واضح آرشیو وب فارسی:ایرنا: گويش ها و لهجه ها بخش مهمي از فرهنگ و آداب و رسوم نقاط مختلف به شمار مي روند كه به دلايل مختلف در حال از بين رفتن است و در اين زمينه نقش آموزش و پرورش و رسانه هاي محلي براي تقويت و احياي آن بسيار مهم و اساسي است. سمنان از ديرباز به جزيره لهجه ها معروف و مشهور بوده و صاحبنظران داخلي و خارجي همواره در تحقيقات خود با اشاره به غناي گويش هاي اين منطقه لزوم حفظ و احياي آن را گوشزد كرده اند. وجود لهجه ها و گويش هاي متفاوت در اين منطقه به حدي است كه در عزيمت به نقاط اين شهرستان در فواصل كم با لهجه ها و گويش هاي متفاوتي روبرو خواهيد شد و به همين دليل زبان شناسان و گويش وران همواره سمنان را جزيره لهجه ها خوانده اند. برگزاري همايش بين المللي گويش هاي مناطق كويري ايران در دانشگاه سمنان كه با مشاركت فرهنگستان زبان و ادب فارسي برگزار شد نشان از توجه مراكز علمي اين منطقه به اهميت و ارزش گويش هاي محلي دارد. در اين همايش دو روزه كه با حضور انديشمندان ،زبان شناسان، گويش وران و صاحبنظران داخلي و خارجي برگزار شد شركت كنندگان در سخنان و مقاله هاي خود توجه به گويش هاي محلي را براي تقويت فرهنگ و آداب و رسوم هر منطقه ضروري و لازم دانستند و بر توجه مراكز فرهنگي، دانشگاهي و اطلاع رساني در اين زمينه تاكيد كردند. رييس فرهنگستان زبان و ادب فارسي حفظ گويش ها را خدمت به زبان فارسي دانست و از در معرض خطر بودن گويش ها و لهجه ها خبر داد. دكتر غلامعلي حداد عادل تسلط رسانه ها را عامل در معرض تهديد و خطر بودن گويش هاي محلي خواند و گفت: اين امر يك خطر و تهديد جهاني است و تسلط رسانه ها سبب مي شود تا زبانها و لهجه هاي محلي به تدريج فراموش شوند. وي زبان فارسي را بخشي از هويت و ركني از اركان هويت ملي ايرانيان خواند و افزود: گويش ها در ايران بخشي از زبان فارسي است و هويت ما از گويش هاي ما جدا نيست. حداد عادل با بيان اينكه زبان يكي از پديده هاي طبيعي جهان است و گفت: شاهد يك نظام قانونمند و پيچيده در ميان جوامع اوليه بشري هستيم و زبان و گويش ها در جوامع مختلف از اهميت ويژه اي برخوردار است. رييس كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي بر ضرورت حفظ ميراث ملفوظ همانند ميراث مكتوب تاكيد كرد و گفت: در كنار ميراث مكتوب نبايد از اهميت ميراث ملفوظ و گويش هايي كه در جاي جاي ايران زمين موجود است غافل شد. وي با اشاره به وجود حساسيت در حفظ ميراث فرهنگي و اشياي تاريخي گفت: متاسفانه كمتر اين احساس خطر و نياز به حفظ و حراست به سمت گويش هاي موجود در كشور و از بين رفتن آن متوجه مي شود. حداد عادل گفت: هنوز ارزش گويش ها در ترازوي فرهنگ و ميراث فرهنگي چنان كه بايد و شايد شناخته نشده است. نماينده مردم شهرستانهاي سمنان و مهديشهر در مجلس شوراي اسلامي نيز خواستار اختصاص اعتبار و توجه مجلس به حفظ و تقويت گويش هاي محلي تاكيد كرد. مصطفي كواكبيان افزود: كميسيون فرهنگي مجلس بايد با كمك و حمايت از گويش هاي محلي توجه خاصي به حفظ اين گويش ها نمايد. وي انتشار يك نشريه مرتبط با گويش هاي كويري توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسي با توجه به اهميت گويش ها در فرهنگ و آداب و رسوم ايران ناكافي دانست و گفت: بايد از گويش هاي محلي از طريق مطبوعات و رسانه هاي محلي، توجه دانشگاهها به آن و ... توجه ويژه اي شود. كواكبيان با اشاره به پيشينه تاريخي و پايتخت بودن سمنان در زمان اشكانيان و نيز قدمت گويش سمناني كه در بين دوره هاي ايران باستان و ايران ميانه شكل گرفت گفت: گويش سمنان فرم خاصي ندارد و در شهرستان سمنان بيش از 20 نوع گويش را در فواصل كم بين مناطق مختلف شاهد هستيم و اين امر نشان از غنا و قدمت اين گويش دارد. نماينده مردم سمنان و مهديشهر در مجلس شوراي اسلامي به خصوصيت هاي گويش مناطق كويري نيز اشاره كرد و گفت: سادگي، بي تكلفي، پرهيز از قلمبه گويي، تاكيد بر پايه هاي ديني و مذهبي بودن از مهمترين ويژگي هاي اين گويش ها است. نماينده كميسيون ملي يونسكو در ايران نيز سمنان را جزيره لهجه ها خواند و گفت: گويش ها و لهجه هاي اين منطقه آوازه جهاني دارد. محمدرضا سعيدآبادي افزود: در همين راستا در قالب تفاهم نامه اي با دانشگاه سمنان در نظر است اطلسي از گويش ها منطقه سمنان تهيه و در سطح ملي و جهاني منتشر شود. اهميت و قدمت گويش سمناني به حدي است كه فرهنگستان زبان و ادب فارسي با ايجاد دو واحد درسي گويش سمناني در دانشگاه سمنان موافقت كرده است. اين دو واحد به پيشنهاد فرهنگستان زبان و ادب فارسي و تاييد شوراي عالي انقلاب فرهنگي در دانشگاه سمنان ايجاد مي شود. رييس فرهنگستان زبان و ادب فارسي در اين زمينه گفت: اين دو واحد درسي با هدف حفظ و احياي اين گويش غني در اين دانشگاه ايجاد و تدريس مي شود. حداد عادل دانشگاه سمنان را اولين دانشگاه در كشور دانست كه در خصوص گويش هاي محلي با ايجاد درسي با اين عنوان در آن موافقت شده است. وي گفت: بر اساس مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي اين فرهنگستان بايد درخواست هاي مربوط به ايجاد اين درس را دريافت و در صورت تشخيص موافقت ايجاد آن را به شوراي انقلاب فرهنگي اعلام نمايد. حدادعادل از ابلاغ مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي براي ايجاد اين درس به دانشگاه سمنان خبر داد و گفت: در اين درس دانشجويان با واژه شناسي، دستور و قواعد، ارتباط اين گويش با ساير گويش هاي مناطق استان و ... آشنا و آموزش مي بينند. در اين ميان برخي از مهمانان خارجي اولين همايش گويش هاي مناطق كويري ايران نيز بر توجه به حفظ گويش ها و لهجه هاي محلي تاكيد و آن را داراي اهميت فراوان دانستند. كولبيچ زبان شناس اتريشي در اين زمينه سمنان را منطقه اي با لهجه هاي مختلف و غني دانست و گفت: با حركت در اين منطقه در فواصل كم شاهد وجود لهجه ها و گويش هاي متفاوتي هستيم كه بسيار جالب توجه و مهم است. همچنين دوداخوف از دانشگاه روسيه و پرفسور جاندارا از هندوستان بر حفظ، احيا و تقويت گويش هاي محلي تاكيد و خواستار توجه بيشتر مراكز فرهنگي و آموزشي به اين امر شدند. بر اساس آمارهاي موجود نيمي از شش هزار و 700 گويش موجود در دنيا از بين رفته و گفته مي شود در هر دو هفته يك زبان و گويش در دنيا از بين مي رود. كارشناسان و صاحبنظران آموزش دانش آموزان به زبان فارسي و مشكل بودن آموزش توام زبان فارسي و گويش هاي محلي را از مهمترين دلايلي مي دانند كه گويش ها را در معرض خطر قرار داده است. امضاي سه تفاهم نامه با فرهنگستان زبان و ادب فارسي، كميسيون ملي يونسكو در ايران و تفاهم نامه سه جانبه دانشگاه سمنان، سازمان ميراث فرهنگي و كميسيون ملي يونسكو براي ايجاد كرسي گويش شناسي ، تهيه و تدوين اطلس گويش هاي محلي و نيز ثبت ملي و جهاني گويش هاي منطقه سمنان از مهمترين دست آوردهاي اين همايش ملي در سمنان بود.ك/4 599/608
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: ایرنا]
[مشاهده در: www.irna.ir]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 268]