واضح آرشیو وب فارسی:روزنامه جام جم: با ظهور دین اسلام و گسترش آن به آسیا و آسیای مرکزی، زبان عربی که زبان نوشتاری قرآن و گویش دینی بود، جای خود را به سرعت در میان ملت های این مناطق باز کرد.قرن چهارم ه.ق. برای مردم ساکن در فلات ایران و منطقه آسیای مرکزی و همچنین قزاقستان دوره تجدید و توسعه فرهنگ در این جوامع به حساب می آید، تا آنجا که یک ادیب قزاق، این دوره (قرن چهارم و ششم ه.ق.) را نوعی «رنسانس» و پایه توسعه فرهنگی در این جوامع نامیده است. در آن دوره خراسان ایران یکی از مراکز علمی و ادبی به شمار می رفت که باعث نفوذ زبان و ادبیات فارسی در کشور های آسیای مرکزی شد. در قرون چهارم تا ششم ه.ق. از حوزه علم و ادب آثار ارزشمندی به رشته تحریر درآمد، به عنوان نمونه حکیم ابوالقاسم فردوسی با خلق اثر مشهور خویش شاهنامه، ضمن نگارش رسوم و سنن کهن ایرانیان، زبان فارسی را اعتلا بخشید. شعرای دوره های پس از فردوسی همچون نظامی، عطار، سنایی، ناصر خسرو، سعدی، مولوی و حافظ نیز آثار برجسته ای از خود باقی گذشته، و به واسطه آثارشان در جهان مشهور شده اند. آثار آنها ابتدا به کشور های همسایه،به خصوص در آسیای مرکزی راه یافت. در قرون هفتم تا نهم ه.ق. در آسیای مرکزی و قزاقستان داستان یوسف و زلیخا؛ خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، اسکندر نامه نظامی و گلستان سعدی ترجمه و منتشر شد. پرسشی که پاسخ آن جالب توجه به نظر می رسد که مردم مناطق مختلف آسیای مرکزی به کدام یک از شعرا و نویسندگان ایرانی علاقه بیشتری داشته اند؟ می توان از آثاری که در آن دوره نگاشته یا ترجمه شده است، این نکته را دریافت که در محافل ادبی، رفیع ترین جایگاه را خمسه نظامی گنجوی به خود اختصاص داده است. بیشتر شعرای قزاق اشعار فارسی را از زبان های روسی، آلمانی یا فرانسوی به زبان قزاقی ترجمه کرده اند؛ البته در میان شعرای قزاق شاعر و ادیبی همچون شاه کریم نیز بوده است که آثار شعرای ایرانی را بی واسطه از زبان فارسی به زبان قزاقی ترجمه کرده است. شاه کریم از شعرای بزرگ ملی قزاق است که در اواسط قرن نوزدهم میلادی می زیست. شاه کریم آثار متعددی را ترجمه کرد که از آن جمله اند: یازده غزل حافظ و چهار باب گلستان سعدی شامل در سیرت پادشاهان، اخلاق درویشان، فضیلت و قناعت، و عشق و جوانی. جالب است که شاه کریم، لئو تولستوی را استاد معنوی خود شمرده و به آشنایی و دوستی با وی افتخار می کرد. شاه کریم بعد از آبای و لئو تولستوی، شاعر بزرگ ایرانی، حافظ، را استاد و پیر خود می شمرد. او علاوه بر ترجمه چند غزل از حافظ به زبان قزاقی تلاش می کرد مانند حافظ شعر بسراید. یعنی در اشعار شاه کریم استعاره، کنایه و تشبیهاتی چون مستی، یار، گل و بلبل، پیر، شراب، عاشق و معشوق و غیره را که حافظ در غزل های خود به کار برده، می توان مشاهده کرد. گلبخت خدیبرگناوا استاد دانشگاه الفارابی قزاقستان
دوشنبه ، ۲آذر۱۳۹۴
[مشاهده متن کامل خبر]
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: روزنامه جام جم]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 14]