تبلیغات
تبلیغات متنی
محبوبترینها
معرفی و فروش بوته گرافیتی ریخته گری
بهترین بروکر برای معاملات فارکس در سال 2024
تجربه رانندگی با لندکروز در جزیره قشم؛ لوکسترین انتخاب
اکسپرتاپ: 10 شغل پردرآمد برای مهاجران کاری در کانادا
بهترین سایتهای خرید تیک آبی رسمی اینستاگرام در ایران
کدام رنگ کاغذ دیواری مناسب فضای شماست؟
چه چیزهایی دیگر در دکوراسیون مد نیست؟!
بررسی قیمت تیرچه + قیمت تیرچه کرومیت + قیمت یونولیت
خرید و قیمت ورق در مشاوران آهن + [مشاوره رایگان]
صفحه اول
آرشیو مطالب
ورود/عضویت
هواشناسی
قیمت طلا سکه و ارز
قیمت خودرو
مطالب در سایت شما
تبادل لینک
ارتباط با ما
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
مطالب سایت سرگرمی سبک زندگی سینما و تلویزیون فرهنگ و هنر پزشکی و سلامت اجتماع و خانواده تصویری دین و اندیشه ورزش اقتصادی سیاسی حوادث علم و فناوری سایتهای دانلود گوناگون
آمار وبسایت
تعداد کل بازدیدها :
1813423180
![archive](https://vazeh.com/images/2archive.jpg)
![نمایش مجدد: مقاومت زمین refresh](https://vazeh.com/images/refresh.gif)
مقاومت زمین
واضح آرشیو وب فارسی:فان پاتوق: مقاومت مخصوص زمین
![](http://dc268.4shared.com/img/337928985/8959caf7/250025.jpg?rnd=0.10960085773986783&sizeM=3)
مقاومت مخصوص زمین عبارتند از مقاومت یک متر مکعب از زمین به ابعاد۱m×۱m×۱m که بین دو الکترود صفحه.ای سنجیده شده باشد . مقاومت مخصوص زمین بستگی به نوع مواد تشکیل دهنده زمین دارد و لذا در هر قسمت از زمین متفاوت است.
مقاومت گسترده میل زمین
عبارتست از مقاومت زمین بین میل زمین و نقطه.ای از زمین هموار ( همسطح ) بر حسب اهم . لذا مقاومت گسترده زمین بستگی به نوع زمین ( مقاومت مخصوص زمین ) و نوع میل ( لوله.ای یا صفحه.ای ) و طرز قرار گرفتن آن در زمین ( عمقی یا سطحی ) دارد .
تبصره : تغییرات جزئی درابعاد میل در مقاومت گسترده میل زمین بی تاثیر است .
مقاومت زمین
عبارتند از مقاومت گسترده زمین باضافه مقاومت سیم زمین
(ولتاژهای مختلف در ضمن عبور جریان از میل زمین) اختلاف سطح میل
عبارتند از ولتاژی که در ضمن عبور جریان از زمین کننده بین میل و زمین هموار ( همسطح) بوجود می.آید .
اختلاف سطح زمین
عبارتند از اختلاف پتانسیل هر نقطه از زمین بین همسطح و میل زمین
اختلاف سطح تماسی
عبارتست از قسمتی از ولتاژ میل که توسط انسان برداشت می.شود .
بطوریکه قسمتی از جریان زمین در اثر این ولتاژ از دست و پا ( بطور افقی در حدود یک متر ) و یا بین دو دست عبور می.کند .
اختلاف سطح قدم
عبارتست از قسمتی از ولتاژ میل که توسط فاصله دوپا ( تقریبا یک متر ) برداشت می.شود ، بطوریکه قسمتی از جریان زمین در اثر این ولتاژ از بدن یا حیوان بین دو پا بسته می.شود.
انواع میل ها
میل.ها را می.توان کلاً به دو دسته تقسیم کرد : میل سطحی و میل عمقی
1) میل سطحی تشکیل شده از یک یا چند مفتول یا تسمه یا طناب فولادی روی اندود ( آهن سفید ) که در عمق کم ( در حدود ۵/۰ تا ۱ متر ) در زمین چال می.شود و ممکن است بصورت ساده ( خطی ) ، اشعه.ای ( پنج ای ) ، کمر بندی ، غربالی و یا ترکیبی از آنها باشد .طول یا ابعاد میل سطحی بستگی به مقدار مقاومت گسترده مورد نیاز دارد .
میل سطحی بهتر است کاملا صاف و افقی در زمین قرار گیرد و در صورتیکه میل دارای انشعاب.هایی می.باشد ( مثل پنجه.ای ) باید به خاطر جلوگیری از اثر متقابل اشعه.ها بر یکدیگر زاویه بین اشعه.ها از ۶۰ درجه کمتر نشود . بعبارت دیگر تعداد نباید از ۶ عدد تجاوز کند .معمولاً در پستهای فشار قوی آزاد از ۴ اشعه زاویه ۹۰ درجه استفاده می.شود .
مقاومت گسترده میل کمربندی چندان تفاوتی با میل خطی با ثابت بودن مصالح بکار برده شده ندارد و بدین جهت بخصوص در استاسیون.ها و پست.های فشار قوی با مساحت نسبتا کم در صورتیکه میل کمربندی دور تا دور پست را احاطه کند مناسب تر از میل خطی می.باشد . در صورتیکه زمین در عمقی که میل کار گذارده می.شود ، به قدر کافی مرطوب نباشد بهتر است روی ان چمن کاری شود .
2) میل عمقی
میل عمقی که در اعمال زمین چال می.شود دو نوع است :
میل میله.ای و میل صفحه.ای
الف ) میل میله.ای
میله.ای تشکیل شده از یک میله ، لوله یا هر پروفیل دیگر از آهن سفید که بطور عمودی در زمین کوبیده می.شود و طول و تعداد آن بسنتگی به مقاومت گسترده لازم دارد .
برای کوچک کردن مقاومت گسترده میل می.توان از ترکیب چند میل استفاده کرد . فاصله میل.ها بخاطر جلوگیری از اثر متقابل آنها بهتر است از دو برابر طول میل کوچکتر نشود . فقط در صورتیکه تمام طول میل.های موازی به علت یخ بندان و یا مناسب بودن قسمتی از زمین ، موثر واقع نشود ، می.توان فواصل میل را به اندازه دو برابر طول موثر میل انتخاب کرد . در صورتیکه خاک زمین اطراف میل از نظر رطوبت و هدایت مساعد و مناسب بهتر است از لوله.های سوراخ دار استفاده شود و سالی یک یا چند بار با محلول رقیق سودا (جوش شیرین ) پر شود.
ب ) میل صفحه.ای
میل صفحه.ای از ورق آهن روی اندود ( آهن سفید ) به ضخامت ۳ میلیمتر تشکیل شده و بطور عمودی در زمین چال می.شود ، ابعاد آن متناسب با مقاومت گسترد لازم ۱m×۱m و یا ۱m×۰٫۵m می.باشد. در موقع قرار دادن صفحه در زمین باید دقت کرد که لبه بالای صفحه حداقل یک متر زیر سطح زمین قرار گیرد .
در صورتیکه به خاطر کوچک کردن مقاومت گسترده زمین از چند صفحه استفاده می.شود بهتر است که فواصل صفحه.ها از ۳ متر کمتر نباشد .
صفحات ممکن است یک تکه و یا مشبک ( سوراخ سوراخ ) باشند .
یکی از مزایای میل صفحه.ای این است که می.توان آنرا در اعماق زمین و نزدیک به سطح آب زیر زمینی که دارای مقاومت مخصوص کمتری است چال کرد . در این حالت بهتر است صفحه را به صورت لوله خم کرد و در انتهای چاه که بدین منظور حفر شده.است قرار داد و سپس چاه را با خاک سرند شده و نرم مخلوط با آن زیاد پر کرد . از میل صفحه.ای امروز به ندرت استفاده می.شود ، زیرا کندن چاه و تهیه خود صفحه مستلزم تحمل هزینه زیادی می.باشد . لازم به یادآوری است که در تمام انواع و اقسام میل.ها که فوقاً به آن اشاره شد می.توان علاوه بر آهن سفید ، از مس و یا آهن مس اندود نیز استفاده کرد .
تبصره ۱ – در صورتیکه میل.ها با کروزیون و خورندگی شدید در زمین مواجه باشند و یا ازفولاد معمولی ( بدون روکش ضد زنگ ) استفاده شده باشد باید سطح مقطع میل.ها از آنچه که در جدول فوق داده شده.است بزرگتر انتخاب گردد .
تبصره ۲ – از فلزات سبک بهتر است در تاسیسات زمین استفاده نشود.
سیم زمینی
همان طور که قبلا نیز اشاره شد ، سیم زمین ارتباط بین میل و قطعاتی که باید زمین شوند برقرار می.کند و باید حتی المقدورکشیده شود که قابل رویت باشد . در موقع انتخاب سطح مقطع زمین باید در نظر گرفت که در موقع اتصال دوبل زمین ، اغلب جریانی معادل جریان اتصال کوتاه از آن عبور می.کند و سیم زمین باید بتواند این جریان را از خود عبور دهد ، بدون این که ایجاد فشار تماس زیاد کند.
در هر حال نباید سطح مقطع سیم زمین از مقادیر زیر کوچکتر انتخاب گردد .
سیم فولادی روی اندود ۵۰mm۲
سیم آلومینیومی ۳۵mm۲
سیم مسی ۱۶mm۲
سیم هائی که در زمین و بدون روپوش و عایق الکتریکی کشیده می.شوند زئی از میل محسوب می.شوند و طبق جدول بالا انتخاب می.شوند . در ضمن باید هر یک از سیم.های زمین که از دستگاهی منشعب می.شود مستقیماً به شین زمین وصل شود ( اتصال موازی ) و از سری و زنجیر کردن آنها باید به شدت اجتناب نمود .
شین زمینی
شین زمین رابط بین سیم زمین و میل زمین است و تمام سیم.های زمین از آن منشعب می.شوند . شین زمین که معمولا از آهن روی اندود انتخاب می.شود ، با یک فاصله مناسبی نسبت به زمین و دیوار نصب می.گردد و مقطع آن در هیچ حالتی نباید از ۲۰۰mm۲ کمتر باشد (VDE۰۱۴۱) ارتباط سیم زمین با شین یپباید از نظر الکتریکی و مکانیکی کاملا مطمئن ، محکم و بدون مقاوت عبور باشد ، لذا بهترین وسیله جوش دادن آنها است . در غیر این صورت باید از پیچ و مهره ( حداقل M۱۰) با واشر استفاده شود و در مقابل زنگ ردگی و خرندگی با رنگ محافظت شود .
تعیین مشخصات تاسیسات زمین حفاظتی
در تعیین مشخصات و ابعاد و طرح تاسیسات زمین حفاظتی شرط اصلی و مهم زیر باید رعایت شود .
۱) اختلاف سطح میل از ۱۲۵ ولت تجاوز نکند .
اختلاف سطح میل همان طور که می.دانیم بستگی به جریان اتصال زمین IE دارد .
۱۲۵ = R. IE
در موقع محاسبه جریان اتصال زمین اگر پست فشار قوی دارای اختلاف سطح.های مختلفی ۲۲۰kz و ۶۰kv و ۲۰kv و غیره.است ولی در تمام پست از یک تاسیسات زمین حفاظتی مشترک استفاده می.شود ، باید مقاومت زمین را برای بزرگترین جریان اتصال زمین محاسبه و طرح ریزی کرد .
در ضمن باید مدت عبور جریان زمین محدود و کوتاه باشد از خشک شدن زمین اطراف میل زمین که باعث بالا رفتن مقاومت گسترده میل زمین می.شود جلوگیری گردد .
۲) اختلاف سطح تماسی در خارج از محدوده پست فشار قوی ( خارج از محوطه.ای که با نرده محصور شده.است ) از ۶۵ ولت تجاوز نکند.
شرط دوم را می.توان با قرار دادن صحیح میلها و نصب نرده.ها در محل مناسب بیا توسط هدایت کردن صحیح و تنظیم خطوط پتانسیل در زمین توسط میل فرمان بدست آورد که متداولترین و ساده ترین آن ، قرار دادن یک میل فرمان فولادی به طور کمر بندی دور تا دور تاسیسات و به فاصله یک متر از آن و در عمق نیم متر زمین می.باشد . این میل فرمان را می.توان با تاسیسات زمین حفاظتی و حتی با نرده فلزی پیرامون تاسیسات متصل و مربوط نمود .
جریانی که در موقع اتصال زمین شبکه از تاسیسات زمین می.گذرد ، در حالت.های مختلف و شرایط مختلف متفاوت است .
در موقع اتصال یک فاز شبکه که فقط یکی از فازها مثلا در اثر جرقه یکی از مقره.ها با زمین تماس پیدا می.کند ، جریان اتصال زمین برابر است با جریان کاپاسیتیودو فاز سالم دیگر . لذا این جریان بستگی به ولتاژ Uph و کاپاسیتیه هر کیلو متر سیم Cb و طول سیم بر حسب کیلومتر دارد.
در صورتیکه در اتصال دوبل زمین ( تماس دو فاز مختلف شبکه با زمین ) و یا در اتصال یک فاز شبکه با زمین در شبکه.ای که نقطه ستاره ترانسفورماتور آن مستقیما زمین شده.است ، عملا یک اتصال کوتاه در شبکه به وجود می.آید . با این تفاوت که مقاومت زمین نیز در مسیر اتصال کوتاه قرار دارد .
جریان اتصال زمین در این دو حالت خیلی زیاد است ، به خصوص اگر قدرت شبکه نیز زیاد باشد. ولی چون چنین شبکه هائی مسلماً دارای وسائل حفاظتی ( رله جریان زیاد و غیره) در مقابل اتصال کوتاه می.باشند ، لازم نیست که حتما تاسیسات زمین بر مبنای چنین جریان شدیدی محاسبه و اجرا گردد .
در چنین تاسیساتی ، در تاسیساتی که مرکز ستاره آن مستقیماً و یا توسط مقاومت محدود کننده جریان زمین شده.است ، اختلاف سطح قدم می.تواند متناسب با زمان قطع رله حفاظتی از ۱۲۵ ولت تجاوز کند .
در شبکه هائی که جریان اتصال زمین از چند صد آمپر تجاوز می.کند ، مقاومت زمین باید مقادیری در حدود ۳ تا ۳/۰ اهم پیدا کند ، لذا به خصوص در چنین مواقعی و یا در حالتی که به علت مساعد بودن جنس زمین و یا زیاد بودن مقاومت مخصوص زمین و یا به هر دلیل تکنیکی دیگر نمی.توان به آسانی و با صرف هزینه مناسب و متعارفی مقاومت گسترده لازم و مطلوب را برای عملی ساختن دو شرط فوق بدست آورد ، برای جلوگیری از اختلاف سطح تماس و قدم زیاد ارزش.های زیر استفاده می.شود .
الف – در داخل محوطه تاسیسات فشار قوی
۱) جایگاه متصدیان ، جهت تنظیم و فرمان و مراقبت که منجر به تماس برقرار کردن و لمس کردن تابلوهای فلزی می.شود ( زمین جلوی تابلو ) باید برای دو برابر اختلاف سطح میل زمین عایق شود و در ضمن تمام تابلو.ها و قطعات فلزی که زمین شده.اند به یکدیگر متصل شوند تا دو قطعه فلزی مجاور نسبت به هم اختلاف پتانسیل پیدا نکنند.
۲) کلیه قسمت.های تابلو که در موقع تنظیم و فرمان بوسیله انسان لمس می.شود یا در دست گرفته می.شود ، مثل چرخ و دسته تنظیم کننده.های ولتاژ و عده دور یا رئوستا.ها و دسته کلیدها و امثال آن باید نسبت به زمین عایق شوند و در روی تابلوئی از مرمر ، چوب ، فیبر و غیره نصب شوند . البته این موضوع می.تواند فقط در تاسیسات کوچک قابل اجرا باشد .
۳) جایگاه متصدیان جلوی تابلو با کف پوش فلزی مفروش شود ، بطوریکه با تابلوها و قطعات فلزی مجاور آن در چند نقطه مرتبط باشد . در نتیجه اختلاف سطح تماس از بین می.رود و برای برطرف کردن خطر ولتاژ قدم ، دور تا دور آن حداقل به عرض ۲۵/۱ متر با کف پوش عایقی ( فرش لاستیکی ) مفروض شود . در تاسیسات خارجی زمین را با موادی با قابلیت هدایت خیلی کم مثل سنگ.های آتش فشانی و یا مصالح ساختمانی دیگر که دارای مقاومت بسیار می.باشد و رطوبت را در خود جذب نمی.کند مفروش می.کنند .
۴) کف سالن پست فشار قوی با مفتول.های فلزی پوشانده شود ( بتون آرمه ) و مفتول.های فلزی داخل بتون به تاسیسات زمین وصل گردد . این مفتول.های فلزی باعث می.شوند که ولتاژ تماس و یا ولتاژ قدم به طور قابل توجهی کوچک شود . در صورتیکه کف ساختمان پست قبلا اماده شده باشد و فاقد بتون آرمه باشد ، می.توان از تسمه فولادی که دور تا دور ساختمان به دیوار و تقریبا در سطح زمین کشیده و به تاسیسات زمین وصل می.شود استفاده کرد . این تسمه فولادی سبب می.شود که با میله هائی از فولاد که جهت نگهداشتن آن درفواصل یک متری به دیوار کوبیده می.شود ، پتانسیل زیاد جلوگیری گردد .
۵) در پست.های فشار قوی خارجی می.توان با قرار دادن مفتول.های فولادی و یا توری فلزی در کف زمین اطراف نزدیک ترانسفور ماتورها و تابلوها و قطهات فلزی دیگر از بوجود آمدن اختلاف سطح تماس و قدم بیشتر از ۱۲۵ ولت جلوگیری کرد .
ب – در خارج محوطه تاسیسات فشار قوی
در صورتیکه در خارج از محوطه تاسیسات فشار قوی و یا در پشت نرده هائی ه به منظور محصور کردن پست کشیده شده ، اختلاف سطح تماس از ۶۵ ولت و اختلاف سطح قدم از ۹۰ ولت تجاوز کند ، باید برای جلوگیری از خطرات احتمالی آن یکی از روش.های زیر بکار گرفته شود .
۱ – نرده.ها را دور از تاسیسات کشیده تا محوطه با فشار قدم غیر مجاز در داخل تاسیسات قرار گیرد .
۲ – در تاسیسات زمین از میل فرمان پتانسیل استفاده کرد .
۳ - زمین اطراف پست فار قوی را از زمین داخل پست جدا کرد .
سنجش مقاومت گسترده زمین
مقاومت گسترده زمین باید پس از تاسیس و تکمیل شبکه زمین به طور دقیق سنجیده شده و مورد آزمایش قرار گیرد زیرا مسلما مقاومت گسترده زمین با آنچه که توسط محاسبه بدست آمده.است به علت مشخص نبودن دلیل مقاومت مخصوص زمین کم و بیش متفاوت خاوهد بود . حتی پیش نهاد می.شود که هر پنج سال یک بار این سنجش تکرار شود . تا متصدیات مربوطه از وضعیت و کیفیت زمین آگاهی کافی داشته باشند . به دین مناسبت دستگاه.های سنجش بسیار دقیق ساخته شده که می.توان با آن به طور مستقیم و خیلی ساده گسترده میل را تعیین کرد .
در این دستگاه با چرخاندن دسته اندوکتور ۱ ( مولد جریان متناوب ) جریان متناوبی ایجاد می.شود که مدارآن از طریق سیم پیچی زکوندرترانسفورماتور۲ و میل زمین E و زمین ومیل کمکی H بسته می.شود . سیم پیچی زکوندرترانسفورماتور روی مقاومت ۳ بسته شده.است و همیشه جریانی برابر جریان سیم پیچی پریمراز آن عبور می.کند ( نسبتا ) تبدیل ۱:۱ ) یک طرف سیم سیم پیچی پریمر که به میل زمین وصل می.شود مرتبط است . ما بین کنتاکت متغیر رئوستای و سوند S یک سو کننده کنتاکتی ۵ قرار دارد که هم زمان با گرداندن دسته.اند و کتور می.گردد و جریان یک سو شده آن گالوانو متر۴ را تغذیه می.کند. اگر قسمتی از مقاومت رئوستای ۳ به طریقی در مدار قرار گیرد که عقربه گالوانومتر در ضمن گرداندن اندوکتور روی صفر ثابت باشد ، اختلاف سطح U۱ ما بین میل سوند با اختلاف سطح U۲ که روی مقاومت ۳ قرار دارد برابر خواهد شد و مقاومتی که رئوستا در این حالت نشان می.دهد برابر مقاومت گسترده میل تا سوند است .
حال اگر میل کمکی را به فاصله دوری از میل زمین ، در زمین هموار بکوبیم و سوند را تقریبا در وسط آن دو ( بین میل زمین و میل کمکی ) در زمین فرو ببریم ، مقاومت سنجیده شده برابر مقاومت گسترده میل زمین می.باشد .
در میل عمقی و صفحه.ای این فاصله معمولا۴۰ متر است و سوند در فاصله ۲۰ متری میل زمین قرار می.گیرد در تاسیسات زمین گسترده و سطحی باید این فواصل ۵/۲ متر و ۵ برابر بزرگترین طول یکی از اشعه.های زمین سطحی باشد . در صورتی که دستگاه مخصوص سنجش مقاومت زمین در دسترس نباشد می.توان به کمک یک آمپر متر و یک ولت متر به شرطی که مقاومت ولت متر خیلی زیاد باشد ( حداقل ۱۰ برابر مقاومت گسترده سوند زمین ) مقاومت گسترده میل زمین را سنجید . برای این منظور بهترین وسیله ولت متر الکترونی است .
برای سنجش اختلاف سطح قدم و اختلاف سطح تماس از یک ولت متر که مقاومت داخلی آن در حدود KΩ ۳ باشد و دو الکترود کمکی که سطح تماس آن با زمین در حدود ۲۰۰ cm۲ است و با فشار حداقل ۲۵kp در روی زمین فشرده شود استفاده می.شود .
برای تعیین ولتاژ تماس قسمت دلخواهی از تاسیسات دو الکترود در کنار هم و به فاصله یک متر از محلی که می.خواهیم اختلاف سطح تماس آن را بسنجیم قرار داده می.شود . در این حالت ولت متر بین بدنه تاسیسات و دو الکترود که موازی وصل شده.اند قرار می.گیرد .
سنجش مقاومت مخصوص زمین
مقاومت مخصوص زمین حتی در نقاط مختلف محوطه محدودی که تاسیسات فشار قوی یا نیروگاه را در برخواهد گرفت نیز متفاوت است . بط.ریکه اغلب این اختلاف.ها در نقاط مختلف به دو تا سه برابر یکدیگر می.رسد .
این تفاوت.های زیاد همانطور که می.دانیم بستگی به ترکیبات زمین و رطوبت نقاط مختلف زمین دارد . لذا به جایی تعیین مقاومت مخصوص زمین باید اولا چندین سنجش در نقاط مختلف زمین انجام گیرد و از نتایج حاصل میانگین گرفته شود . در ثانی باید سنجش در زمانی انجام گیرد که زمین به علت بارندگی یا دلایل دیگر خیس و یا مرطوب نشده باشد ، لذا حتما باید در اواخر تابستان که مدت مدیدیست بارندگی نشده و زمین تقریبا خشک شده.است ، این آزمایشات انجام شود .
برای سنجش مقاومت مخصوص زمین در صورتیکه بعدا از میل سطحی استفاده می.شود . معمولا از میل.های به طول ۱ تا ۲ متر و به قطر ۳ سانتیمتر استفاده می.شود . این میل.ها توسط پتک.های هیدرولیکی یا مکانیکی بدون ایجاد لرزش و ارتعاش در زمین به طریقی کوبیده می.شود تا حتی الامکان ارتباط میل با زمین در تمام سطح لوله محکم باشد . در موقع کوبیدن میل در زمین باید از پاشیدن آب به هر عنوان جلوگیری شود .
برای تعیین مقاومت مخصوص اعماق زمین به همین نسبت از لوله.های طویل تر تا ۱۵ متر استفاده شود که البته اغلب اشکال کوبیدن آن کمتر از اشکالاتی است که بعدا در موقع در آوردن آن از زمین به وجود می.آید . این میله.ها نیز اغلب یک متری هستند و در روی یکدیگر سوار می.شوند. پس از کوبیدن میل مثلاً در عمق ۱ تا ۲ متر مقاومت گسترده آن توسط پل مخصوص می.سنجیم بطور مثال اگر قطر میل آزمایشی d = ۳ سانتیمتر و طول آن L=۱۵۰cmباشد و مقاومت گسترده این میل در نقاط مختلف زمین به ترتیب Ω ۸۰ و Ω ۶۰ و Ω ۶۵ سنجیده شود.
زمین کردن دکل.های انتقال انرژی
انواع و اقسام دکل.های آهنی یا بتون آرمه و حتی نوارهای فلزی و سیم.های نگهدارنده تیر.های چوبی به خاطر اینکه در موقع برخورد صاعقه خورد نشوند باید زمین شوند و در ضمن باید سعی شود که مقاومت گسترده زمین لازم و مجاز توسط خود پایه و یا فونداسیون دکل تامین شود . دکل.های فشار قوی ۱۱۰ kv و بالاترکه در زمین.های مزروعی و یا محل هائی که در مسیر رفت و آمد مردم است نصب می.شوند باید به خاطر کوچک کردن ولتاژ قدم در اطراف نزدیک دکل با یک میل فرمان کمر بندی که با دکل در ارتباط می.باشد محصور گردد . این میل در فاصله ۱ متری از دکل و به عمق ۲/۰ تا حداکثر ۵/۰ متر در زمین چال شده و دور تا دور دکل را احاطه می.کند. در صورتیکه فاصله دکل.ها از خیابان پر رفت و آمد کمتر از ۱۵ متر است باشد علاوه بر نصب میل فرمان سعی شود که در داخل خیابان اختلاف سطح قدم از مقادیری که برای خارج از محدوده تاسیسات داده شده.است تجاوز نکند و در دکل هائی که در داخل مناطق مسکونی نصب می.شوند باید ولتاژ تماسی از مقادیر شکل ۱۸ منحنی a برای خارج از محدوده تاسیسات تجاوز نکند . هر چه تعداد این حلقه.ها بیشتر باشد به همان مقدار نیز ولتاژ تماس در محوطه فرمان داده شده کم می.شود . معمولا برای فرمان پتانسیل ۳ حلقه یا سه ردیف میل فرمان کافی است .
به خاطر اثر متقابل میله.های فرمان شدت جریانی که از میل فرمان انتهائی خارج می.شود از همه بزرگتر است و به همین جهت تقسیم پتانسیل نیز در اخرین میل فرمان نامناسب تر از میل.های دیگر انجام می.گیرد . لذا همیشه ولتاژ قدم بزرگی در حد فاصل بین قسمت فرمان گرفته و فرمان نگرفته ایجاد می.شود که به خصوص برای چهار پایان ممکن است خطراتی به وجود آورد . برای رفع این عیب اغلب میل.های فرمان در یک سطح در زمین چال نمی.شوند ، بلکه در اعماق مختلف زمین قرار می.گیرند .
در چنین حالتی پتانسیل قدم و تماس در تمام قسمت.های فرمان گرفته و حد فاصل بین آخرین میل با زمین نیز کوچک می.شود . به طوریکه فشار قدم از ۹۰ ولت و فشار تماس از ۶۵ ولت تجاوز نخواهد کرد .
در صورتی که در اطراف دکل هائی که در مناطق پر جمهیت و پر رفت و آمد و خیابان.های اتومبیل رو نصب می.شوند ، نتوان اختلاف سطح مجاز قدم و تماس را طبق شکل ۱۷ و ۱۸ تامین کرد ، باید مراقبت.های زیر انجام گیرد .
۱) بازدید و مراقبت کامل از ایزولاتورها ، حداکثر هر ۶ ماه یک بار و همین طور سنجش مقاومت گسترده زمین با برقرار کردن یک جریان گذاری قوی در حدود ۶۰ K A در دکل .
۲) انتخاب ایزولاتورهای مناسب با در نظر گرفتن شرایط و آتمسفر منطقه برای اطمینان بیشتر در اتصال زمین نشدن مقره.ها .
طرح زمین الکتریکی
زمین الکتریکی همانطور که گفته شد مربوط به قسمتی از تاسیسات است که متعلق به مدار الکتریکی است مثل زمین کردن نقطه صفر ستاره ترانسفور ماتور ، زمین کردن سلف زمین ، زمین کردن نقطه صفر ژنراتور به کمک مقاومت و یا بدون مقاومت و زمین کردن یک طرف سیم پیچی زکوندر ترانسفورماتورهای جریان ولتاژ وغیره .
در موقع محاسبه تاسیسات زمین الکتریکی باید شرایط زیر را در نظر گرفته شود :
۱- ماکسیمم جریانی که در موقع اتصال زمین شبکه از آن می.گذرد مبنا قرار داده شود . این جریان در شبکه.ای که نقطه صفر ستاره آن مستقیما زمین شده.است برابر است با جریان اتصال زمین شبکه و در صورتی که نقطه صفر ستاره آن توسط مقاومت محدود کننده جریان ، زمین شده باشد ، جریان زمین برابر است با جریانی که از سلف زمین می.گذرد . جریان سلف زمین در یک پیچکی که خوب و متناسب با جریان کاپاسیتیو زمین شبکه سنجیده و محاسبه شده باشد برابر است با جریان کاپاسیتیو اتصال زمین شبکه .
۲- در شبکه و تاسیساتی که دارای ولتاژهای مختلف می.باشند ولی از یک سو زمین مشترک الکتریکی استفاده می.شود ، این زمین برای شبکه.ای که جریان نقطه ستاره آن ماکسیمم و از بقیه کمتر محاسبه می.شود .
۳- در صورتی که در تاسیسات زمین الکتریکی در موقع اتصال زمین شدن شبکه ، ولتاژ زمین بزرگتر از ۱۲۵ ولت شود ، باید سیم.های رابط به زمین الکتریکی را عایق و در مقابل تماس سهوی و عمدی محافظت کرد .
در هر صورت باید تاسیسات زمین طوری محاسبه و طرح شوند که به هیچ وجه باعث به مخاطره انداختن اشخاص نشود . بدین جهت باید قسمت هائی که ولتاژ زیاد می.گیرند محدود و محصور کرد و یا اینکه از بوجود آمدن ولتاژ قدم بیش از ۶۰ ولت با استفاده از میل فرمان و وسایل دیگر جلوگیری شود .
همان طور که گفته شد تاسیسات زمین الکتریکی را باید طوری ساخت که اختلاف سطح میل یا زمین کننده از ۱۲۵ ولت تجاوز نکند ، این اصل البته در صورتی امکان پذیر است که جریانی که از نقطه صفر ستاره به روری تاسیسات میل زمین عبور می.کند از حدود ۱۰۰ آمپر بیشتر نشود . این موضع فقط در موقع زمین کردن نقطه ستاره ژنراتور مراعات می.شود ، آن هم به خاطر این که جریان زیاد اتصال بدنه ، باعث سوزاندن آهن دندانه.های استاتو می.گردد ولی جریان.های اتصال زمین در شبکه کمپانزه شده ممکن است گاهی از ۱۰۰ آمپر تجاوز کند و جریان اتصال زمین در شبکه هائی که نقطه صفر ستاره ان مستقیما زمین شده همیشه از ۱۰۰ آمپر بیشتر است زیرا در حقیقت چنین اتصالی تشکیل یک اتصال کوتاه یک قطبه را می.دهد و متناسب با شدت جریان و مقاومت زمین ، اختلاف سطح میل زمین ممکن است از چندین صد ولت و حتی چند هزار ولت هم تجاوز کند . این اختلاف سطح زیاد البته مدت زیادی پا بر جا نمی.ماند زیرا حتما رله جریان زیاد شبکه ، جریان اتصال کوتاه قطبه را در زمانی کوتاه تر از یک ثانیه قطع خواهد کرد .
برگرفته از : تجهیزات نیروگاه جلد اول و دوم
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: فان پاتوق]
[مشاهده در: www.funpatogh.com]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 316]
-
گوناگون
پربازدیدترینها