واضح آرشیو وب فارسی:ایرنا: تمدن نوین اسلامی و دیدگاه های پژوهشگران تهران-ایرنا- چند پژوهشگر با ارائه مقالاتی در هم اندیشی تمدن نوین اسلامی، به بیان دیدگاه های خود در زمینه های مبانی آینده پژوهی، سطوح عقلانیت، تمدن در ساحت قرآن و بازآفرینی تمدن نوین اسلامی پرداختند.
به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا پژوهشگر حوزه اجتماعی روز چهارشنبه در این نشست، برنامه ششم توسعه را گذشته نگر دانست و گفت: این برنامه نگاهی به آینده ندارد. حسین خزائی ها با ارائه مقاله ای با عنوان «مبانی آینده پژوهی در تمدن نوین اسلامی» افزود: برنامه های ارائه شده در برنامه ششم گذشته نگر هستند درحالی که این برنامه باید نگاهی به آینده داشته باشد. وی که نگارش مقاله ای با عنوان «آسیب شناسی برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران» را نیز در دست تهیه دارد، گفت: آینده پژوهی بیش از 60 سال است که در جهان مطرح شده ولی در سابقه آن در ایران به 10 سال نمی رسد. عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی افزود: عناصر چهارگانه آینده پژوهی شامل رویدادها، روندها، چشم اندازها و عمل است و ما معتقدیم اراده الهی یکی از عناصری است که در آینده پژوهی تاثیرگذار است ولی این عنصر در آینده پژوهی غرب جایگاهی ندارد. وی که در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی سخن می گفت، به هستی شناسی اثبات گرایی شامل معرفت شناسی، انسان شناسی، روش شناسی و اقتضائات آینده پژوهی پرداخت. وی ضمن ارائه مدل مفهومی مبانی آینده پژوهی تمدن نوین اسلامی، به الزامات آینده پژوهی در این زمینه پرداخت و پیشنهادهایی مبتنی بر مبانی آینده پژوهی تمدن اسلامی ارائه کرد.خرائی با بیان تفاوت آینده نگری و آینده پژوهی گفت: آینده نگری عبارت است از نگاه مطلوب ما به آینده که چگونه آن را فرض کنیم، ولی آینده پژوهی یعنی اکتشافی صورت می گیرد که در آینده چه اتفاق هایی خواهد افتاد و آینده نگاری نیز نحوه سیاستگزاری و برنامه های ما برای آینده است.* فرهنگ در پشت تمدن غرب قرار داردلطیف عیوضی استاد دانشگاه علامه طباطبایی نیز با ارائه مقاله «سطوح عقلانیت جهان اسلام» گفت: دنیای غرب یک جهان اجتماعی است که از منظر تمدن توسعه پیدا کرده و فرهنگ در پشت آن قرار دارد و با این منظر به کشورهای دیگر انتقال یافت.وی از دوره استعمار به عنوان دوره استبداد یاد کرد و گفت: این دوره در مواجهه با جهان اسلام باعث ایجاد مقاومت هایی شد که انقلاب اسلامی ایران و موج بیداری اسلامی در مقابله با استعمار و جهان تجدد سر برآورد.این استاد دانشگاه در ابتدا عقلانیت تجربی از دیدگاه وبر را بیان کرد و گفت: تمدن مدرن که در علم تجربی آشکار می شود، دایره عقلانیت را شکل می دهد و فرهنگ از این دایره خارج می شود و به حیطه تمایلات نفسانی واگذار می شود.وی همچنین گفت: در زمانی که شکاف میان تمدن و فرهنگ ایجاد می شود، ادبیاتی که عقلانیت بر هر دو شامل می شود، به وجود می آید و در مفهوم جهان اجتماعی غرب که دارای اقتضائات فرهنگ و تمدن است، می توان رویکرد فرهنگ اسلامی را جست و جو کرد. عیوضی با بیان دیدگاه شهید آیت الله سیدمحمدباقر صدر در زمینه اندیشه اسلامی گفت: عقلانیت در دنیای غرب همواره در محاصره وهم و خیال است ولی شهید صدر از مواجهه حقیقی انسان و تاریخ پرده برمی دارد.وی در ادامه به بیان سیر تاریخی جهان اجتماعی اسلام پرداخت و به نقدهای اندیشمندان حاضر در جلسه از جمله محمدحسین بادامچی استاد دانشگاه و عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی پاسخ داد.* تمدن اسلامی بر پایه ایمان استوار می شودحجت الاسلام علی ذوعلم رئیس پژوهشکده فرهنگ و مطالعات اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی مقاله خود را با عنوان «بازآفرینی تمدن اسلامی در پرتو پایه های چهارگانه ایمان» مطرح کرد و گفت: حضرت علی(ع) در حکمت 31 نهج البلاغه از ایمان به عنوان مهمترین حقیقت اسلام و رکن دیانت یاد کرده اند و یک تمدن اسلامی نمی تواند ایمانی نباشد.وی افزود: امیرمومنان ایمان را بر چهار پایه صبر، یقین، عدل و جهاد استوار دانستند و بنده معتقدم در شکل دهی و تقویت شکل گیری تمدن نوین اسلامی باید به رکن ایمان توجه کرد و این چهار عنصر را به عنوان پایه های اساسی ساخت تمدن نوین اسلامی درنظر گرفت.معاون موسسه پژوهشی حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری افزود: یقین، همان باور عمیق در مقابل فضای شبهه آمیز و شک آلود است و منظور از جهاد، سخت کوشی و خطرپذیری در مقابل تنبلی و بیکاری است و در واقع این چهار عنصر شالوده تمدن اسلامی را شکل می دهد.وی تاکید کرد: برای بقاء و استمرار تمدن اسلامی نیز نیازمند این عناصر هستیم و اگر ایمان چهار رکن دارد، تمدن اسلامی نیز باید این چهار رکن را به همراه داشته باشد و اگر معتقدیم تمدن اسلامی برای تعمیق و تعالی ایمان شکل می گیرد، باید گفت که ایمان به عنوان متعالی ترین آموزه اسلام است.ذوعلم با بیان این که تمدن پژوهان معتقدند هر تمدنی دارای سه مرحله شکل گیری، رشد و انحطاط است، اظهار داشت: اگر مکانیسم درونی تمدن اسلامی به گونه ای است که عوامل تقویت کننده خود را بازتولید می کند، بنابر این چنین تمدنی هیچگاه رو به نابودی نخواهد رفت. چون عوامل بیرونی زمانی می تواند تمدن را از بین ببرد که این تمدن از درون تهی شده باشد و لذا معتقدیم چنین تمدنی می تواند منتهی به ظهور امام زمان (عج) شود.حجت الاسلام غلامحسن محرمی مدیر گروه دانشنامه قرآن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به عنوان ناقد این مقاله به بیان نکاتی در زمینه وجود روایات متعددی که ایمان را در چندین مرحله و درجه بیان می کند، پرداخت و حجت الاسلام ذوعلم گفت: این حدیث امیر مومنان (ع) یک قاعده کلی است و در واقع رهیافت و برداشتی تلقی می شود که نکاتی را به ارمغان می آورد.ذوعلم تاکید کرد: ایمان فقط جنبه فردی ندارد بلکه دارای جنبه اجتماعی نیز هست و ما برای رسیدن به تمدن نوین اسلامی علاوه بر مولفه های مادی باید این چهار رکن را در نظر بگیریم.* پایه های تمدن اسلامی با حضور آخرین حجت الهیحسین احمدی مدیر گروه تاریخ و تمدن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: قرآن به تاریخچه و سیر تحول و شاخصه های مادی و معنوی تشکیل تمدن ها و همچنین عوامل ظهور و سقوط تمدن ها و آینده نگری در حوزه تمدن اشاره کرده است.وی ضمن ارائه مقاله «تمدن در ساحت قرآن» و بیان آیاتی از قرآن کریم گفت: انسان قادر است در فضایی معطر به حضور آخرین حجت الهی پایه های یک تمدن جدید را بنیان گذارد تا پایه های عدالت را ایجاد کند.سیدجمال موسوی استاد تاریخ تمدن اسلامی دانشگاه تهران که به عنوان ناقد این مقاله حضور داشت، گفت: در زمینه قرآن و تمدن اسلامی کتاب ها و مقالات بسیاری نگاشته شده که هر یک از اندیشمندان به بیان دیدگاه های خود در این زمینه پرداخته اند ولی نکته مهم این است که نباید در این زمینه دچار سطحی نگری شویم.وی خواستار توجه پژوهشگران قرآنی و متون دینی به زبان قرآن شد و گفت: دانشجویان و اندیشمندان باید درباره موضوع هایی که به قرآن ارجاع می دهند، توجه کافی داشته باشند. چون قرآن جنبه های پنهانی زندگی اجتماعی ما را نشان می دهد.هم اندیشی نیم روزه هفته علمی تمدن نوین اسلامی در ادامه برنامه های نخستین هفته علمی تمدن نوین اسلامی، به همت گروه تاریخ و تمدن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و با حضور اندیشمندان و پژوهشگران در محورهای بازآفرینی تمدن اسلامی در پرتو پایه های چهارگانه ایمان، سطوح عقلانیت در جامعه شناسی تمدن نوین اسلامی، تمدن در ساحت قرآن، مبانی آینده پژوهی تمدن نوین اسلامی برگزار شد.نخستین هفته علمی تمدن نوین اسلامی از 30 آذر آغاز شده و تا هفتم دی ماه با مشارکت 14 مرکز علمی، پژوهشی و حوزوی در شهرهای تهران، قم، مشهد، شیراز و قزوین برپاست. فراهنگ**1003**1027
02/10/1394
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: ایرنا]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 57]