واضح آرشیو وب فارسی:تبیان: سرگرمي در مرزهاي دانش(3)(در دو مطلب گذشته نجوم آماتوري را به طور کامل معرفي کرديم و به بيان وضعيت آن در جامه جوان کشورمان پرداختيم. در انتهاي مطلب پيش به صورت فهرست وار به چند مورد از زيرشاخه هاي نجوم آماتوري که مي توان در آن ها به فعاليت پرداخت اشاره کرديم و اکنون در اين نوشته قصد داريم هر کدام از آن موارد را به طور مفصل بيان کنيم.1- دنباله دارها: دنباله دارها كه يكي از زيبا ترين جلوه هاي آسمان شب هستند، عمدتا در جهان از سوي منجمان آماتور كشف و ثبت مي شوند. ( فراموش نکنيد "ستاره دنباله دار" يک ترکيب غلط است زيرا دنباله دارها ستاره نيستند.) ابزار مورد نياز اين كار امروزه در اختيار بسياري از منجمان آماتور ايراني هم قرار دارد. اما كشف يك دنباله دار كاري يكشبه نيست بلکه نياز به رصدهاي دقيق و طولاني دارد. علاقه مندان دنباله دارها معمولا كار خود را با رصد ستارگان كم سوي آسمان شروع مي كنند تا درك كاملي از وضعيت اجرام كم سوي آسماني داشته باشند ضمن اين كه آنان دنباله دارهاي نوظهور را از دست نمي دهند و آنها را پيگيري كرده و خود دست به محاسبات ابتدايي درباره آنها مي زنند و همه اين تجربيات زماني به كار آنها خواهد آمد كه در منطقه اي از آسمان متوجه ظهور شيئي ناشناس و مه آلود شوند. اين تجربه قبلي مي تواند آنها را كمك كند تا حدس بزنند كه آيا با دنباله داري مواجه هستند يا اجرام قبلي را دوباره ديده اند. امكانات چنين رصدهايي هم اكنون در كشور وجود دارد.
![دنباله دارها](http://img.tebyan.net/big/1389/12/4058710318619418420321419513853821469150.jpg)
2- نواخترها و ابرنواخترها: كشف مرگ درخشان ستارگان دوردست كه از آن به نواخترها و ابرنواخترها ياد مي شود، يكي ديگر از مواردي است كه در جهان ستاره شناسي عموما توسط ستاره شناسان آماتور صورت مي گيرد. آنها به واسطه رصدهاي دائمي خود فرصت دارند نخستين شاهد شكل گيري نواخترها و ابر نواخترها باشند، البته اين مورد نيز مانند دنباله دارها نيازمند تجربه بالاي رصدي و دنبال كردن نواخترهاي نو يافته است. بار ديگر زماني كه تجربه و دقت شما به اندازه كافي بالا رفت، هنگامي كه انتظارش را نداريد شايد بتوانيد يک نواختر کشف کنيد!
![ابرنواختر](http://img.tebyan.net/big/1389/12/2162611833423720917146539418214524525294.jpg)
3- اختفاي سيارك ها: يكي از پروژه هاي نجومي كه كمك بسيار زيادي به رشد دانش ما در زمينه هاي تخصصي نجوم مي كند، رصد اختفاي ستارگان در پشت سيارك هاست. تعداد بسيار زيادي از سيارك ها در فضاي منظومه شمسي پراكنده اند و ما اطلاعات بسيار زيادي در باره آنها نداريم. يكي از كارهايي كه كمك زيادي به درك كامل آنها مي كند، اين است كه بتوانيم شكل ظاهري آنها را كه عموما شكل نامنظمي دارند، تخمين بزنيم. اين كار يكي از فعاليت هاي هيجان انگيز براي منجمان آماتور در سراسر جهان است. آنها در گروه هاي بينالمللي دست به زمان سنجي اختفاي سيارك ها مي زنند، يعني زماني كه يك سيارك از مقابل يك ستاره زمينه عبور مي كند، مدتي نور اين ستاره ناپديد مي شود. با زمان سنجي دقيق اين اختفا كه از نقاط مختلف انجام مي شود، مي توان با تركيب داده ها اطلاعات ارزشمندي از ظاهر يك سيارك به دست آورد. 4- رصد متغيرها: تعداد بسيار زيادي از ستاره هايي كه در آسمان شب ديده مي شوند، ستاره هاي متغير هستند. نور ستاره ها به دلايل مختلف تغيير مي كند، برخي از اين تغيير نورها به واسطه تغييرات فيزيكي درون ستاره است و گاهي عبور يك جرم همدم مانند ستاره اي ديگر از مقابل قرص يك ستاره نور آن جرم را كاهش مي دهد. اين مورد اخير را گرفتگي هاي كسوفي مي نامند. بررسي اين متغيرها يكي از پروژه هاي علمي فوق العاده با ارزش و هيجان انگيز به شمار مي رود.اين فعاليت كمك مي كند تا اطلاعات تغييرات نوري ستاره هاي متغير منظم، مورد بررسي دائم قرار بگيرد و با بررسي تغييرات نوري متغيرهاي نامنظم، اطلاعات بيشتري از ماهيت مرموز اين ستاره ها به دست بيايد. ويژگي جالب توجه در اين روش اين است كه شما مي توانيد با بازه بسيار وسيعي از ابزارها به سراغ اين فعاليت برويد. يك سر اين بازه را تنها چشمان غيرمسلح تشكيل ميدهد و سوي ديگر آن را نورسنج هاي دقيق (كه آنها هم در ايران قابل دسترس هستند).
![سنجش نور](http://img.tebyan.net/big/1389/12/218231142681769220627201381862426111372.jpg)
در مطالب آينده به شرح ديگر زير شاخه هاي نجوم آماتوري در ايران مي پردازيم. با ما همراه باشيدم.ح.اربابي فربخش دانش و زندگيبه نقل از روزنامه جام جم
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: تبیان]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 433]