واضح آرشیو وب فارسی:اعتماد: سیاست خارجی ترامپ خیلی از کشورها از جمله متحدان اروپایی امریکا را نگران کرده است. البته برخی از نزدیکان ترامپ در تلاشند تا اکنون که وی به پیروزی رسیده و قانونا رییس جمهور امریکاست، از زهر و خوفناکی آن سخنان و در نتیجه از نگرانی دیگر کشورها بکاهند. در همین راستا اخیرا «ولید فارِس» از اعضای تیم مشاوران سیاست خارجی «دونالد ترامپ» از طرف های نگران از سیاست خارجی ترامپ براساس اظهارات جنجال برانگیزش در گذشته، خواست تا درک کنند که این اظهارات، تبلیغات انتخاباتی بوده است. در عین حال او تاکید کرد که ترامپ برای برجام برنامه دارد و به زودی ایجاد تغییراتی در توافق منعقده میان ایران و 1+5 را خواستار خواهد شد. ترامپ درباره برجام حرف های متفاوتی زده است که در برخی تاکید بر اجرای همین «توافق بد» دارد و در برخی مدعی تجدیدنظر و حتی لغو و برچیدن آن شده است. وی در موردی حتی مذاکره کنندگان امریکایی را به تندی مورد حمله قرار داد و مدعی شد «توافقنامه هسته ای با ایران آنقدر بد انجام شده است که من شک دارم این توافقنامه از روی ناشایستگی مذاکره کنندگان امریکایی شکل گرفته یا عمدا این طور عمل شده است.» در موردی وی گفته بود: «این یکی از احمقانه ترین قراردادها و مذاکراتی بود که تاکنون دیده ام.» حال پرسش محوری این است که آیا واقعا ترامپ قادر است برجام را کنار بگذارد یا تغییراتی در آن ایجاد کند که ماهیت آن را تغییر دهد؟ بنا به دلایلی معتقدیم این اتفاق رخ نخواهد داد و این برجام است که خودش را بر ترامپ تحمیل خواهد کرد. به برخی از این دلایل اشاره می کنم: 1- معلوم نیست خود ترامپ به حرف هایی که در جریان تبلیغات انتخاباتی زده است، اعتقاد داشته باشد. بسیاری بر این باورند که برجام برای همه طرفین منازعه، منافعی را به همراه آورد و بنابراین دلیلی وجود ندارد که همه دستاوردهای آن را منفی ارزیابی کنیم. در جریان تبلیغات انتخاباتی و برای زیر سوال بردن رقیب، حرف های این چنینی زده می شود اما با قرار گرفتن در آن سوی میز، او نیز مجبور است ملاحظات دیگری را برای تصمیمات خود در نظر بگیرد که تاکنون به آن توجه نداشته است. اخیرا بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل ضمن آنکه برجام را یک توافق میان پنج عضو دایمی شورای امنیت و آلمان با ایران و مورد حمایت سازمان ملل دانسته، تاکید کرد: «من مطمئن هستم هرآنچه احتمالا او گفته است تنها لفاظی سیاسی در طول انتخابات ریاست جمهوری بوده و به محض اینکه در ژانویه سال آتی رییس جمهور شود، او کاملا به این توافق پایبند خواهد بود.» این موارد برخی از ملاحظاتی است که «ترامپ رییس جمهوری» را با «ترامپ رقیب انتخاباتی» متمایز خواهد ساخت. 2- برجام یک توافق چندجانبه و بین المللی است و یک کشور ولو آنکه در آن مذاکرات نقش محوری را داشته، قادر به لغو یکجانبه آن نیست. آمد و رفت دولت ها و روسای جمهوری در امریکا هم یک اتفاقی است که نمی تواند منجر به لغو یک توافق بین المللی شود. دبیرکل سازمان ملل نیز همین عقیده را دارد و می گوید: «از زمان تشکیل سازمان ملل، تاکنون دولت های مختلف دموکرات و جمهوریخواه در امریکا روی کار آمده اند، اما با وجود تمام این تغییرات همه آنها به توافقات بین المللی احترام گذاشته و به آنها متعهد بوده اند.» در واقع حتی اگر امریکای دوران ترامپ بخواهد این توافق بین المللی و چندجانبه را تغییر دهد یا از اساس برچیند، کار دشواری را در پیش دارد و به آسانی به هدف خود نخواهد رسید. 3- لغو یکجانبه این توافق باعث انزوای سیاسی امریکا دستکم در این ماجرا خواهد شد. برای رسیدن به برجام، متحدان امریکا یعنی اتحادیه اروپا و رقبای این کشور مثل چین و روسیه هم وارد روند مذاکرات شدند و نتیجه آن را قبول دارند. معلوم است که برچیدن یکجانبه برجام از سوی امریکا با واکنش های تند و جدی این کشورها مواجه خواهد شد. در نخستین واکنش شاهد بودیم که موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به اینکه توافق هسته ای صورت گرفته میان ایران و ۱+۵ توافقی چندجانبه در قالب قطعنامه شورای امنیت است، گفت: دونالد ترامپ نمی تواند به صورت یک جانبه توافق هسته ای را برهم بزند. مقامات دیگر کشورها هم نظر مشابهی را اعلام کردند و حتی مقامات روسیه که از پیروزی ترامپ خوشحالند اظهار امیدواری می کنند که ترامپ به اجرای برجام پایبند بماند. 4- برجام واقعا یک توافق برد-برد است و امریکاییان که به خاطر اسراییل بر جلوگیری از دستیابی ایران به بمب هسته ای تاکید داشتند، الان هم می توانند لابی قدرتمند اسراییل در امریکا را مطمئن کنند که ایران قادر به ساخت بمب اتمی نیست. البته ایران هرگز چنین ادعایی نداشت اما اکنون تضمین لازم در این زمینه نیز در اختیار آنان قرار گرفته است. بنابراین نقض این توافقنامه یعنی برگرداندن ماجرا به اول و بازگشت جمهوری اسلامی به حوزه هایی که آنان را نگران کرده بود. طبیعی است اگر امریکا یکجانبه این توافق را لغو کند به دست خود و آن هم در پناه سکوت کشورهای جهان، ایران را به سوی مسائلی سوق خواهد دادکه به نفع امریکا و اسراییل نیست. برجام ماهیتا به نفع برخی از اهداف امریکا هم هست و ترامپ در جایگاه ریاست جمهوری بیشتر این مفهوم را درک خواهد کرد. 5- قطعا امریکای دوره ترامپ مجبور به پذیرش برجام است اما برای دور زدن آن، فکرهای جدی خواهد کرد. ترامپ در مقطعی گفته بود که او مذاکرات اقتصادی زیادی کرده و در این زمینه استاد است و تلاش می کند در مقام عمل فکری برای این «توافق بد» بکند. در واقع اگر اتفاقی بیفتد همین است که ترامپ بر سر اجرای درست برجام موانع ایجاد خواهد کرد و مشکلاتی را پدید خواهد آورد اما برچیدن رسمی برجام کاری ناممکن است. برجام خودش را بر ترامپ هم تحمیل خواهد کرد اما باید مواظب کارشکنی عملی وی باشیم.
دوشنبه ، ۲۴آبان۱۳۹۵
[مشاهده متن کامل خبر]
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: اعتماد]
[مشاهده در: www.]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 28]