ریتالین، در کمین دانش‎آموزان شب‌امتحانی


جامعه > سلامت  -  دانش‌آموزان از ریتالین برای شب‌بیداری‌های امتحانی استفاده می‌کنند اما این دارو عوارضی آزاردهنده دارد. پروانه حجت: این روزها در بسیاری از مقالات و اخبار خارجی سخن از استفاده بیش از حد داروهای محرکی همچون «ریتالین» در میان دانش‎آموزان و دانشجویان است؛ دارویی که بدون توجه به موارد صحیح استفاده از آن، بدون نسخه یا تجویز پزشک خریداری می‎شود. گزارش‎ها نشان داده‎اند که سوءمصرف آن عوارض جانبی ناخواسته‎ای نیز به‎جا می‎گذارد. آنچه در این میان ذهن بسیاری از افراد به‎خصوص والدین و مربیان را مشغول می‎سازد این است که آیا در ایران هم مصرف این داروها در میان محصلان متداول است؟ آیا اثرات جانبی آن خطرناک است و سوال‎های بسیار دیگری که شاید شنیدن پاسخ آن از زبان افراد صاحب‎نظر و متخصص خالی از لطف نباشد. دکتر محمدعلی همتی، روانپزشک و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نظر خود را راجع به ریتالین و نحوه عملکرد آن این‎گونه بیان می‎کند:« اصولا داروهایی همانند آمفتامین، دکستروآمفتامین و ریتالین داروهایی محرک هستند و ترشح دوپامین را زیاد کرده و تاثیر آن را در مغز بالا می‎برند، وقتی دوپامین زیاد می‎شود فرد احساس ازدیاد انرژی و کاهش خواب‎آلودگی و خستگی می‎کند. در عین حال توجه و تمرکز فرد، البته به‎طور مقطعی بالا می‎رود» عضو هیئت علمی دانشگاه با تاکید بر عدم استفاده خودسرانه از این دارو ادامه می‎دهد:«این دارو وابسته به دوز است یعنی اگر مصرفش زیاد شود ممکن است اثرات جانبی متعددی درپی داشته باشد همانند بی‎قراری،بی‎خوابی و لرزش اندام‎ها ،حتی در موارد شدید ایجاد نوعی جنون کرده و فرد دچار توهمات و گاهی هذیان می‎شود بنابراین موارد مصرف آن حتما باید با توصیه پزشک باشد.» دکتر همتی در ادامه، موارد مصرف دارو را نام می‎برد: «ریتالین موارد مصرف دارویی در درمان کودکان مبتلا به بیش‎فعالی یاADHD دارد، همچنین در درمان افراد مبتلا به حملات خواب یا نارکولپسی که گاهی همراه با فلج عضلانی است نیز به‎کار می‎رود؛ از دیگر موارد مصرف آن درمان بعضی از انواع افسردگی‎ها است. بنابراین این دارو اگر صحیح و به‎جا و بنا به تشخیص پزشک و روان‎پزشک مصرف شود کارایی خوبی دارد و نباید دیدگاه بدی به آن داشت.» این پزشک تاکید می‌کند: «مهم این است که سرخود مصرف نشود. یکی از نگرانی‎های موجود درمورد سوء‎مصرف این دارو، خطر ایجاد وابستگی در فرد است، بنابراین دانشجویان باید توجه داشته باشند که برای افزایش توجه و تمرکز از آن استفاده نکنند و در نظر داشته باشند که این دارو در افراد مختلف تاثیرات متفاوت دارد یعنی در بعضی از افراد نه‎تنها ایجاد تمرکز نمی‎کند بلکه باعث ایجاد حواس‎پرتی و اختلال در توجه و تمرکز نیز می‎شود.» دکتر همتی در پایان خاطرنشان ساخت که در ایران هم موارد مصرف خودسرانه این دارو دیده می‎شود به‎خصوص میان دانشجویان و دانش‎آموزان، ولی آمار دقیقی در این خصوص در دست نیست، وی گفت: «آنچه مسلم است خوشبختانه هنوز در ایران مصرف آن میان محصلان متداول نشده است و خانواده‎ها با نظارت بر دوستی‎ها، رفتار و عملکرد فرزندان می‎توانند تا حد زیادی از بروز چنین وقایعی پیشگیری کنند.» دکتر کتایون خوشابی، فوق تخصص روان‎پزشکی کودکان و عضو هیئت علمی دانشکاه علوم بهزیستی و توان‎بخشی که تجربیات ارزنده‎ای در درمان کودکان مبتلا به بیش‎فعالی دارد این دارو را تایید شده و مفید در درمان این کودکان دانسته و می‎گوید: « ریتالین اگربه‎صورت طبی و نسخه‎ای برای کودکان بیش‎فعال مصرف شود؛ صورتی علمی و قانونی دارد ولی متاسفانه خیلی از اوقات به صورت خودسرانه برای ایجاد تمرکز و توجه و مقابله با خواب استفاده می‎شود؛ حتی در کشور خودمان نیز گاهی دیده می‎شود که برخی از دانشجویان، به‎خصوص دانشجویان رشته‎های علوم پزشکی که با این دارو آشنا هستند آن را بدون توجه مصرف می‎کنند.» خوشابی از این موضوع ابراز خوشحالی می‌کند که «البته هنوز مصرف آن در میان دانشجویان ایرانی رواج نیافته است. خصوصیتی که این داروها دارند، ایجاد وابستگی به مرور زمان است. بنابراین تنها توسط پزشکان و روانپزشکان باید تجویز شود و به دانشجویان توصیه می‎شود که به اثرات موقتی این داروها توجهی نکنند زیرا خطرات سوء‎مصرف آن گاه جبران ناپذیر است.»




شما هم رأی دهید