واضح آرشیو وب فارسی:کيهان: گزارش آيين اختتاميه نخستين دوره جايزه ادبي جلال آل احمد او جلال آل قلم بود! محمدعلي گوديني
آيين اختتاميه نخستين دوره جايزه ادبي جلال آل احمد- شنبه دوم آذر 87، با حضور جمعي از مسئولين فرهنگي، مانند غلامعلي حداد عادل؛ رئيس كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي، صفارهرندي؛ وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، دكتر محسن پرويز؛ معاون فرهنگي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، دكتر حسن رحيم پورازغدي؛ عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي و تني ديگر از چهره هاي ادبي و هنري، در تالار وحدت برگزار شد.
دكتر حداد عادل به عنوان نخستين سخنران آيين ياد شده بيان كرد: غرض از ناميدن اين جايزه به نام جلال آل احمد، كوشش براي زنده نگاه داشتن نام جلال است. جلال شخصيتي اثرگذار و مهم در سه دهه از تاريخ معاصر ماست. زيرا سرگذشت جلال، سرگذشت يك فرد نيست. سرگذشت يك نسل است. شناخت دوران او، شناخت دوران پرتنش و پرتپش از تاريخ قرني است كه در آن زندگي مي كنيم.
سال 20 جلال 18 ساله است و دوران كودكي و نوجواني را در دوران خفقان رضاشاهي سپري كرده است. وقتي وارد عرصه سياسي مي شود كه ديكتاتوري تمام شده است و ايران در دوراني از تركيب آزادي و هرج و مرج و بيداري و دخالت بيگانگان به سر مي برد. عقده انباشته دوران منحوس 20 ساله، بعد از شهريور سال 20، سر باز مي كند و احزاب سياسي به وجود مي آيند و حزب توده با شعار عدالت خواهي و مساعدت به رنجبران، نسل جوان را به سوي خود جذب مي كند. در دوراني كه به خاطر ضديت رضاخان با مذهب، وقتي فضا باز مي شود، نسل جوان از مذهب تصور بدي داشت. در چنان شرايطي جلال هم تنها نبوده. او يكي از هزاران جوان علاقمند به اصلاح ايران بود كه به واقع ربوده مي شود.
رئيس كميسيون فرهنگي مجلس در ادامه گفت: زندگي جلال به سه دوره تقسيم مي شود. دهه 20 تا 30، دهه فاصله گرفتن جلال از مذهب وكشيده شدنش به طرف افكار غيرمذهبي و گاه ضدمذهبي است كه رگه هايي از تفكرات صادق هدايت و كسروي را در نوشته هايش مي توان ديد.
دهه 30 تا 40، كودتاي 28 مرداد و امتحان هايي كه حزب توده پس داده، دهه اي است كه جلال ديگر در مقابل مذهب و اخلاق و ظواهر مذهب، چيزي نمي نويسد. او متوجه شده است، مشكل، مذهب نيست و اينجا نقطه پيچش جلال به سمت توده مردم است و او ازكليشه عادت شده روشنفكري بيرون مي آيد وحرف هاي ماركسيست ها را تكرار نمي كند. و از اين رو از اواخر دهه دوم است كه كشش به مذهب در او قوت مي گيرد. او در غربزدگي از شيخ فضل الله نوري ستايش مي كند و در خدمت و خيانت روشنفكران، حاصل حوادث 15 خرداد است. ازاين روست كه جلال دهه 40، خيلي با جلال دهه 20 فرق مي كند.
عضو فرهنگستان زبان فارسي، در ادامه گفت: در سال 42 كه ما وارد دانشگاه شديم، تصور ما ديگر تصور جلال نبود. حتي تصور خود جلال هم ديگر آن تصور نبود. كتاب هاي جلال را با شوق و اشتياق مي خواندم. بايد مي بودي و لمس مي نمودي كه نثر دلنشين و هنرمندي ها و شجاعت هاي او چقدر براي جوان آن دوره جالب بود. چقدر جلالت و منزلت داشت. صبح فردايي كه خبر قتل جلال منتشر شد، در آن سلطه ساواك. دانشجويان جلوي دانشگاه تنها قدم مي زدند. تنها توانسته بودند عبارتي با مضمون «او جلال آل قلم بود» را به ديوارها بچسبانند.
حداد عادل در ادامه گفت: درباره منزلت جلال خيلي حرف و حديث است. حرف هاي من تنها اداي ديني به جلال است. سه ويژگي در جلال وجود دارد. اول هوش و استعداد، دوم صداقت و صادق بودنش با مردم است كه چيزي را از كسي پنهان نكرد و سوم شجاعتش كه هيچ وقت از آنچه به سود ايران و مردم بود كوتاه نيامد. اما سرنوشت نسلي كه با او هم نسل بود، ناتمامي بود. جلال مثل پروانه اي بود كه دوران دگرديسي را كامل طي نكرد و در 46 سالگي از دنيا رفت. حالا ما مذهبي ها هم، حق او را چنانكه بايد، ادا نمي كنيم. بخاطر بعضي نوشته ها و حرف هايش.
روشنفكران ديروز ماركسيست و امروز ليبرال هم او را خوش نمي دارند. چون جلال به امام و مرجعيت و مذهب معتقد بود، او را نمي پسندند.
اما اينكه جايزه ادبي به نام او برگزار شود، شايسته اوست. اين جشنواره و جايزه مي بايد به ايجاد يك فضاي تازه، متناسب با انقلاب اسلامي بينجامد.
دكتر «حسن رحيم پور ازغدي» عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي نيز به گوشه اي از ابعاد شخصيت و آثار جلال پرداخت و با اشاره به سير مكتب سازي ها، در دنيا و تاثير آن در هنر و ادبيات ايران، نوشته هاي جلال را آغازگر موجي دانست كه نسل اول آن جلال و شريعتي بودند و نسل پس از آن نيز كساني بودند كه در دهه 60، در حوزه هنري تمرين مشق كردند و نسل سوم آن نيز موج جوانان فعلي است.
صفار هرندي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز در سخنان كوتاهي گفت: نام جلال و جايزه جلال بهانه اي بود تا سفره اي گشوده شود و آل قلم بر سر اين سفره گرد آيند. چرا كه حضور هنرمندان ما در جمع هاي كوچك، گاه باعث غفلت از پيوستن به جمع مردم مي شود. در پايان، «دكتر رمضاني» دبير علمي جشنواره جلال گزارشي از روش ارزيابي كتابها وگزينش بهترين آثار،ارائه داد. سپس جوايز برگزيدگان كه شامل لوح تقدير، نشان ادبي جلال آل احمد، تنديس سيمين و 25 سكه بهار آزادي بود، به دست صفار هرندي، حداد عادل، دكتر محسن پرويز، دكتر رحيم پور ازغدي و دكتر رمضاني به شرح زير اهدا شد:
¤ در حوزه داستان: مجموعه داستان كوتاه «اژدها كشان» از يوسف عليخاني و رمان «قاعده بازي» از فيروز زنوزي جلالي در حوزه نقد ادبي:«آيين آيينه» از حسينعلي قبادي و «ازارسطو تا حماسه» از سجاد آيدنلو و در حوزه تاريخ نگاري و مستند نگاري، كتاب «سازمان مجاهدين خلق، پيدايي تا فرجام» به كوشش جمعي از پژوهشگران.
چهارشنبه 6 آذر 1387
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: کيهان]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 115]