واضح آرشیو وب فارسی:آشپز آنلاین: تنقلات،عامل اصلي سوء تغذيه در کودکان
با توجه به تلاش هاي صورت گرفته در جهان در جهت بالا بردن سطح سلامت جامعه،اين اقدامات موجب کاهش مرگ و مير مخصوصاً در اطفال، و افزايش طول عمر در اغلب کشورهاي جهان شده است.اما سوء تغذيه ي انرژي پروتئين هم چنان مهم ترين مشکل تغذيه اي در اغلب کشورهاي در حال توسعه از جمله « کشور ما » مي باشد.
سوء تغذيه از توانمندي و کارآيي کشورکم مي کند. براساس پژوهش ها مصرف تنقلات بي ارزش مانند :
انواع پفک، چيپس، نوشابه هاي گازدار، سس هاي چرب و ... . ازجمله دلايل شيوع انواع سوء تغذيه در کوکان کشورمان است.
در ايران 800 هزار کودک زير 5 سال دچار « کوتاه قدي متوسط و شديد » هستند.
------------------------------------------------------------------------------------------
يعني به دليل عدم مصرف غذاي کافي ، دچار سوء تغذيه مزمن هستند. دريافت کم مواد غذايي ابتدا موجب کاهش وزن کودک مي شود و اگر اين کم غذايي ادامه يابد، به تدريج، کودک خود را با اين وضع منطبق مي کند. يعني قد و قامت او کوچک مي شود تا بتواند با غذاي کم به بقاي خود ادامه دهد. به همين دليل کوتاه قدي تغذيه اي به عنوان يک شاخص ارزيابي توسعه، در جهان مطرح است.
دوران کودکي از مهم ترين دوران زندگي براي دست يابي به رشد کافي و پايه ريزي براي تأمين سلامت در دوره هاي بعدي زندگي است. تغذيه ي نامناسب کودک در اين دوران عواقب غيرقابل برگشتي به دنبال دارد. کوتاه قدي، کم وزني،لاغري همراه با کاهش ضريب هوشي ، کاهش قدرت يادگيري،افزايش ابتلا به بيما ري ها و کاهش توانمندي هاي جسمي و ذهني مهم ترين عوارض سوء تغذيه در دوران کودکي است.
حجم معده کودک، کوچک است و به همين دليل در هر وعده غذايي ميزان محدودي غذا مي تواند بخورد. از طرفي رشد جسمي کودک سريع و درنتيجه نياز به مواد غذايي زياد است. به بيان ساده ترغذاي کمکي که کودک در هر ميان وعده مي تواند استفاده کند بايد ارزش غذايي زيادي داشته و حاوي مواد مغذي مورد نياز براي رشد وي با شد. تنقلات غذايي کم ارزش نظير چيپس، پفک، نوشابه و ... مواد مغذي لازم را براي رشد کودک ندارد. اين مواد سيري کاذبي را ايجاد مي کنند که موجب محروم شدن کودک از غذاهاي اصلي و مواد مغذي و در نهايت موجب بروز لاغري و سوء تغذيه ي وي مي شود و از طرفي مصرف مداوم اين مواد، مي تواند سبب بروز چاقي در کودک شود.
تغذيه مناسب و استفاده از ميان وعده هاي با ارزش غذايي نظير شير ، ميوه ، خرما ، نان و پنير و گردو، نان و پنير و سبزي و ... در برنامه ي غذايي کودک، موجب رشد مناسب او مي گردد.
مصرف تنقلات کم ارزش به دليل دا را بودن مقدار زيادي نمک، چربي و شکر زمينه ساز بروزبيماري هاي مزمن ( قلبي – عروقي، چاقي، فشارخون و... .) در دوران بزرگ سالي است.
اين گونه تنقلات حاوي افزودني هاي رنگي، نگه دارنده ها و طعم دهنده هاي مصنوعي هستند. که مصرف بي رويه ي آنها موجب بيش فعالي کودکان مي گردد. متأسفانه تغيير الگوي مصرف مواد غذايي در طول دهه هاي اخير، موجب جاي گزيني تنقلات غذايي کم ارزش به جاي ميان وعده هاي مناسب و با ارزش گرديده است. اين در حالي است که حدوداً 90 درصد کودکان 2-1 سا ل و 47 درصد کودکان 6 ماهه تا يکسال کشورمان در مناطق شهري و روستايي هر روز پفک مي خورند. وجود آمارمرگ ومير بيش از 300 نفر در روز به علت عوارض بيماري هاي قلبي –عروقي و روند رو به رشد ساير بيماري هاي مزمن از قبيل انواع سرطان ها، ديابت و ... . حاکي از لزوم توجه هر بيشتر به تغذيه ي کودکان کشورمان است. ذايقه ي افراد از دوران کودکي شکل مي گيرد. مصرف تنقلات شور يا چرب موجب تمايل آنها به اين گونه مواد در سال هاي بعدي زندگي مي شود که اين امر زمينه ساز ابتلا به انواع بيماري هاي مزمن است.
با توجه به اينکه عادات خوب غذا خوردن در سال هاي اوليه زندگي پايه گذاري مي شود. والدين نه تنها بايد غذاهاي با کيفيت بالا براي تامين نيازهاي تغذيه اي کودکان آماده کنند، بلکه لازم است يک محيط غذاخوري مثبت بوجود آورند. تا بدين طريق کودکان آنها داراي رفتار و ديدگاه هاي مثبت نسبت به غذاهاي با ارزش بالا باشند.
مصرف بي رويه ي نوشابه همراه با غذا ، علاوه برايجاد سيري کاذب، جذب مواد مغذي مانند کليسم را مختل مي کند.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
آمارها نشان مي دهد که، « مصرف تنقلات کم ارزش » در کشور روند رو به رشدي داشته، که اين امر پيا مدهاي زيانباري دررشد مطلوب و مناسب کودکان برجاي مي گذارد.
بررسي ها نشان مي دهد :
مصرف پفک
--------------
به خصوص قبل از وعده هاي غذايي به دليل ايجاد سيري کاذب کودکان را از خورن غذاي اصلي که بايد مواد مغذي مورد نياز رشد کودک را تامين کند، باز مي دارد. از سويي ديگر نمک آن، ذايقه ي کودک را به خوردن غذاهاي شور عادت مي دهد. همچنين مطالعات انجام شده رابطه ي بين مصرف نمک و افزايش فشار خون در دوران بزرگسالي را ثابت کرده است.مصرف بي رويه ي نوشابه همراه با غذا ، علاوه برايجاد سيري کاذب، جذب مواد مغذي مانند کليسم را مختل مي کند.
به جاي تنقلات کم ارزش مي توان از موادي مانند :
« نخودچي، کشمش، گردو، بادام ، پسته ، گندم برشته، برنجک، عدس برشته شده، توت خشک، انجير خشک و برگه ها به عنوان ميان وعده استفاده کرد. همچنين کودکان را به مصرف دوغ و آب ميوه ي تهيه شده در منزل به جاي نوشابه تشويق کنيد. »
نقل از :
http://216.109.125.130/search/cache?ei= ... 1&.intl=us
نکات مهم تغذيه دانشآموزان
در دوران مدرسه رشد کودکان به صورت یکنواختی ادامه دارد و در سالهای آخر دبستان و با شروع جهش رشد به ویژه در دختران این موضوع اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند. از آنجایی که میزان انرژی مورد نیاز کودکان مدرسهای به دلیل تفاوت در اندازه بدن، میزان تحرک و سرعت رشد آنها متفاوت خواهد بود بنابراین هرچه میزان فعالیت بدنی دانشآموز بیشتر باشد طبعا به انرژی بیشتری نیاز دارد که این انرژی توسط کربوهیدراتها که عمدتا در نان و غلات وجود دارند تامین خواهد شد البته چربیها نیز منابع تامینکننده انرژی هستند. در صورتی که انرژی مورد نیاز فرد از این منابع تامین نشود پروتئین مصرفی که باید صرف رشد و ترمیم بافتهای بدن شود صرف تولید انرژی میشود. بهتر است برای تامین انرژی مورد نیاز کودکان سنین مدرسه گروه نان و غلاتی مثل برنج، ماکارونی... را در برنامه غذایی آنان بگنجانیم چون تغذیه صحیح در قدرت یادگیری کودکان موثر است، از این رو توجه به ایمن بودن خوراک (مخصوصا غذاهایی که در خارج از منزل تهیه میشود) بسیار حایز اهمیت است...
نکات مهم ایمنی تغذیه دانشآموزان
1) حتما وعده صبحانه را مصرف کنند زیرا عدم مصرف صبحانه اثرات منفی بر یادگیری آنان خواهد داشت به خصوص آنکه کارایی آنان در انجام تکالیف ریاضی کاهش پیدا میکند.
2) حتیالمقدور شبها شام را زودتر میل کنند و در ساعت معینی به رختخواب بروند تا صبحها زودتر از خواب بلند شوند و وقت کافی برای مصرف صبحانه را داشته باشند.
3) در وعده صبحانه استفاده از غذاهایی از قبیل نان و پنیر و گردو، نان و کره و مربا، نان و تخممرغ همراه با یک لیوان شیر و... توصیه میشود.
4) حتما استفاده از میانوعده فراموش نشود البته میانوعدههایی مثل میوههای تازه و خشکباری مانند کشمش، خرما، انجیر، پسته، بادام، گردو، توتخشک، نان و پنیر و گردو، نان و تخممرغ و شیر و کیک، شیر و کلوچه، ساندویچ مرغ و عدسی و... توصیه میشود.
5) سعی کنند مصرف شکلات، شیرینی، نوشابههای گازدار، ساندویچ سوسیس و کالباس، پفک، چیپس، لواشک، آلوچه، یخمک، پاستیل و... را محدود کنند زیرا استفاده بیرویه از این مواد علاوه بر اینکه باعث مستعد شدن کودک به ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی، دیابت، چاقی و... میشود به دلیل آنکه سیری کاذب و کماشتهایی به دنبال دارد جایگزین یک وعده اصلی غذا شده و در نتیجه دانشآموز دچار کمبودهای تغذیهای و افت یادگیری خواهد شد.
6) سعی کنند از هلههولههایی مثل کیک و بیسکوییت و شکلات کمتر استفاده کنند زیرا باقی ماندن این مواد روی دندانها باعث پوسیدگی آنها میشود لذا پس از مصرف چنین موادی حتما دندانها را خوب بشویند و یا لااقل کمی آب بنوشند.
7) از خرید مواد غذایی که توسط دورهگردها به فروش میرسد جدا خودداری نمایند زیرا موادی که اغلب به وسیله این افراد عرضه و توزیع میشوند بسیار آلوده است و اصول بهداشتی در تهیه آن رعایت نشده و گرد و غبار و دود محیط هم اغلب با این مواد غذایی آمیخته میشود که برای سلامت مضر است.
8) هیچگاه از افراد غریبه مواد غذایی قبول نکنند زیرا ممکن است آلوده و خطرناک باشند.
9) سعی کنند موادغذایی را به اندازه نیاز خود مصرف نمایند و از افراط و تفریط دوری کنند.
10) قبل از خوردن مواد غذایی حتما دستهای خود را با آب و صابون بشویند.
11) در هنگام خرید موادغذایی به تاریخ تولید و تاریخ انقضای آن توجه کنند.
پيوست ها:
showimage.jpeg [ 17.06 KiB | بازديد 558 بار ]
این صفحه را در گوگل محبوب کنید
[ارسال شده از: آشپز آنلاین]
[تعداد بازديد از اين مطلب: 400]