح آمده است حماسه نهم دی بسان تازیانه ای بر مرکب آنها بود که مردد در انتخاب جبهه حق و باطل و گرفتار نفاق بودند تا زودتر صف خود را برگزینند پایگاه تحلیلی خبری هم اندیشی سرلشکر سیدحسن فیروزآبادی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح به مناسبت فرارسیدن سالروز حزنان موسیقی ایران در یک ماراتن زمستانه
زنان موسیقی ایران در یک ماراتن زمستانه اجرای کنسرت برای بانوان در ایران کار چندان راحتی نیست با این حال زنان فعال موسیقی با وجود سختی ها و موانع پیش رو یشان همچنان ساز و آوازشان را در سالن های تهران کوک می کنند به گزارش ایسنا نبودن سالن کنسرت به تعداد کافی اختصاص سانس های مردراه اندازی کشتی زنان در ایران یکی از 10 اتفاق برتر کشتی جهان
به گزارش پایگاه خبری تیتر نیوز فدراسیون جهانی در گزارشی به 10 رویداد برتر کشتی جهان اشاره کرد که راه اندازی کشتی زنان توسط فدراسیون کشتی ایران یکی از این 10 رویداد برتر شده است 10 اتفاق برتری که اتحادیه جهانی کشتی از آن ها نام برده به ترتیب زیر هستند سعدالله یف و اسنایدر پیشاندیشکده واشنگتن: برخلاف وعده روحانی، کاهش تحریم ها تأثیر زیادی بر اقتصاد ایران ندارد
شهیدخبر شهیدنیوز یک اندیشکده آمریکایی گزارش کرد برخلاف وعده های انتخاباتی حسن روحانی کاهش تحریم ها در نتیجه توافق هسته ای ایران و ۱ ۵ نقش چندان کلیدی در بهبود وضع اقتصادی ایران نخواهد داشت به گزارش خبرگزاری فارس اندیشکده آمریکایی واشنگتن در تحلیلی به تأثیر لغو تحریم ها بر-
گوناگون
پربازدیدترینها