واضح آرشیو وب فارسی:خبرگزاری موج:
۳۰ تير ۱۳۹۳ (۸:۱۶ق.ظ)
حمايت: خطاهاي فرهنگي و راه درمان آن
به گزارش خبرگزاري موج، حمايت نوشت: رهبر انقلاب اسلامي در ديدار هفته گذشته با رئيسجمهور و اعضاي هيأت دولت، به موضوع فرهنگ و دغدغههاي فرهنگي اشاره کردند. ايشان در اين ديدار، جبران خطاها و اشتباهات فرهنگي را دشوار دانستند.
به منظور درک صحيح اين نکته، ميبايست مجموعه بيانات ايشان را در کنار هم فهم کرد تا بدين طريق بتوان به منظومه فکري رهبر انقلاب دست يافت.
نکته مهم در خصوص نوع نگرش ايشان به مقوله فرهنگ اين است که چون برآمده از ديدگاه اسلامي و قرآني است، با نگرش سطحي موجود در محاورات روزمره بسيار فاصله دارد.
رهبرانقلاب، فرهنگ را همچون هوا مي دانند که در همه جا حضور دارد. در اين تعريف همه افراد، سازمانها و نهادها اعم از اينکه عنوان فرهنگي داشته باشند يا نه، هم تحت تأثير فرهنگ هستند و هم با اقدامات و کنشهاي خود، آن را تحت تأثير قرار مي دهند.
بر همين اساس است که در فرهنگ ديني و اسلامي به همه توصيه مي شود مراقب اعمال خود باشند؛ چراکه آثار فرهنگي در الگوهاي رفتاري، اعتقادات و ارزشهاي ذهني سايرين بسيار اثرگذار است. به عنوان نمونه اگر فردي با لباس نامناسب در جامعه حاضر شود، اثر فرهنگي آن بسيار بالاست.
زيرا قبح چنين فعل قبيحي را براي ديگراني که آمادگي ارتکاب چنين کاري را دارند از بين ميبرد.
فعل مثبت نيز همين اثر را دارد؛ اگر فردي با فداکاري و احسان اقدام به ساخت و هديه مدرسه ميکند باعث آماده کردن افراد ديگر و ترويج آن ميشود. بنابراين از ديد رهبرانقلاب همه افراد و سازمانها بازيگر عرصه فرهنگ هستند.
انتظاري هم که ايشان در اين زمينه دارند اين است که همه به نقش خود در فرهنگ پي ببرند و دست به اصلاح نقش خود بزنند. طبيعتا با اين نگاه همه افراد بايد مراقب موقعيت، نقش و مسوليت خود باشند.
با توجه به ماهيت عميق، بلنددامنه، زمانبر و ديربازده مسائل فرهنگي، گاه افراد متوجه نميشوند که در حال تخريب فرهنگي هستند يا خدمت فرهنگي.
چراکه امواج مسائل فرهنگي بسيار دير انعکاس مييابد و همين مسأله موجب ميشود که خطاها در حوزه هاي فرهنگي بيشتر شود يا حتي انگيزهها براي اقدام فرهنگي مثبت کاهش يابد.
اين از تبعات تدريجي فعل انساني است. لذا جبران خطاها و تخريبهاي فرهنگي نيز بسيار دشوار و زمانبر خواهد بود.
حوزه فرهنگ همچون ساختمان نيست که بتوان به راحتي آن را بازسازي کرد. در حوزه روابط انساني هر نوع انحراف يا اثر مثبتي ميتواند از نسلي به نسل ديگر امتداد يابد. همچنان که امواج خون شهداي 8 سال دفاع مقدس تا حد بسيار زيادي فرهنگ جامعه ما را ديني نگه داشته است.
در خصوص آثار و تبعات خطاهاي فرهنگي و همچنين راه درمان آنها بايد دانست که بخش ناچيزي از خطاهاي فرهنگي قابلمشاهده است.
فهم بخش ديگر از خطاهاي فرهنگي نيازمند مطالعات عميق فرهنگي است. هرچه مسوليت اجتماعي افراد افزايش يابد، بُرد تأثيرات آنها نيز افزايش خواهد يافت.
لذا ميبايست اين افراد براي اتخاذ تصميمات مهم، از مشاوره مشاوران خبير و آگاه به مسائل بهرهمند شوند. و اين همان جايگاه مقوله "پيوست فرهنگي" است. البته اين پيوست منحصر به طرحهاي بزرگ نيست، بلکه ميتواند در همه حوزهها پيگري شود. به عنوان نمونه وقتي سياست زندانزدايي در قوه قضائيه در دست پيگيري است، اين طرح نيازمند پيوست فرهنگي است.
راه درمان خطاهاي فرهنگي نيز بازگشت به رهنمودهاي رهبرانقلاب در زمينه مهندسي فرهنگي است. منظور از مهندسي فرهنگي اصلاح پيامدهاي فرهنگيِ نظام سياسي، اقتصادي، قضايي و اجتماعي کشور است.
به عنوان نمونه، در حوزه قضايي کشور بايد پيامدهاي همه کنشها و واکنشهاي نظام قضايي مورد بررسي قرار گيرد. همه اين کنشها و واکنشها داراي آثار فرهنگي هستند. اين آثار بر کارکنان قوه قضائيه، قضات و مراجعهکنندگان و انعکاس آن در فرهنگ عمومي قابل بررسي است.
لذا نيازمند مهندسي فرهنگي و نظام سازي فرهنگي براي پيوستنگاري فرهنگي هستيم که با حضور حجت الاسلام صادقي در معاونت فرهنگي قوه قضائيه مي توان به تداوم بيش از پيش چنين رويههايي در اين قوه اميدوار بود.
علاوه بر توصيه هاي اخلاقي بخش قابل توجهي از خطاهاي فرهنگي با اصلاح روندها و ساختارها کاهش خواهد يافت. زيرا اصلاح ساختارها در کاهش خطاهاي فرهنگي نقش موثر و چشمگيري دارد. اگر تفکر و گفتمان پيوست نگاري فرهنگي آغاز شود بسياري از مسائل ريز و درشت فرهنگ اصلاح خواهد شد. اگر مجموعه اقدامات اعم از کوچک و بزرگ اصلاح شد فرهنگ سازماني نيز اصلاح خواهد شد و پيشرفت خواهد کرد.
خطاهاي فرهنگي در عرصههاي راهبردي اعم از سياسي اقتصادي و اجتماعي به راحتي قابل جبران نيست. چراکه تالي فاسد آنها به راحتي کشف نميشود اما در بستر جامعه جاري ميشود. به عنوان نمونه، در فرهنگ جامعه توقع گسترده گرفتن يارانه از دولت ايجاد شده است. در حالي که در هيچ جاي دنيا دولتها بين مردم پول توزيع نميکنند، حتي از مردم ماليات هم ميگيرند. اما در ايران مردم از دولت طلبکارند.
در کشور به واسطه وجود درآمدهاي نفتي، برخي طرحهاي غلط اقتصادي، باعث تشديد، ترويج و توسعه الگوهاي فرهنگي غلط ميشود. مردم به پشتوانه درآمدهاي يارانهاي نسبت به فرهنگ کار بي تفاوت شدهاند.
لذا قبل از عملياتي شدن طرح پرداخت يارانه ميبايست در ابتدا ابعاد مثبت و منفي آن بررسي ميشد و در صورت غلبه ابعاد مثبت در يک منطقه کوچک و محدود به طور آزمايشي اجرا ميشد و در مطالعات ميداني آثار منفي و مثبت آن بررسي شده و در گام نهايي، در سراسر کشور اجرا ميشد.
اين يک ضرورت انکار ناپذير است که در خصوص طرحهاي ملي ميبايست مطالعات ميداني فرهنگي نيز صورت گيرد و به صرف تجارب جهاني و به اتکاي فرضيات ذهني اکتفا نشود. بنابراين بايد گفت هرچه از قاعده به سوي رأس هرم جامعه حرکت کنيم، آثار مخرب اشتباهات و خطاهاي فرهنگي دامنه و عمق بيشتري خواهد داشت.
براي کشف خطاهاي فرهنگي تحليل اقدامات مديران گذشته امري ضروري است تا با بررسي خطاهاي صورت گرفته مانع از تکرار آنها در ادوار بعدي شد. چراکه عمده مسائل و معضلات حادّ کنوني ثمره برنامهريزيهاي غلط گذشته است.
اگر به اين موضوع توجه شود، نگارش و تدوين برنامه ششم داراي ابعاد مثبت فرهنگي خواهد بود. لذا همه مجموعههاي فرهنگي کشور بايد دست به دست هم دهند تا معضلات فرهنگي حل شوند و جامعه به سمت سلامت حرکت کند. تعاملات فرهنگي دو و چندجانبه نيز باعث خواهد شد تا دستگاه هاي اجرايي رسالت فرهنگي صحيح خود را بشناسند و به درستي اجرا کنند.
رئيس کميسيون فرهنگي اجتماعي
شوراي عالي انقلاب فرهنگي
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: خبرگزاری موج]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 29]