واضح آرشیو وب فارسی:خراسان: حاتمي كيا: براي من ديكتاتوري هاي مهربان نباشيد
ابراهيم حاتمي كيا يك هفته پس از اكران عمومي فيلم جديدش «دعوت» به همراه محمد پيرهادي تهيه كننده، چيستا يثربي نويسنده فيلم نامه، مهناز افشار، مريلا زارعي بازيگران و كيوان مقدم طراح صحنه و لباس با خبرنگاران سخن گفت. او در اين نشست با اشاره به نقدهايي كه اين روزها مطرح مي شود واكنش تندي نشان داد و گفت: براي من ديكتاتورهاي مهربان نباشيد.به گزارش ايسنا، حاتمي كيا درابتداي اين نشست به روند شكل گيري فيلم «دعوت» اشاره كرد و توضيح داد: از اوايل سال ٨٦مسئله «سقط جنين» موضوعي شد كه تصميم گرفتم بر روي آن كار كنم.در ابتدا تصورمان اين بود كه در جامعه نرم، ضد سقط است كه متأسفانه پس از تحقيقات اوليه مشاهده كرديم قضيه برعكس است و يك شكل كاملا غم انگيزي در باره سقط جنين مطرح است به تعبيري در تمام اقشار جامعه، قبح اين موضوع شكسته است.
ابراهيم حاتمي كيا گفت: واقعيت اين بود كه به شكل عادي و طبيعي، مي توانستم «دعوت» را در مورد يك خانواده بسازم. اما احساس كردم گستردگي موضوع مطرح نمي شود و موضوع فيلم كم جان مي شود. پس ترجيح دادم، شش هفت زوج را براي طرح اين موضوع انتخاب بكنم كه در نمونه هاي خارجي آن در فيلم هايي چون « ٢١گرم» كه براي من دوست داشتني بود، اتفاق افتاده بود.حاتمي كيا در پاسخ به پرسشي درباره جداشدن او از سينماي جنگ، با تاكيد بر اين كه اين موضوع را اساسا قبول ندارد، تصريح كرد: من اين تصور را كه تحت تأثير جرياني قرار بگيرم كه بخواهد مرا از سينماي جنگ يا از گونه هاي ديگر سينما همچون اجتماعي، كمدي و خانوادگي جدا كنداساسا قبول ندارم و حالا كه در فيلم «دعوت» گونه ديگري را تجربه كردم، برخي از منتقدان تيتر مي زنند،«حاتمي كيا بنشين و فيلم جنگي ات را بساز».! وي درباره نوع تحقيقات و ديدگاه مطرح شده درباره موضوع «سقط جنين» هم گفت: موضوع سقط جنين موافقان و مخالفان خودش را دارد، مسائلي كه دراين زمينه در سطح دنيا مطرح مي شود، نشان دهنده آن است كه براي اين موضوع خيلي راه حل واضحي وجود ندارد. بيشتر منيت شخصي انسان كه در اين موضوع در حال رخ دادن است، مرا به سمت اين سوژه كشاند.
حاتمي كيا تاكيد كرد: با ساخت اين فيلم نمي خواستم، كساني كه به دنبال سقط جنين هستند را قانع كنم. تمام اصرار فيلم «دعوت» ايجاد يك ترمز كوتاه بود كه كمي تأمل كنيم و اين قدر به راحتي تصميم نگيريم. واقعيت اين است كه تصميم گرفتن ها به راحتي دارد در جامعه رخ مي دهد. يعني به راحتي براي سقط كردن تصميم گرفته مي شود. من تنها كاري كه به عنوان فيلم ساز در اين شرايط مي توانستم انجام دهم اين بود كه غر وري كه در انسان در حال رخ دادن است و بدون هيچ استدلال و حساب كتابي براي موهبت الهي تصميم مي گيرد را به تامل بگذارم. من در اين زمينه به شرع و قانون كاري نداشتم. فقط مي خواستم احساس شخصي و انساني را مطرح كنم و به سرعت اين اتفاق، يك نيش ترمزي بزنم. درادامه چيستا يثربي به انتخاب موضوع سقط جنين به عنوان موضوعي كه خطوط قرمزي در جامعه دارد، اشاره كرد و گفت: فكر مي كنم در ابتدا، انتخاب اين سوژه دشواري هاي و سنت شكني هاي خاص خودش را داشت.
او در پاسخ به اين كه چرا به سقط هاي نامشروع در اين فيلم اشاره اي نشده است، پاسخ داد: ما فقط مي خواستيم مطرح كنيم، نگاهي كه در دنيا روي مسئله زن در خانواده وجود دارد، خيلي همدلانه و از سر همدردي و دلسوزي نبوده است.در ادامه اين جلسه حاتمي كيا درباره قهرمانان زن فيلم «دعوت» كه اين بار برخلاف فيلم هاي ديگرش، مقتدرانه عمل نمي كنند، پاسخ داد: اتفاقا در اپيزود «بهار» كه نقش آن را «مريلا زارعي» بازي مي كند، وي با تمام قدرت در مقابل اين موضوع مي ايستد و نمي خواهد زير بار آن برود. در ادامه محمد پيرهادي تهيه كننده گفت: ما داريم درباره شرايط امروز جامعه حرف مي زنيم. امروز شايد قهرمان قصه حاتمي كيا اين رفتار را انجام مي دهد و در شرايط ديگري واكنش ديگري نشان مي داد. در شرايط امروز زنان جامعه ما به خاطر معضلاتي كه الآن ايجاد شده است، مجبورند به شرايط تن بدهند.
مريلا زارعي هم درباره اپيزود «بهار» گفت: شايد مدت اين اپيزود كوتاه باشد، اما خيلي مسائل در آن مستتر است.او با قدرتي مواجه است كه فقط شوهر نيست. آدمي است كه يك موقعيت اجتماعي و خانوادگي دارد. زني نازا كه وارد يك زندگي مي شود و ناگهان باردار مي شود. اگر خودمان را جاي آن زن بگذاريم ديگر بحث قدرت مطرح نمي شود. بحث اين است كه من با يك قدرتي مواجه ام كه بايد با زبان آن قدرت با آن مبارزه كنم كه اين جا زبان آن فرق مي كند.به گزارش ايسنا، مهناز افشار هم درباره اولين تجربه همكاري با ابراهيم حاتمي كيا گفت: ابتدا كه براي اين كار دعوت شدم، با خودخواهي كامل به آقاي حاتمي كيا گفتم: كاش شما از همان فيلم هاي جنگي مي ساختيد و من قهرمان فيلم هاي شما بودم.
افشار ادامه داد: واقعا صادقانه اعتراف مي كنم از اين همكاري بسيار لذت بردم. صحنه هاي بسيارسختي در اپيزود شيدا داشتيم، ولي آن قدر عاشقانه كار مي كردم كه اين سختي را احساس نكردم. در ادامه ابراهيم حاتمي كيا در پاسخ به سوال يكي از خبرنگاران مبني بر اين كه «دعوت» فيلم شما نيست، مطرح كرد: هميشه احساس مي كردم بايد فاصله اي به شكل يك حريم بين من و منتقد باشد، كه هم منتقد آزاد باشد كه حرف هاي خودش را بزند وهم من آزاد باشم كه تصميم خود را بگيرم.
سه دهه است در اين عرصه كار مي كنم واقعيت اين است كه در دنيايي كار مي كنم كه كاملا دنياي فردي خودم بوده است و هست طبيعتا با اين شرايط منتقد نمي توانست و نمي تواند به من كمك بكند. پس من زاييده شكل گيري دوستان منتقد نيستم و هيچ وقت آن ها نتوانستند مرا شكل بدهند. در حالي كه متاسفانه خيلي از كارگردان ها جرياناتي را كه از طرف منتقدان براي آن ها ايجاد مي شد، پشتوانه كارهاي بعدي خود كردند و شكست هم خوردند، اما اين اتفاق براي من نيفتاد تا چشم باز كردم، ديدم خيلي از تماشاگران با كارهاي من ارتباط برقرار كرده اند.
حاتمي كيا تصريح كرد: من ١٣فيلم درباره جنگ و لايه هاي مختلف آن ساختم. اما متأسفم هنوز سردار سينماي جنگ تعبير مي شوم. در حالي كه دو دهه از جنگ مي گذرد و هنوز متأسفانه فيلم سازي كه كه پررنگ تر از اسم من باشد نيست، وقتي مي بينم كه «محمدعلي باشه آهنگر» مي آيد و «فرزند خاك» را مي سازد ويك نفس تازه مي آورد، واقعا خوشحال مي شوم. او گفت: خوشحال مي شويم، نسل جديد هم بيايد و نگاه تازه خودش را بياورد. چون ما در يك دوراني آن حرف ها را زديم ما به آن دوران تعلق داشتيم و حالا همان آدمي كه آن فيلم ها را ساخت و در آن زمان تكفير هم شد، الآن آمده «دعوت» را مي سازد.
وي افزود: «دعوت» حس شخصي من است. فيلم «دعوت» آشكارا رنگ و بوي مرا دارد، راستش را بخواهيد نمي توانم تكيه بكنم به قلم بعضي از دوستان. چون معتقدم برخي اوقات دوستان منتقد، كور به سينما مي روند.
يك تلقي اين روزها اين است كه فيلم به خاطر بازيگرانش دارد فروش مي كند، در حالي كه ما شاهد بوديم برخي از فيلم ها كلي بازيگر داشتند، اما نفروختند. پس اينجا معلوم مي شود كه مضمون، تماشاگر را به سينما مي آورد.
حاتمي كيا تاكيد كرد: من اين توضيحات را نمي دهم كه بگويم فيلم «دعوت»، فيلم كاملي است. بلكه توضيح من بابت قلم هايي است كه نفساني مي نويسند و نفسانيت شان بيش از آن است كه بخواهند باري از دوش اين جامعه بردارند.
وي همچنين دوباره تاكيد كرد: «دعوت» متعلق به خودم است و اصلا از من جدا نيست، چرا دعوت را از من جدا مي كنيد
! اولا من هنرمند هستم و حق دارم هر چه مي خواهم انتخاب كنم. هيچ كس حق ندارد به هنرمند بگويد آن طور كه مي گويم نگاه كن. آن كاري كه برخي از دوستان قلم به دست مي كنند، توهين به حوزه هنر است. من حق دارم هر طور كه مي خواهم تصميم بگيرم . اين موضوع را از عقبه جامعه ام گرفته ام كه من به هر كجا كه بخواهم بتوانم سرك بكشم و حرف خودم را بزنم. چه كسي گفته است كه من بايد آن گونه كه ديگران مي بينند، ببينم.
نسل جنگ الان چي مي خواهد بگويد، من «آژانس شيشه اي» سال ٧٤را الان ، براي چه بسازم!
حاتمي كيا با اعتقاد بر اين كه، نسل جديد بايد وارد سينماي جنگ بشود، ادامه داد: بچه هاي جديد كه دارند وارد ميدان مي شوند، بيايند نوع ديگري از جنگ را ببينند. البته اميدوارم دامنه تحمل اين اجازه را بدهد كه اين نسل بتواند درباره جنگي كه پدرانشان كردند، سخن بگويد. به هرحال اگر اين تحمل ايجاد بشود، مطمئن باشيد حرف هاي تازه گفته مي شود.
سينماي جنگ پر از حرف هاي گفتني است و درام در آن جا پر است. منتها بايد ببينم چه كسي از چه منظري وارد مي شود كه بتوان از آن حرف تازه اي آورد.
وي در پاسخ به اين كه نسل جديد چه ديدگاهي نسبت به جنگ دارد، گفت: راستش را بخواهيد به نظرم اين نسل نقد دارد. من اعتقاد دارم جرياني كه در نسل جديد هست نوع ديگري دارد نگاه مي كند، همان طور كه نسبت به مذهب، آرمان و ايدئولوژي نوع ديگري نگاه مي كند. دوران «روايت فتح» و بحث نوستالژيك در مورد جنگ تمام شده است و آن نسل نوستالوژي الان حرفي براي گفتن ندارد. در ادامه اين نشست، حاتمي كيا با پذيرش اين كه برخي از اپيزودها را مخاطب بيشتر دوست دارد و برخي را كمتر از منتقداني كه اصرار دارند حرف هاي خود را دلسوزانه ديكته كنند، به عنوان ديكتاتورهاي مهربان نام برد و گفت: براي من ديكتاتورهاي مهربان نباشيد! او ادامه داد: بنده به عنوان فردي كه ديكته هاي نوشته شده واضحي دارم و به احترام آن كارهايي كه تاكنون انجام دادم، حق انتخاب ندارم! شما يك ديكتاتورهاي كاملا مهربان هستيد كه تصميم مي گيريد آن طور كه خودتان مي خواهيد ما را تعريف كنيد. همان طور كه بر سر «به نام پدر» مي گفتند، چون حاتمي كيا بر سر فيلم «به رنگ ارغوان» كتك خورد - به زعم خودتان - يك فيلم بي بو خاصيت مثل «به نام پدر» ساخت.
حاتمي كيا ادامه داد: من ابراهيم حاتمي كيا «دعوت» را ساخته ام، من انسان هستم و حق انتخاب دارم. من حاضر نيستم پشت مخاطب بايستم، جلوتر از مخاطب هستم. قرار نيست آن طور كه او دوست دارد من هميشه يا همان شكل ظاهر بشوم. اتفاقا تمام تلاش خود را انجام مي دهم كه اين قواعد را به هم بزنم.
سعي مي كنم آدمي باشم كه در حوزه هاي مختلف وارد مي شوم. منتها ممكن در ذهن شما اين گونه باشد كه حاتمي كيا بايد برندگي اش به هر جا مي رسد يك زخمه اي بزند. در حالي كه من نمي خواهم بزنم. الان تصميم گرفتم، نزنم.
حالا شما مي گوييد من اين حق را ندارم چون مردم مرا اين گونه دوست دارند، اگر بخواهم اين گونه رفتار كنم سقوط مي كنم. در ادامه محمد پيرهادي، تهيه كننده فيلم در پاسخ به اعتراض هايي كه بعضا سازمان هاي خصوصي به اين فيلم داشتند، پاسخ داد: استقبال گسترده مردم آن قدر پررنگ است كه ما تنها اصرار داريم كه منتظر قدم هاي مردم براي ديدن كار باشيم و اين اعتراض ها خيلي قابل اهميت نيست.
شنبه 20 مهر 1387
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: خراسان]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 119]