تبلیغات
تبلیغات متنی
محبوبترینها
ساقدوش کیست ؟ | وظیفه ساقدوش در مراسم عقد و عروسی چیست ؟
قایقسواری تالاب انزلی؛ تجربهای متفاوت با چاشنی تخفیف
چگونه ویزای توریستی فرانسه را بگیریم؟
معرفی و فروش بوته گرافیتی ریخته گری
بهترین بروکر برای معاملات فارکس در سال 2024
تجربه رانندگی با لندکروز در جزیره قشم؛ لوکسترین انتخاب
اکسپرتاپ: 10 شغل پردرآمد برای مهاجران کاری در کانادا
بهترین سایتهای خرید تیک آبی رسمی اینستاگرام در ایران
صفحه اول
آرشیو مطالب
ورود/عضویت
هواشناسی
قیمت طلا سکه و ارز
قیمت خودرو
مطالب در سایت شما
تبادل لینک
ارتباط با ما
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
آمار وبسایت
تعداد کل بازدیدها :
1815151458
![نمایش مجدد: ماجرای ملی شدن نفت در آخرین روز سال/ صنعت ملی نفت 63 ساله شد refresh](https://vazeh.com/images/refresh.gif)
ماجرای ملی شدن نفت در آخرین روز سال/ صنعت ملی نفت 63 ساله شد
واضح آرشیو وب فارسی:نامه نیوز:
ماجرای ملی شدن نفت در آخرین روز سال/ صنعت ملی نفت 63 ساله شد
صنعت نفت و گاز ایران برای شصت و سومین سال پی در پی ملی شدن خود را جشن میگیرد که این پیشران اقتصادی در سالهای اخیر با فراز و فرودهایی دست و پنجه نرم میکند.
به گزارش نامه نیوز، وقتی مته حفاری "جرج برناردرینولدز" دل پر عطوفت خاک مسجد سلیمان را شکافت و فوران نفت با شادمانی بی حد و حصر دارسی همراه شد، او از شوق، چنان فریادی کشید که حتی دولتیان لندنی هم صدایش را شنیدند.
حال یکصد و چهار سال از فریادهای شادمانه دارسی میگذرد و پس از گذشت یک قرن هنوز در میان تحلیگران و سیاستمدارن در رابطه با حضور طلای سیاه در سفره اقتصادی ایران اختلاف نظرهای زیادی وجود دارد.
عده ای" نفط " را بلای آسمانی و گروهی "نفت" را نعمت خدادادی عنوان می کنند اما صنعت نفت در دوران پس از پیروزی انقلاب به صنعتی توسعه آفرین و مولفه ای برای رشد و شکوفایی اقتصادی تبدیل شد.
در حال حاضر با گذشت 63 سال از ملی شدن صنعت نفت ایران در آخرین روز سال، صنعت نفت به عنوان لوکوموتیو توسعه صنایع و پیشران اقتصاد کشور با فراز و فرودهای متعددی روبرو است.
البته ایران با در اختیار داشتن بیش از 33 تریلیون مترمکعب ذخایر گاز طبیعی و 157 میلیارد بشکه ذخایر نفت خام بزرگترین دارنده مجموع ذخایر هیدروکربوری جهان است و قطعا تا یک قرن آینده و همزمان با اتمام ذخیره نفت و گاز جهان، هیدروکربور برای تولید و صادرات در اختیار دارد.
خیمه نفتی انگلیس بر صنعت نوپای نفت ایران
به دنبال تحولات سیاسی ـ اقتصادی جهان پس از جنگ جهانی دوم و تغییر شرایط قراردادهای نفتی در جهان، در ایران نیز زمزمههای لزوم تجدید نظر در امتیازات اعطا شده اوج گرفت.
تا آن زمان قرارداد 1312 شمسی که میراث دار قرارداد نفتی دارسی به حساب میآمد، سرنوشت نفت ایران را رقم میزد و براساس آن انگلستان بر روند استخراج و تولید از منابع هیدروکربوری ایران حاکم بود، اما با اصل تقسیم منافع (50 ـ 50) که پس از جنگ در اکثر کشورهای خاورمیانه مد نظر قرار گرفت، تداوم چنان شرایطی برای ایرانیان قابل قبول نبود.
آنچه قوانین جدید پس از جنگ را از نظام و قوانین پیشین متمایز میساخت، کنترل کشورها بر منافع نفتی خود نبود، بلکه باتوجه به دو قطبی شدن جهان، بلوک غرب برای حفظ منطقه نفوذ خود ناچار بود امکان تجدید نظر در معاهدات پیشین را فراهم سازد، به این معنی که کشورهای صاحب منابع به ظاهر میتوانستند با تسلط بر ذخایر نفتی خود و تقسیم عادلانه منافع با شرکتهای خارجی و البته غربی، قرارداد امضا کنند.
واگذاری امتیازهای نفتی در دوران حکومت پادشاهان قاجار
سابقه قراردادهای نفتی ایران به سال 1250 شمسی باز میگردد. در آن زمان ناصرالدین شاه امتیاز بهرهبرداری از معادن نفت را به "بارون جولیوس دو رویتر" به مدت 70 سال واگذار کرد. در ماده یازدهم قرارداد، پترول نیز که در آن زمان به نفت اطلاق میشد، در ردیف واگذاری زغالسنگ، آهن، مس و سرب قرار گرفته بود.
درسال 1281 شمسی مظفرالدین شاه (شاه وقت ایران) امتیاز اکتشاف، استخراج، بهرهبرداری و فروش نفت در سراسر کشور به جز پنج ایالت شمالی آذربایجان، گیلان، مازندران، گرگان و خراسان را به مدت 60 سال به ویلیام ناکس دارسی، انگلیسی واگذار کرد.
بر اساس ماده 10 قرارداد دارسی که حاکم بر روابط شرکت نفت و دولت مرکزی ایران بود، شرکت ایران و انگلیس باید حدود 16 درصد از منافع خالص نفت را به عنوان حق امتیاز به دولت ایران پرداخت میکرد، اما انگیلسیها حتی حاضر به پرداخت این مبلغ ناچیز هم نشدند و از ابتدای فعالیت شرکت نفت انگلیس و ایران، همواره کشمکش بر سر محاسبه سود خالص و حق امتیاز وجود داشت. این موضوع بیشتر به شفاف نبودن حسابها و ناتوانی ماموران دولتی ایران از فهم اطلاعات مالی شرکت ناشی میشد.
پس از اشغال ایران توسط انگلیس و شوروی سابق و پس از آن آمریکا در جنگ جهانی دوم، رقابت استعمارگران بر سر منافع بهویژه نفت تشدید شد، ولی دولت انگلستان به منظور حفظ سلطهاش بر نفت جنوب و جلوگیری از استیفای حقوق ملت ایران با مقامات وقت کشورمان وارد مذاکره شد تا قراردادی را به تصویب برساند که در این راستا قرارداد 1933 را مورد تایید و تاکید قرار داد.
در پی الحاق به قرارداد 1933 که به قرارداد "گس- گلشاییان" مشهور شد، مخالفتها و اعتراضهای شدیدی از سوی برخی از نمایندگان، سران و افراد آگاه اجتماع را در پی داشت. به طوری که آیت الله کاشانی نیز اعلامیه شدید اللحنی علیه شرکت نفت صادر کرد و در آن خواستار لغو امتیاز این شرکت در ایران شد.
مجلس شانزدهم در20 بهمن 1328 شمسی آغاز به کار کرد و دولت وقت آن زمان به دلیل عدم رای اعتماد در 27 اسفند ماه همین سال ساقط شد و علی منصور به خواست سفارت انگلیس بر شاه تحمیل و مامور تشکیل کابینه شد.
ماجرای ملی شدن صنعت نفت در آخرین روز سال
پس از به وجود آمدن زمزمههایی در مجلس درمورد ملی شدن صنعت نفت، رزم آرا - نخست وزیر وقت ایران - در جلسه خصوصی مجلس شرکت کرد و به شدت علیه ملی شدن نفت، سخن گفت و ملی کردن صنعت نفت را خیانتی بزرگ دانست.
در آن زمان نهضت مردمی به همراه برخی از نمایندگان مجلس برای ملی شدن نفت تلاش کردند. در نهایت رزم آرا توسط فداییان اسلام از بین رفت و از طرف دیگر، نتیجه کمیسیون نفت این شد که قرارداد الحاقی گس گلشاییان باطل شود و نتیجه پیشنهاد جایگزین آن در روز 29 اسفند ماه سال 1329 که به تصویب مجلس رسید، این شد که صنعت نفت در سراسر ایران ملی اعلام شود.
پس از به نخست وزیری رسیدن محمد مصدق در اردیبهشت 1330شمسی، اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت در سرلوحه برنامه دولت قرار گرفت. با تصویب این قانون شرکت سابق نفت ایران و انگلیس خلع ید و صنعت نفت ایران ملی اعلام شد.
دولت بریتانیا آبروی خود را در خطر دید. پس از آن که تمام تلاشها و ابتکارات سیاسی و دیپلماتیک ناکام ماند، لندن به این نتیجه رسید که تنها چاره کار خارج شدن مصدق از صحنه است. دولت بریتانیا توانست دوایت دیوید آیزنهاور - رییس جمهور آمریکا - و دولت او را هم قانع کند که اگر دولت مصدق سرنگون نشود، ایران به مرکز کمونیسم تبدیل خواهد شد. کودتایی توسط دفتر مرکزی اطلاعات آمریکا (سی.آی.ای) و همتای بریتانیاییاش (MI6) طرحریزی شد.
اولین طرح کودتا شکست خورد و شاه ایران را ترک کرد، اما روز 28 مرداد دولت مصدق ساقط شد و شاه تاج و تخت خود را باز یافت.
متعاقب کودتای ننگین 28 مرداد 1332 و انعقاد قرارداد تحمیلی 1333 شمسی با کنسرسیومی متشکل از 16 شرکت نفت اروپایی و آمریکایی، صدور نفت توسط آن شرکتها آغاز و عملاً قانون ملی شدن صنعت نفت نادیده گرفته شد.
پس از این واقعه باز مردم ایران حضور خواهران نفتی شامل (بریتیش پترولیوم کمپانی لیمیتد، شل پترولیوم ان.وی، گلف اویل کورپوریشن، موبیل اویل کورپوریشن، استاندارد اویل کمپانی اوکالیفرنیا، تکزاکو این کورپوریتد، کمپانی فرانسزد پترول) و تشکیل کنسرسیومی جدید را در تاریخ هفتم آبان ماه 1333 شاهد بودند.
شرکتهای گروه ایریکن نیز در نهم اردیبهشت 1344 به کنسرسیوم ملحق شدند. شرکتهای عضو کنسرسیوم نفت ایران دو شرکت به نامهای "شرکت سهامی اکتشاف و تولید نفت ایران " و "شرکت سهامی تصفیه نفت ایران" تشکیل دادند که در کل " شرکتهای عامل نفت ایران " نامیده شدند.
کمیسیون مخصوص نفت چه بود؟
در مسیر ملی شدن صنعت نفت، کمیسیون مخصوص نفت متشکل از 18 عضو بود که پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت را در اسفند 1329 به مجلس ارائه کرد .کمیسیون مخصوص نفت یا کمیسیون نفت در اول تیر ماه سال 1329 (در دوره شانزدهم مجلس شورای ملی ایران ) برای رسیدگی به لایحه نفت (معروف به قرار داد الحاقی گس –گلشائیان) تشکیل شد.
این کمیسیون پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت را در اسفند 1329 به مجلس ارائه داد که در آ ن دکتر مصدق، دکتر علوی، ناصر ذوالفقاری، جواد گنجهای، فقیه زاده، اللهیار صالح، حسین مکی، خسرو قشقایی، سرتیپزاده، جمال امامی، جواد عامری، دکتر نصرتالله قاسمی، حائریزاده، عبدالرحمت فرامرزی، دکتر محمدعلی هدایتی، دکتر شایگان، میر سید علی بهبهانی و پالیزی عضویت داشتند.
متن پیشنهادی و قانون تصویب شده ملی شدن صنعت نفت
قانون ملی شدن صنعت نفت در واقع پیشنهادی بود که با امضای همه اعضای کمیسیون مخصوص نفت در مجلس شورای ملی ،روز 17 اسفند 1329 به مجلس ارائه شد. متن پیشنهادی و تصویب شده این قانون به شرح زیر است:
«به نام سعادت ملت ایران و به منظور کمک به تامین صلح جهانی، به امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می نمائیم که صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور بدون استثنا ملی اعلام شودیعنی تمام عملیات اکتشاف ،استخراج و بهره برداری در دست دولت قرارگیرد.» مجلس سنا نیز این پیشنهاد را در 29 اسفند 1329تصویب کرد و نفت ایران به طور رسمی ملی شد.
این واقعه هر اندازه که برای ملت ایران نشانه پیروزی و استقلال بود، برای دولت بریتانیا، علامت از دست دادن منافع گسترده این کشور استعماری بر منافع نفتی خاورمیانه بود و لندننشینان بیم آن داشتند که به عنوان الگویی از سوی سایر کشورهای تحت سلطه انگلستان مورد استقبال قرار گیرد.
از این رو دولت مزبور درصدد برآمد برای استیلای مجدد خود بر منابع نفتی ایران، آشکارا با نهضت ملی شدن نفت مخالفت کند، بنابراین در قالب یادداشتهایی، مخالفت مستقیم خود را با اراده مردم ایران اعلام کرد. دولت ایران نیز در مقابل دریافت این یادداشتها، بر اعمال حق حاکمیت خود اصرار ورزید و دولت انگلستان را به عدم مداخله در امور کشور فرا خواند.
با این وجود پس از گذشت 60 سال از تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت در ایران، همچنان فشارهای بینالمللی برای مقابله با استقلال ایران ادامه دارد؛ اگرچه تلاش آنها به نتیجه نرسیده و شرکتهای ایرانی با رشد قابل توجه ای پیشرفت کردهاند.
به گزارش مهر، در شرایط فعلی با وجود افزایش تحریم برخی از سلطه گران ملی بیش از 70 درصد از تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت توسط سازندگان ایرانی ساخته میشود و برنامهریزی شده تا با افزایش توان نیروهای متخصص ایرانی، این رقم در پایان برنامه پنجم توسعه به بیش از 90 درصد افزایش پیدا کند.
1392/12/29
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: نامه نیوز]
[مشاهده در: www.namehnews.ir]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 90]
صفحات پیشنهادی
همزمان با سالروز ملی شدن صنعت نفت تقاطع غیر همسطح شهری گچساران افتتاح شد
همزمان با سالروز ملی شدن صنعت نفتتقاطع غیر همسطح شهری گچساران افتتاح شدتقاطع غیر همسطح شهری گچساران به عنوان بزرگترین پروژه شهری وزارت نفت در کهگیلویه و بویراحمد همزمان با سالروز ملی شدن صنعت نفت با حضور مدیرعامل شرکت مناطق نفتخیز جنوب و جمعی از مسئولان استانی افتتاح شد بهملی شدن واقعی صنعت نفت پس از پیروزی انقلاب اتفاق افتاد
ملی شدن واقعی صنعت نفت پس از پیروزی انقلاب اتفاق افتاد گچساران - ایرنا - مدیرعامل مناطق نفتخیز جنوب کشور گفت ملی شدن واقعی صنعت نفت پس از پیروزی انقلاب اسلامی اتفاق افتاد که اوج دشمنی و توطئه استعمارگران غرب را به همراه داشت حمید بورد چهارشنبه در آستانه سالروز ملی شدن صنعت نفتانبارلویی خطاب به وزیر نفت آیا واردات بنزین پس از گذشت ۵۰ سال از ملی شدن صنعت نفت موجب وهن ملت نیست؟
انبارلویی خطاب به وزیر نفتآیا واردات بنزین پس از گذشت ۵۰ سال از ملی شدن صنعت نفت موجب وهن ملت نیست آیا سخن زنگنه مبنی بر واردات قطعی بنزین در سال جدید پس از 50 سال که از قدمت ملی شدن صنعت نفت و 35 سال از حاکمیت واقعی ملت ایران بر صنعت نفت میگذرد موجب وهن ملت نیست به گزارش سرویریشهها و دلایل ملی شدن صنعت نفت
ریشهها و دلایل ملی شدن صنعت نفت مزد کارگران ایرانی بسیار ناچیز بود و محل زندگی شان به هیچ وجه با مسکن کارگران انگلیسی قابل قیاس نبود و همین تنش شدیدی بین ایران شرکت و کارگران ایرانی آن پدید آورده بود کد خبر ۳۸۷۴۵۰ تاریخ انتشار ۲۷ اسفند ۱۳۹۲ - ۰۸ ۵۳ - 18 March 2014 محمدعلی هماینظر زنگنه درباره ملی شدن صنعت نفت
نظر زنگنه درباره ملی شدن صنعت نفت کد خبر ۳۸۷۸۳۸ تاریخ انتشار ۲۸ اسفند ۱۳۹۲ - ۲۱ ۰۷ - 19 March 2014 وزیر نفت با اشاره به فرارسیدن سالروز ۲۹ اسفند گفت نفت ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی ملی شد به گزارش شبکه اطلاع رسانی نفت و انرژی بیژن نامدار زنگنه در پاسخ به این سوال که بسنمایشگاه اسناد مربوط به ملی شدن صنعت نفت ایران در یزد گشایش یافت
نمایشگاه اسناد مربوط به ملی شدن صنعت نفت ایران در یزد گشایش یافت یزد- ایرنا- همزمان با سالروز ملی شدن صنعت نفت ایران 29اسفند نمایشگاه اسناد مرتبط در سازمان اسناد و کتابخانه ملی استان یزد گشایش یافت به گزارش روز سه شنبه ایرنا از سازمان اسناد و کتابخانه ملی استان یزد در این نملی شدن صنعت نفت زمینه استقلال ایران را فراهم کرد
ملی شدن صنعت نفت زمینه استقلال ایران را فراهم کرد گچساران - ایرنا - مدیرعامل شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران گفت ملی شدن صنعت نفت در سال 1329 با وجود فراز و نشیب های فراوان زمینه را برای استقلال و خودباوری ایران اسلامی فراهم کرد محمد باورساد روز پنجشنبه بمناسبت سالروز تصویبملی شدن صنعت نفت
ملی شدن صنعت نفت دانلود بیش از ۱۰۰ سال از قدمت صنعت نفت در ایران می گذرد این صنعت در طول این سال ها با فراز و نشیب های فراوانی برخوردار بوده است از امضای قراردادهای ننگین دردوران قاجار و پهلوی همچون دارسی و به تاراج بردن ثروت ملی این کشور توسط بیگانگان تا ملی شدن صنعت نفت در سادو بازیکن تیم فوتسال نفت آبادان به تیم ملی بانوان دعوت شدند
دو بازیکن تیم فوتسال نفت آبادان به تیم ملی بانوان دعوت شدند آبادان - ایرنا - سرپرست تیم فوتسال بانوان پالایش و نفت آبادان گفت دو بازیکن پالایش و نفت آبادان از سوی کادر فنی تیم ملی کشور به اردوی این تیم فرا خوانده شدند مرضیه رضا زاده شامگاه یکشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرناابعاد حقوقی و بین المللی ملی شدن صنعت نفت ایران
ابعاد حقوقی و بین المللی ملی شدن صنعت نفت ایران وبلاگ > زمانی درمزاری محمدرضا - 29 اسفند روز ملی شدن صنعت نفت ایران از حوادث تاریخی و مشهوری است که با بازخورهای سیاسی حقوقی بین المللی و رسانه ای متعدد در داخل و خارج از کشور در آن زمان و پس از آن برخوردار بوده وطرح ملی شدن صنعت نفت تصویب شد
طرح ملی شدن صنعت نفت تصویب شدملی شدن صنعت نفت در واقع پیشنهادی بود که ابتدا با امضای همه اعضای کمیسیون مخصوص نفت مجلس شورای ملی ایران در ۱۷ اسفند ۱۳۲۹ به صحن علنی مجلس ارایه و ۲۴ اسفند تصویب شد و سپس با تایید سنا در روز ۲۹ اسفند به قانون مبدل شد به گزارش خبرنگار تاریخ خبرگزارینقش مصدق در ملی شدن صنعت نفت مهم تر است یا آیت الله کاشانی
نقش مصدق در ملی شدن صنعت نفت مهم تر است یا آیت الله کاشانی چند رسانهای > صدا - پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI IR به مناسبت فرارسیدن سالروز ملی شدن صنعت نفت بیانات رهبر انقلاب اسلامی را درباره ماجرای به قدرت رسیدن دکتر مصدق به پشتیبانی آیتالله کاشانی و سقوط وی پس از اعنگاهي به روند ملي شدن صنعت نفت ايران
نگاهي به روند ملي شدن صنعت نفت ايران مشعل در روز ملي شدن صنعت نفت از راديو صداي آشنا پخش مي شود به گزارش حوزه رادیو و تلویزیون باشگاه خبرنگاران به نقل از روابط عمومي رسانه ملي مشعل با نگاهي به حضور كشورهاي استعماري در ايران و استفاده آنها از منابع كشورمان به بحث درمدیرعامل شرکت نفت گچساران: ملی شدن صنعت نفت به 5 دهه غارت نفت ایران پایان داد
مدیرعامل شرکت نفت گچساران ملی شدن صنعت نفت به 5 دهه غارت نفت ایران پایان دادمدیرعامل شرکت بهرهبرداری نفت و گاز گچساران طی بیانیهای اعلام کرد ملی شدن صنعت نفت در ایران سبب پایان گرفتن پنج دهه غارت منابع نفتی ایران شد به گزارش خبرگزاری فارس از گچساران شرکت بهرهبرداری نفت و گاملي شدن صنعت نفت از نگاهي ديگر
ملي شدن صنعت نفت از نگاهي ديگر چهار سال پيش از ملي شدن صنعت نفت ايران در يكي از روزهاي گرم آبادان گروهي از كارگران ايراني در اعتراض به برخوردهاي غيرانساني انگليسيها اعتصاب كردند اين اعتراضها در زمينهاي باتلاقي آبادان نخستين حركت فراگير ايرانيان در مبارزه با استعمار اقتصادبه بهانه ملی شدن صنعت نفت
به بهانه ملی شدن صنعت نفت تهران - ایرنا - روزنامه رسالت روز چهارشنبه در آخرین سر مقاله خود در سال 1392 به بهانه 29 اسفند ماه سالروز ملی شدن صنعت نفت در کشورمان نوشت فردا سالروز ملی شدن صنعت نفت است تاریخ سیاسی یکصد سال اخیر کشور هیچ گاه از تاریخ نفت جدا نبوده است در ادامه اینبه بهانه ملي شدن صنعت نفت
۲۸ اسفند ۱۳۹۲ ۱۰ ۳۱ق ظ رسالت به بهانه ملي شدن صنعت نفت به گزارش خبرگزاري موج رسالت نوشت فردا سالروز ملي شدن صنعت نفت است تاريخ سياسي يكصد سال اخير كشور هيچ گاه از تاريخ نفت جدا نبوده است در سال 1287 شمسي وقتي اولين چاه نفت ايران در مسجد سليمان در عمليات اكتشاف فوران كرد-
گوناگون
پربازدیدترینها