واضح آرشیو وب فارسی:ایبنا: مهدی تمیزی خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)ـ به شهادت آمارهای منتشر شده از سوی مراجع رسمی حجم عمده کتاب های منتشر شده در طول سال را کتاب های درسی دانشگاه ها و فنی و مهندسی تشکیل می دهد. دانشجویان ــ مخاطبان اصلی این کتاب ها ــ ناچار از خرید این کتاب ها هستند، بنابراین بدون توجه به طراحی کتاب، اعم از طراحی جلد، طراحی حروف و... این کتاب ها را تهیه می کنند. درباره وضعیت طراحی جلد کتاب های فنی، مهندسی و دانشگاهی با مهدی تمیزی، طراح گرافیک و پژوهشگر به گفت وگو نشستیم. در کارنامه کاری تمیزی طراحی جلد بیش از 500 کتاب فنی و مهندسی به چشم می خورد و یکی از طراحانی است که دغدغه جدی در این زمینه دارد. «در سایه سرو: سرونگاره های سنگ آرامگاه های مردم اصفهان»، «طنز و شوخ طبعی در کشکول شیخ بهایی» «آن مهربان بردبار»، «محرم از نگاه گردشگران فرنگی» و «راپورت های ملوکانه: رویدادهای طنزآمیز دوران قاجار» از جمله کتاب های پژوهشی تمیزی است. همچنین کتاب های «جورج دبلیو بوش از نگاه کارتونیست های خارجی» و مجموعه دو جلدی «نصفهان» نیز از جمله کتاب هایی است که با کوشش و گردآوری تمیزی به بازار نشر راه پیدا کرده اند. دخالت های بی جای ناشران در کار طراحان تمیزی در بخشی از این گفت وگو به دخالت های ناشران و نویسندگان کتاب های فنی و مهندسی در کار طراحان اشاره کرد: ناشران و نویسندگان این دست از کتاب ها خودشان را جامع تمام حرفه ها می دانند. یعنی نویسنده ای که به عنوان مثال دکترای برق یا دکترای مکانیک سیالات دارد و کتابی در این زمینه تالیف یا ترجمه می کند، به خود اجازه می دهد تا در تمام مراحل طراحی کتاب در کار گرافیست دخالت کند. به دلیل همین دخالت هاست که معمولا گرافیست ها علاقه ای به کار در این حوزه نشان نمی دهند. وی افزود: ناشر این حوزه نیز معتقد است که این کتاب ها بخشی از اجناس بازاری را تشکیل می دهد. گمان می کنند از شیوه های ارائه و عرضه این کالا فقط و فقط خودشان آگاه هستند. نگاه این ناشران مانند تولید کنندگان پوشاک است که به عنوان مثال اعتقاد دارند در این سال این نوع پارچه یا این نوع خاص دوخت مد است و فروش دارد. شاهد بوده ام که ناشری معتقد بود اگر کتاب به این شیوه خاص و با این فونت خاص طراحی شود جامعه هدف علاقه مند به خرید آن می شود. نگاه اقتصادی صرف بر تولید کتاب های فنی و مهندسی حاکم است این طراح و گرافیست در ادامه با اشاره به این نکته که نگاه برخی از ناشران کتاب های فنی، مهندسی و دانشگاهی به انتشار کتاب، یک نگاه اقتصادی صرف است، گفت: این ناشران معمولا با یک استاد دانشگاه هم پیمان شده و آن استاد برخی کتاب های این ناشران را به عنوان کتاب درسی به دانشجویان خود معرفی می کند. این روند یعنی تضمین فروش کتاب برای چندین سال، بنابراین کیفیت عرضه کتاب برای این ناشران دیگر اهمیتی پیدا نمی کند، چرا که دانشجو مجبور به خرید آن است. تمیزی ادامه داد: باید نهادهای ذیربط برای این ناشران ممیزی هایی قرار دهند تا بر اساس آن طراحی جلد، صفحه آرایی، طراحی فونت و... نیز اهمیت پیدا کند. تیتر کتاب های فنی و مهندسی نباید استعاره ای باشد نویسنده کتاب «در سایه سرو» در بخش دیگری از این گفت وگو در پاسخ به این سوال که «آیا گرافیست برای طراحی جلد کتاب های فنی و مهندسی باید کتاب را به طور کل مطالعه کند یا خیر؟» گفت: کتاب های فنی، مهندسی و دانشگاهی یک تیتر و عنوان دارند که قطعا این تیتر استعاره ای نیست و باید معنی کتاب را به طور کامل برساند. به عنوان مثال عنوان «مکانیک سیالات» از محتوای کتاب خبر می دهد و نباید برای این کتاب تیتر ادبی انتخاب کرد. تمیزی اضافه کرد: گرافیستی که درس هنر خوانده و عمری را در این حرفه سپری کرده قطعا دانشی نسبت به مکانیک سیالات ندارد و اگر کتاب را هم مطالعه کند برایش قابل فهم نیست. در اینجا ناشر به طراح عنوان کتاب و محتوا و مضمون آن را بیان کرده و طراح بر اساس این توضیحات کار خود را به سرانجام می رساند. باید تعاملی بین ناشران دانشگاهی و گرافیست ها برقرار شود تمیزی در ادامه بر لزوم برقراری تعامل بین طراحان گرافیک و ناشران کتاب های فنی، مهندسی و دانشگاهی تاکید کرد و گفت: متاسفانه بسیاری از طراحان گرافیک ایران ــ البته بیشتر گرافیست هایی که دغدغه هنر دارند ــ از طراحی کتاب های فنی و مهندسی خودداری می کنند، چرا که حوصله بحث و جدل با ناشران و نویسندگان این حوزه ها را ندارند. این طراحان در اصل به جای بهتر شدن اوضاع صورت مساله را پاک می کنند. نویسنده کتاب «راپورت های ملوکانه: رویدادهای طنزآمیز دوران قاجار» با اشاره به این مساله که طراح گرافیک ترجیح می دهد به جای کار کردن برای ناشران دانشگاهی جلد کتابی بسازد که با آن بتواند در جشنواره و یا بی ینالی شرکت کند، گفت: من امیدوارم این گرافیست ها مقداری با ناشران کتاب های فنی و مهندسی تعامل بکنند و از آن طرف ناشران نیز باید کمی کوتاه آمده و دست طراح گرافیک را باز بگذارند تا با خیال راحت کارش را انجام دهد. بیشتر بخوانید: 1) افشار مهاجر: طراحی کتاب وضعیت مناسبی ندارد/اگر رشته طراحی کتاب تاسیس شود فارغ التحصیلانش قطعا بیکار می مانند ( اینجا ) 2) عبدالحسینی: حروفچین ها جای طراحان کتاب را گرفته اند/ بررسی سیر تاریخی هنر کتاب آرایی در ایران ( اینجا ) 3) کریم مسیحی: مدیر هنری کتاب، سلیقه تصویری نسل خود را سامان می دهد/ طراحی کتاب در ایران وضعیت بدی ندارد ( اینجا ) 4) باباوند: طراحی کتاب در ایران یک شوخی است/ در ازای 27هزار کتاب چاپ اولی، تنها صد طراح داریم ( اینجا )
چهارشنبه ، ۲۷آبان۱۳۹۴
[مشاهده متن کامل خبر]
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: ایبنا]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 10]