محبوبترینها
معرفی و فروش بوته گرافیتی ریخته گری
بهترین بروکر برای معاملات فارکس در سال 2024
تجربه رانندگی با لندکروز در جزیره قشم؛ لوکسترین انتخاب
اکسپرتاپ: 10 شغل پردرآمد برای مهاجران کاری در کانادا
بهترین سایتهای خرید تیک آبی رسمی اینستاگرام در ایران
کدام رنگ کاغذ دیواری مناسب فضای شماست؟
چه چیزهایی دیگر در دکوراسیون مد نیست؟!
بررسی قیمت تیرچه + قیمت تیرچه کرومیت + قیمت یونولیت
خرید و قیمت ورق در مشاوران آهن + [مشاوره رایگان]
تیوی وال: ایدهای نوین برای دکوراسیون داخلی
صفحه اول
آرشیو مطالب
ورود/عضویت
هواشناسی
قیمت طلا سکه و ارز
قیمت خودرو
مطالب در سایت شما
تبادل لینک
ارتباط با ما
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
آمار وبسایت
تعداد کل بازدیدها :
1812079279
![نمایش مجدد: گذری بر افکار و اندیشه های خیام نیشابوری - پایگاه خبری تحلیلی هم نوا refresh](https://vazeh.com/images/refresh.gif)
گذری بر افکار و اندیشه های خیام نیشابوری - پایگاه خبری تحلیلی هم نوا
واضح آرشیو وب فارسی:هم نوا: حکیم خیام نیشابوری پیوندی عمیق با شعر رباعی دارد، شاعری که با ذهن پویا و پرسشگر خویش به جست و جو در عالم هستی پرداخت و اندیشه ناب خود را در شعرهایش بازتاب داد و اینگونه جهانیان را متاثر از سرودهای دلنشین خود کرد.شاعران و ادیبان، سرمایه های فرهنگی یک جامعه هستند که خدمت های ارزشمند آنان، بیانگر بینش و نگرش مردمان روزگار آنها است، «غیاث الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام» از جمله این بزرگان ایران به شمار می رود که با اندیشه های فلسفی و ادبی خویش، آثاری تاثیرگذار به یادگار گذاشت. وی در سال های پایانی سده پنجم و در هنگامه حکومت ترکان سلجوقی در نیشابور دیده به جهان گشود و در پنج سالگی خواندن قرآن را فراگرفت، خیام پس از آموختن علوم زمانه نزد عالمان و استادان برجسته آن دیار به بلخ رفت تا دانش خود را در فلسفه و ریاضی پربارتر از پیش سازد، پس از مدتی راهی اصفهان شد و 18 سال از عمر خویش را در آن دیار سپری کرد. او در این مدت به دلیل پژوهش های نجومی گسترده ای که انجام داد، توانست شهرت بسیاری نزد ملکشاه سلجوقی به دست آورد. بنابراین به دعوت وی در رصدخانه ای به پژوهش در این زمینه پرداخت و موفق شد تا تمامی اندوخته های خود را در تنظیم تقویم جلالی از دقیق ترین گاه شماری های جهان، به کار برد. این فیلسوف وارسته فعالیت های علمی ارزشمند دیگری را در حوزه های فلسفه، موسیقی و ریاضی نیز انجام داده است، او در ریاضی نخستین فردی محسوب می شود که درک کرد، معادله های درجه سوم دارای دو ریشه هستند و توانست با رسم اشکال هندسی، به حل معادله های درجه دوم و سوم بپردازد؛ همچنین وی برای بار نخست معادله های درجه اول، دوم و سوم را طبقه بندی کرد. خیام با تلاش و کوشش فراوان تجربه های خویش را در کتاب «جبر و مقابله» به تصویر کشید. فقه، تاریخ و طب رشته هایی هستند که این اندیشمند در آنها به جایگاهی شایسته دست یافت. او «میزان الحکمت» را درباره علم فیزیک و «لوازم الامکنت» را در دانش هواشناسی نوشت. خیام نیشابوری همچنین با سرودن رباعی هایی ساده، دلنشین و گوش نواز، ادیب دوستان بسیاری را شیفته آهنگ و تشبیه های زیبای خود کرد و این چنین از شهرت بسیاری در زمینه شعر و ادبیات فارسی برخوردار و با بیان اندیشه های علمی و فلسفی در شعرهایش به عنوان فیلسوف و حکیمی والامقام شناخته شد. رباعی های خیام تاثیر بسیاری بر ادبیات غرب گذاشت و این امر سبب شد تا او به عنوان نماد فلسفه شرق، شاعر محبوب روشنفکران جهان و حکیمی خردگرا معرفی شود. وی اثرهای بسیاری را از خود به یادگار گذاشته است که از آن جمله می توان به «قسطاس المستقیم، رساله کون و تکلیف، رساله روضةالقلوب در کلیات وجود، رساله ای در طبیعیات، رساله معراجیه و نوروز نامه» اشاره کرد. سرانجام حکیم خیام نیشابوری پس از سال ها تلاش در راه اعتلای علم و ادب ایران زمین در 83 سالگی رخ در نقاب خاک کشید و به دیار حق شتافت. اکنون پس از گذشت سده ها هنوز هم آثار این شاعر بنام در ایران و جهان تاثیرگذار است و به همین دلیل 28 اردیبهشت به پاس خدمات ارزشمند پژوهشی و علمی این دانشمند برجسته و ادیب بزرگ ایرانی، روز «بزرگداشت حکیم عمر خیام» نامگذاری شد. «سمیه صدرایی» عضو هیات علمی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران و استاد زبان و ادبیات فارسی، به مناسبت روز بزرگداشت خیام نیشابوری گفت: درباره اندیشه های فلسفی خیام دیدگاه های مختلفی وجود دارد. این فیلسوف فرهیخته هرچند به سبب مهارت بسیار در ریاضی، نجوم و سرودن شعر شهرت دارد اما پیش از آنها، فیلسوفی ژرف اندیش و دارای فلسفه خاص خود است. از این رو برخی نویسندگان اهل حکمت او را جانشین ابن سینا، دانسته اند. رباعی او نشان می دهد که وی فیلسوفی بنام بوده و با عالمان بزرگ عصر خویش به گفت و گوهای فراوانی پرداخته است. پایه اصلی تفکر خیامی، اندیشه در راز هستی و نیستی، چرایی زندگی و سرنوشت آدمی به شمار می رود. بسیاری از ادیبان رباعی هایی را که به نام این شاعر بزرگ بازخوانده اند، متعلق به وی نمی دانند و این رباعی ها را که همزمان با عصر خیام سروده شده اند، رباعی های خیامی می گویند. این استاد دانشگاه، خیام را از بزرگ ترین سخنوران شعر و ادب فارسی برشمرد و بیان داشت: دلیل آنکه برخی رباعی های شاعران دوره پس از خیام را منسوب به این ادیب می دانند آن است که وی بزرگ ترین سخنور و پرآوازه ترین شاعر رباعی سرا در شعر و ادبیات فارسی است، بنابراین هر شاعری که رباعی های نغز، زیبا، دلنشین و ژرف در پیام و معنی می یافت، آن را به خیام نسبت می داد، زیرا او برترین چهره و نماد رباعی سرایی در ایران به شمار می رود. محور اصلی رباعی های خیام را اندیشه های فلسفی تشکیل می دهد. این شاعر اعتقاد داشت که به این دنیا نباید دل بست و خوش بودن در زندگی را همواره در رباعی های خود بازتاب می داد. وی درباره اندیشه و دیدگاه این شاعر در رباعی های پرنغزش تصریح کرد: آنچه جهان بینی خیام را پدید آورد، خصوصیت پرسشگری او بود، خیام ذهنی پویا و خلاق داشت، از این رو هیچ پاسخی نزد این ادیب بزرگ، جواب اصلی و نهایی محسوب نمی شد. در سروده های او نغزترین، استوارترین و ژرف ترین پاسخ ها، تنها خاستگاه پرسش دیگری به حساب می آمد. این ریاضی دان همواره در جست و جوی جوابی شایسته برای پرسش های ناب خود بود. سمیه صدرایی، اندیشه خیام را زنجیره ای پایان ناپذیر از پرسش ها و پاسخ ها عنوان کرد و اظهار داشت: خیام، شاعری با اندیشه های بنیادین و توانمند به شمار می رود و در رباعی های خود پرسش هایی را مطرح می کند که سده ها دغدغه اصلی بشر بوده است، پرسش هایی چون آغاز چیست؟ سرانجام کجاست؟ من کیستم و چرا زندگی می کنم؟ چرا کائنات به وجود آمده و چرا از میان می روند؟ در آثار وی مشاهده می شود. دو مساله بنیادین در اندیشه خیام «زمان» و «مرگ» است که البته زمان در آثار وی بازتاب زیادی دارد به گونه ای که می توان از آن به عنوان شاخصه تفکر خیامی یاد کرد. این استاد زبان و ادبیات فارسی درباره فعالیت های مهم و ارزشمند خیام نیشابوری در زمینه تهیه گاهشمار ایرانی، یادآور شد: از برترین خدمات خیام، پایه گذاری تقویمی سنجیده و کارآمد به شمار می رود که تاکنون نیز ایرانیان از آن بهره می برند. به دلیل آن که این رباعی سرای بزرگ و چند دانشور دیگر در زمان جلال الدین ملکشاه پادشاه سلجوقی این سالنامه را پدید آورده اند، آن را تقویم جلالی نامیدند، گاهشماری که لغزش و خطا در آن بسیار اندک است. به همین دلیل سعدی شیرازی در شعر خویش می گوید: «اول اردیبهشت ماه جلالی/ بلبل گوینده بر منابر قضبان(شاخه ها)». او چون ریاضی دان برجسته ای بود، آثار بسیاری در زمینه نجوم، گاهشماری و ریاضی از خود به یادگار گذاشته است. وی در ادامه توضیح می دهد: در سالنامه های دیگر، می بایست چندین روز یا یک ماه را بر سال می افزودند تا به ترازمندی مورد نظر دست یابند اما در گاهشمار خیام این دشواریبا شیوه ای بسیار هوشمندانه چون افزودن یا کاستن یک روز در پاره ای از ماه های سال برطرف می شود، به همین دلیل ایرانیان و برخی از دیگر کشورهای جهان، از این تقویم استفاده می کنند و تاکنون هیچ تقویمی نتوانسته است، به جایگاهی همتراز با آن دست یابد. سمیه صدرایی، خیام را اندیشمندی سخنور دانست و عنوان کرد: این بزرگمرد ادب ایران به جزء رباعی، در قالب دیگری شعر نمی سرود. البته این فیلسوف بزرگ دانشمندی به شمار می رفت که گاهی اندیشه های باریک جهان شناختی خود را در قالب کوتاه ترین رباعی ها می سرود. باید گفت، رباعی پیش از خیام پدید آمده بود و بسیاری رودکی را آغازگر سرودن رباعی می دانند اما خیام با رباعی های دلنشین خویش، این قالب از شعر را به اوج رساند، به همین دلیل سخنوران زیادی از وی پیروی کردند و ساختار پیام شناختی، اندیشه ای، ادبی و زیباشناختی رباعی های او را در اثرهای خویش به کار بردند. تاکنون هیچ سخنور رباعی سرایی به اندازه این ادیب نام آور بر پهنه ادب پارسی تاثیرگذار نبوده است. این استاد زبان و ادبیات فارسی درباره سبک شعر دوره خیام نیشابوری تصریح کرد: وی شاعر سده پنجم هجری قمری به شمار می رود و در این دوره بیشتر قالب قصیده رواج داشته است اما این حکیم خردمند به رباعی سرایی روی آورد و به همین دلیل شهرت یافت. البته شعر در این زمان از نظر عنصرهای ادبی و بلاغی، تکامل یافته تر از شعر دوران سامانی است. در دیوان شاعران این عصر، تشبیه همراه با استعاره دیده می شود با این تفاوت که از تشبیه اندکی بیشتر از استعاره استفاده می کردند. در شعر سده پنجم برخی علوم همچون نجوم، طب و حکمت را می توان آشکارا مشاهده کرد. در دیوان شاعرانی مانند خیام نیشابوری، اطلاعات فلسفی و حکمی قابل توجهی وجود دارد و رباعی های وی از نظر تفکر نسبت به عالم آفرینش و زندگی قابل بررسی است. او با دید فلسفی خویش، جهان را گذرا و فانی در می یابد و انسان را قابل بازگشت نمی داند و به همین سبب بیان می کند: «باید زندگی را غنیمت شمرد و خوش بود». وی در ادامه یاد آور شد: حافظ شیرازی را می توان از جمله شاعرانی دانست که به پیروی از سبک خیام روی آورده است. حافظ از تشبیه های او بسیار بهره برد و به گونه ای از متفکرترین و برجسته ترین پیروانان خیام به شمار می رود. هر چند که اندیشه حافظ به فلسفه خیام نمی رسد اما او خود صاحب سبک است. سمیه صدرایی درباره تاثیرگذاری اثرهای خیام در جهان خاطر نشان کرد: به دلیل آنکه شعرهای این شاعر پرآوازه کوتاه، ساده و بدون هنرنمایی های فضل فروشانه و دارای معنی های عمیق فلسفی و حاصل اندیشه آگاهانه متفکری بزرگ در برابر اسرار عظیم آفرینش است، سبب شد تا در دنیای ادب و هنر به ویژه در میان انگلیسی زبانان، به شهرت بسیاری دست یابد. این شهرت مرهون ترجمه رباعی های او به وسیله «ادوارد فیتز جرالد» شاعر انگلیسی است، او در سده 19 میلادی اندیشه های بزرگ خیام را به تمام جهانیان شناساند و باید گفت که رمز موفقیت فیتز جرالد در ترجمه شعرهای خیام، پی بردن به اندیشه های این شاعر بود. او ترجمه آزادی از رباعی های این ادیب وارسته صورت داد که برگردان بخشی از فلسفه و اندیشه خیام محسوب می شود به این ترتیب این شاعر انگلیسی توانست اثری ارزشمند را به جامعه جهانی تقدیم کند. این استاد زبان و ادبیات فارسی در ارتباط با برجسته ترین ویژگی های رباعی های خیام گفت: رباعی های خیام از بهترین مجموعه های شعر فارسی محسوب می شود. وی در تمامی رباعی های خود، در سه مصرع نخست، مقدمه ای استدلالی می آورد و در مصرع چهارم نیز نتیجه عقلانی می گیرد. در واقع شاعران را به دو گروه عمده شاعران بنیان گذار و شاعران تأثیرگذار تقسیم کرد. خیام از جمله شاعرانی برشمرده می شود که هر دو این ویژگی ها را دارا بوده و در زمینه استفاده از قالب رباعی خلاقیت داشته و با ارائه اندیشه های فلسفی، تأثیرهای فراوانی بر گستره ادبیات و فرهنگ گذاشته است. با توجه به ترجمه های آثار خیام و پژوهش هایی که استادان بزرگی همچون «عبدالحسین زرین کوب» و «محمدعلی اسلامی ندوشن» درباره این رباعی سرا نامی انجام داده اند، بر تاثیر اثرهای او افزوده شده است. وی در پایان بیان داشت: خیام نیشابوری در کنار رعایت روش های شعری و زیبایی شناختی در سروده های خود، به موضوع آموزه های فلسفی خویش بیش تر اهمیت می داد و از همین رو ضرورت دارد در بررسی شعر و جایگاه شاعری این رباعی سرا، نگاه فلسفی و محتوایی وی بیشتر مورد توجه قرار گیرد. گزارش:فاطمه مهدوی منبع: ایرنا
دوشنبه ، ۲۷اردیبهشت۱۳۹۵
[مشاهده متن کامل خبر]
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: هم نوا]
[مشاهده در: www.hamnava.ir]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 26]
صفحات پیشنهادی
رالی تور خانوادگی تهران - شمال به انزلی رسید - پایگاه خبری تحلیلی هدانا
انزلی- ایرنا- اولین رالی تور خانوادگی سال 95 تحت عنوان رالی تور تهران - شمال با شرکت 32 اتومبیل از پنج استان کشور امروز از تهران آغاز و شرکت کنندگان پس از 460 کیلومتر رانندگی به بندرانزلی رسیدند دبیر کمیته رالی فدراسیون اتومبیلرانی و موتورسواری عصر پنجشنبه درگفت و گو با خبرنگار اساخت گلوله جادویی که با انواع ویروس ها مبارزه می کند - پایگاه خبری تحلیلی علت
محققان موفق به کشف یک ماده شیمیایی جدید شدند که می تواند با عفونت های ویروسی مخصوصا زیکا و آنفولانزا مبارزه کند به گزارش سرویس علمی ایسنا موسسه تحقیقات IBM بزرگترین سازمان تحقیقات صنعتی در جهان و موسسه مهندسی زیستی و فناوری نانو IBN در سنگاپور یک درشت مولکول شیمیایی جدید را5 هدیه رهبری به سربازان متأهل - پایگاه خبری تحلیلی نواندیش
جانشین منابع انسانی ستاد کل نیروهای مسلح از موافقت مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا از اعطای ۵ تسهیلات جدید به سربازان متأهل همزمان با ولادت حضرت علی اکبر و روز جوان خبر داد سردار موسی کمالی جانشین منابع انسانی ستاد کل نیروهای مسلح در گفت وگویی با اشاره به موافقت مقام معظم رهبریجشنواره زیبایی اسبان اصیل خوزستان در تخت جمشید برگزار شد - پایگاه خبری تحلیلی خوزنیوز
جشنواره زیبایی اسب های اصیل ایکائو خوزستان در مقابل مجموعه جهانی تخت جمشید در شهرستان مرودشت برگزار شد 600 نفر از شرکت کنندگان در این جشنواره در حالی که لباس های محلی بر تن داشتند اسب های اصیل خوزستان را با نام جام تمدن پارسه به نمایش گذاشتند در حاشیه بر گزاری این همایش نیز شحضور جنجالی دختر پرسپولیسی در استادیوم آزادی (عکس) - پایگاه خبری تحلیلی نواندیش
در بازی پرسپولیس و راه آهن دختر نوجوانی با ترفندی عجیب به ورزشگاه آزادی رفت به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان روزگذشته در هفته آخر لیگ برتر ایران دو تیم پرسپولیس و راه آهن مقابل هم قرار گرفتند دختر نوجوانی که با ترفند های عجیب خود را برای تماشای بازی به استادیوم رسانده بود با انعکس خبری / دیدار خانواده شهدای افغانستانی مدافع حرم با رهبر انقلاب - پایگاه خبری تحلیلی اهل بیت علیهم السلام
به گزارش خبرگزاری اهل بیت ع ـ ابنا ـ تعدادی از اعضای خانواده های شهدای لشکر فاطمیون با آیت الله العظمی خامنه ای رهبر معظم انقلاب دیدار کردند نمایش ستونی تصاویر نمایش اسلایدی تصاویرپنجشنبه ۲۳اردیبهشت۱۳۹۵نامه اعتراضی خانه موسیقی به قوه قضاییه - پایگاه خبری تحلیلی نواندیش
در پی لغو سلسله وار کنسرت ها از جمله کنسرت اخیر کیهان کلهر در نیشابور و محدودیت های حضور بانوان نوازنده بر روی صحنه و دیگر موارد مشابه خانه موسیقی با ارسال نامه اعتراضی جهت احقاق حقوق هنرمندان و جلوگیری از این رویه غیرقانونی به رییس قوه قضاییه گلایه کرد به گزارش ایسنا سایت خاحضور نواز شریف در مجلس، سرخط روزنامه های پاکستان/27 اردیبهشت - پایگاه خبری تحلیلی هدانا
اسلام آباد - ایرنا - حضور امروز نخست وزیر پاکستان در مجلس و پرسش های جناح مخالف درباره اسناد پاناما تاکید سفیر افغانستان بر اهمیت دور بعدی مذاکرات با طالبان و خواسته پاکستان بر اقدامات مشترک جهانی برای نابودی تروریسم از مهم ترین عناوین روزنامه های این کشور در روز دوشنبه بیست وبانوان تیر انداز برتر استان فارس مشخص شدند - پایگاه خبری تحلیلی هدانا
شیراز- ایرنا- رقابت های تیراندازی با اسلحه بانوان استان فارس برگزار شد و نفرات برتر این رقابت ها مشخص شدند به گزارش ایرنا در این رقابت ها که روز شنبه در دو بخش تفنگ و تپانچه بادی در شیراز برگزار شد در بخش تفتگ بادی نرجس فروزان از نظام مهندسی شیراز بر سکوی قهرمانی ایستاد پریساکنایه پرویز مظلومی درباره فوتبال پاک و ماجرای سکه - پایگاه خبری تحلیلی نواندیش
مظلومی آمده ایم که با یک بازی جوانمردانه برنده باشیم سکه در کیف ما هم نیست که در میان برخی تیم ها پاداش پخش کنیم البته من این را از روی نوشته های خبرنگاران می گویم کاری به دیگر تیم ها نداریم و می خواهیم تنها دل هواداران را شاد کنیم سرمربی تیم فوتبال استقلال تهران درباره دیدار-
گوناگون
پربازدیدترینها