تنشها و گمانهزنیها در واشنگتن به اوج خود رسیده است. در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل آماده میشوند تا روز سهشنبه در کاخ سفید درباره ایران، لبنان و پیمان ابراهیم گفتگو کنند، جناح طرفدار سیاست «اول آمریکا» در حزب جمهوریخواه ابراز نگرانی کرده است که این ملاقات ایالات متحده را وارد درگیری نظامی عمیقتری در خاورمیانه کند.
به گزارش واضح به نقل از پلیتیکو، گزارشها حاکی از آن است که بنیامین نتانیاهو در آخرین دیدار حضوری خود در کاخ سفید، دونالد ترامپ را برای آغاز جنگ با ایران متقاعد کرده بود. اکنون، جناح «اول آمریکا» (America First) در حزب جمهوریخواه بیم آن دارد که نتانیاهو در این دیدار جدید، رئیسجمهور آمریکا را به تشدید و افزایش حملات نظامی ترغیب کند.
انتقاد شدید استیو بنن از دیدارهای مکرر نتانیاهو با ترامپ
استیو بنن (Steve Bannon)، استراتژیست ارشد سابق کاخ سفید، در این باره گفت: «به نظر من تمام طرفداران سرسخت ترامپ که اولویت آنها “اسرائیل اول” نیست، به شدت خشمگین هستند. نتانیاهو در طول ۱۸ ماه گذشته دو برابر بیشتر از سفرهای وینستون چرچیل به کاخ سفید در تمام طول جنگ جهانی دوم، از واشنگتن بازدید کرده است و هر یک از این دیدارها یک فاجعه برای سیاست اول آمریکا بوده است.»
این دو رهبر قرار است صبح روز سهشنبه برای نخستین بار پس از حملات مشترک دو کشور به ایران در ماه فوریه، با یکدیگر ملاقات کنند. نتانیاهو جهت شرکت در مراسم تشییع جنازه سناتور فقید، لیندسی گراهام، به واشنگتن سفر کرده است. این دیدار در شرایطی پرتنش میان دو متحد برگزار میشود؛ اگرچه ترامپ دیرزمانی است از اسرائیل دفاع کرده، اما اخیراً تمایل بیشتری برای انتقاد علنی از نتانیاهو به دلیل رفتارهای بیش از حد تهاجمی در لبنان نشان داده است.
لحظهای بحرانی در جنگ ۵ ماهه و احتمال تصاعد جنگ در خاورمیانه
این ملاقات در لحظهای بسیار حیاتی از جنگی رخ میدهد که اکنون ۵ ماه از دوام آن میگذرد؛ جنگی که ایالات متحده در آن میان تلاش برای صلح و ورود به فازی تهاجمیتر در نوسان است. پس از لغو توافق صلح قبلی در این ماه، ایالات متحده و ایران در پایان هفته حملات متقابل دو هفتهای خود را به امید دستیابی به توافق آتشبس جدید به حالت تعلیق درآوردند، اما ترامپ همچنان تهدید به «حملات گسترده» علیه این کشور میکند.
بسیاری از متحدان ضد مداخلهگرایی رئیسجمهور امیدوار بودند که آخرین تلاش برای آتشبس به پایان دائمی این درگیری منجر شود. در عوض، آنها اکنون با این احتمال دست و پنجه نرم میکنند که نتانیاهو — که برای هفتمین بار از زمان به قدرت رسیدن ترامپ در سال گذشته به آمریکا سفر میکند — ممکن است رئیسجمهور را به سمت فاز جدید و پایدارتری از جنگ سوق دهد که میتواند ایالات متحده را برای ماهها یا حتی سالها در درگیریهای خاورمیانه گرفتار کند.
هشدار کارشناسان درباره وضعیت هشدار (DEFCON ۱) در کاخ سفید
این دیدار در حالی صورت میگیرد که نظرسنجیهای جدید نشان میدهد بخش رو به افزایشی از بدنه طرفداران رئیسجمهور دیگر معتقد نیستند که این جنگ ارزش هزینههای اقتصادی سنگین را داشته باشد. همچنین جمهوریخواهان به مرور پذیرفتهاند که این جنگ به شکلی از اشکال، هنگام رایگیری در انتخابات نوامبر همچنان بر گرده رایدهندگان سنگینی خواهد کرد.
کرت میلز (Curt Mills)، مدیر اجرایی مجله «امریکان کنزروتیو» (American Conservative)، وضعیت این دیدار را به «سطح هشدار دفاعی ۱» (DEFCON ۱) تشبیه کرد و گفت: «نتانیاهو قرار است برای منطق بنیادی تشدید درگیری استدلال کند. اگر ترامپ تمایلی به دادن فرصه به یادداشت تفاهم نداشته باشد و بخواهد بدون دستیابی به راهحل کاملاً از درگیری کنار بکشد، فکر میکنم احتمالاً شاهد تشدید تنشها خواهیم بود؛ همان چیزی که در چند هفته گذشته شاهدش بودهایم.»
متحدان ترامپ معترفند که اگر نتانیاهو تلاش نکند رئیسجمهور را برای اقدام نظامی بیشتر جهت تضمین پایان یافتن توانمندیهای هستهای ایران متقاعد سازد، وظیفه خود را انجام نداده است.
الکس گری (Alex Gray)، که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ به عنوان رئیس دفتر شورای امنیت ملی خدمت میکرد، گفت: «مشتاقم ببینم نتانیاهو تا چه حد برای جلب مشارکت مستقیم ایالات متحده قاطعانه عمل میکند. آیا این چیزی است که او میخواهد خصوصی بگوید یا علنی؟ نتانیاهو دستور کار خود را پیش خواهد برد، که فکر نمیکنم در این مورد لزوماً با منافع ما همخوانی داشته باشد، اما هیچ نگرانی ندارم که دونالد ترامپ توسط هیچ رهبری مورد سوءاستفاده قرار گیرد تا کاری بر خلاف منافع اول آمریکا انجام دهد.»
محورهای اصلی گفتگوهای ترامپ و نتانیاهو در کاخ سفید
یکی از مقامات کاخ سفید که خواست نامش فاش نشود، اعلام کرد که دو رهبر در مورد مناقشه ایران، توافق سه جانبه بین ایالات متحده، اسرائیل و لبنان و همچنین گسترش پیمان ابراهیم (توافقنامههای عادیسازی روابط دیپلماتیک بین اسرائیل و چند کشور عربی) گفتگو خواهند کرد.
این مقام اضافه کرد: «تمام تصمیمات پرزیدنت ترامپ بر اساس آنچه برای مردم آمریکا و امنیت ملی ما بهترین است، هدایت میشود.»
نتانیاهو از زمان آغاز جنگ، با وجود ماهها تلاش برای دریافت دعوتنامه مجدد، به کاخ سفید نرفته بود. تا روز دوشنبه، کاخ سفید این دیدار را به طور علنی تایید نکرده بود و جزئیات آن تازه زمانی نهایی شد که مقامات در حال آمادهسازی برای مراسم تشییع جنازه سناتور گراهام بودند.
حملات میان ایالات متحده و ایران همچنان متوقف مانده است، اگرچه ترامپ روز دوشنبه تهدید کرد که اگر آخرین تلاشهای دیپلماتیک با شکست مواجه شود، آمریکا «به همان کاری که انجام میداد بازخواهد گشت». در صورت ادامه طولانی شدن جنگ، نتانیاهو در نهایت ممکن است بار اصلی ملامت و گناه را بر دوش بکشد که این امر میتواند تیرگی روابط میان این دو متحد را عمیقتر کند.
تنش در روابط ترامپ و نتانیاهو در آستانه انتخابات میاندورهای
یک مقام سابق آمریکایی که خواست نامش فاش نشود گفت: «نتانیاهو در حال حاضر به نوعی یک مشکلساز است، اینطور نیست؟ این جنگ پنج ماه و نیم گذشته را بلعیده است و هیچ راه حل روشنی برای آن وجود ندارد. ترامپ احتمالاً، علنی یا غیرعلنی، نتانیاهو را تا حدی مقصر میداند یا او را با بد پیش رفتن اوضاع مرتبط میداند. مسئله این نیست که حتماً تقصیر او باشد، بلکه نام او با این ناکامی گره خورده و رئیسجمهور از این موضوع بسیار عصبانی است.»
ترامپ که با فشار روزافزون داخلی برای پایان دادن به جنگ پیش از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر مواجه است، به طور فزایندهای ناامیدی خود را از نتانیاهو ابراز کرده است. او در نشست سران گروه ۷ در ماه گذشته، از ادامه حملات نظامی اسرائیل علیه حزبالله در لبنان انتقاد کرد، زیرا سعی داشت یک پیمان صلح شکننده را پیش ببرد. همچنین، جی دی ونس (JD Vance)، معاون رئیسجمهور آمریکا، حملات خود را علیه اسرائیل تندتر کرده و دولت نتانیاهو را متهم نموده که برای طولانی کردن جنگ، مذاکرات آمریکا و ایران را تضعیف میکند.
طرفداران روابط ایالات متحده و اسرائیل امیدوارند که دیدار روز سهشنبه به بهبود روابط میان این دو رهبر کمک کند، زیرا هر دو همچنان هدف مشترکی مبنی بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای را دنبال میکنند.
مت بروکس (Matt Brooks)، مدیرعامل ائتلاف یهودیان جمهوریخواه گفت: «تنها اصل ثابت و حوزهای که هیچ اختلاف نظری بین نخستوزیر و رئیسجمهور در آن وجود ندارد این است که تحت هیچ شرایطی ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد. و ترامپ با وجود برخی هزینههای سیاسی مرتبط با این موضوع، کاملاً قاطع باقی مانده است و به راحتی میتوانست کاری را که رؤسای جمهور قبلی انجام میدادند انجام دهد و مشکل را به آینده موکول کند.»
سناتور مایک راوندز (Mike Rounds) نیز افزود که این دیدار «بهتر از گفتگو نکردن آنها با یکدیگر است.»
ریسکهای سیاسی سنگین برای نتانیاهو در واشنگتن
الیوت آبرامز (Elliott Abrams)، نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران در دوره اول ترامپ، گفت نخستوزیر اسرائیل که در ماه اکتبر با انتخابات مجدد مواجه است، به دیدار روز سهشنبه نیاز دارد تا گامهای بعدی ترامپ را درک کند — اینکه آیا او قصد دارد به یادداشت تفاهم بازگردد یا به سمت تشدید بیشتر تنشها حرکت کند.
اما نتانیاهو، که بخش زیادی از هویت سیاسی خود را حول محور مقابله با تهدیدات امنیتی ایران ساخته است، در حالی وارد این نشست میشود که با ریسک سیاسی بالایی روبروست، زیرا این دو رهبر در آستانه ورود به موضوعات دشواری از جمله لبنان، سوریه و غزه هستند.
آبرامز افزود: «ریسک برای نتانیاهو بسیار بالاتر است، زیرا تصمیمگیرنده نهایی ترامپ است نه او، و همچنین شغل او در صندوقهای رای در خطر است، نه شغل ترامپ.»
آگهی فردا