به مغزتان ۸ سال هدیه دهید: فرمول ساده جوانی ذهن کشف شد
آیا میدانستید که سن تقویمی شما ممکن است ۶۵ سال باشد، اما مغزتان بسته به تجربیات زندگیتان یک دهه جوانتر – یا حتی پیرتر – عمل کند؟ این پیامی است که یک مطالعه جدید از محققان دانشگاه فلوریدا ارائه میدهد. این تحقیق نشان میدهد که سلامت مغز ارتباط تنگاتنگی با انتخابهای سبک زندگی دارد و عادات مثبت میتوانند مغز را سالها جوانتر از سن واقعیاش نشان دهند.
محققان دریافتهاند که خوشبینی، خواب ترمیمی باکیفیت، ارتباطات اجتماعی قوی و مدیریت استرس، عوامل محافظتی قدرتمندی در برابر پیری سریع مغز هستند. این یافتهها حاکی از آن است که نحوه زندگی و مقابله با استرس میتواند به طور قابل توجهی بر سرعت پیری مغز تأثیر بگذارد، حتی در افرادی که با درد مزمن دست و پنجه نرم میکنند.
جارد تنر، دکترای فلسفه و دانشیار پژوهشی روانشناسی بالینی و سلامت در دانشگاه فلوریدا و یکی از رهبران این مطالعه، میگوید: “اینها چیزهایی هستند که مردم تا حدی میتوانند کنترل کنند. شما میتوانید یاد بگیرید که استرس را به گونهای متفاوت درک کنید. خواب ضعیف کاملاً قابل درمان است. خوشبینی را میتوان تمرین کرد.”
جزئیات مطالعه و کشف شکاف سن مغز
این مطالعه که به مدت دو سال انجام شد، ۱۲۸ بزرگسال میانسال و مسن را مورد بررسی قرار داد که بیشتر آنها دارای درد مزمن اسکلتی-عضلانی مرتبط با آرتروز زانو یا در معرض خطر آن بودند. تیم تحقیقاتی با استفاده از اسکنهای MRI که توسط یک سیستم یادگیری ماشین به نام DeepBrainNet تحلیل شد، “سن مغز” هر شرکتکننده را تخمین زد و آن را با سن تقویمی واقعی آنها مقایسه کرد. این “شکاف سن مغز” (تفاوت بین سن تقویمی و سن تخمینی مغز) به عنوان معیاری برای سلامت کل مغز عمل کرد.
دانشمندان از دیرباز میدانستند که مغزهای مسنتر در برابر مشکلاتی مانند از دست دادن حافظه، زوال عقل و بیماری آلزایمر آسیبپذیرتر هستند. تحقیقات سنتی مغز بر مناطق خاصی متمرکز بوده است. اما از آنجایی که درد، استرس و تجربیات زندگی بر بسیاری از قسمتهای مغز به طور همزمان تأثیر میگذارند، شکاف سن مغز – تفاوت بین سن فرد و میزان جوانی یا پیری مغز او در اسکنهای مغزی – یک تصویر کلی و یکپارچه از سلامت مغز ارائه میدهد که این پیچیدگیها را در بر میگیرد.
عوامل محافظتی و تأثیر شگفتانگیز آنها
نتایج این مطالعه نشان داد که عوامل استرسزای مانند درد مزمن، درآمد پایین، تحصیلات کمتر و سایر خطرات اجتماعی با مغزهایی که پیرتر به نظر میرسیدند، مرتبط بودند. اما آنچه به وضوح بیشتری خود را نشان داد، عناصر محافظتی بود: عواملی مانند داشتن خواب ترمیمی، حفظ وزن سالم، مدیریت استرس، پرهیز از مصرف دخانیات و داشتن روابط حمایتی.
شرکتکنندگانی که بیشترین عوامل محافظتی را گزارش کرده بودند، در ابتدای مطالعه مغزهایی داشتند که ۸ سال جوانتر از سن تقویمیشان بود. نکته قابل توجه این است که مغز آنها در طول دو سال بعدی نیز با سرعت کمتری پیر شد.
کیمبرلی سیبیل، دکترای فلسفه، دانشیار پزشکی فیزیکی و توانبخشی در دانشگاه فلوریدا و نویسنده ارشد این گزارش، میگوید: “پیام در مطالعات ما یکسان است؛ رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت نه تنها با درد کمتر و عملکرد فیزیکی بهتر مرتبط هستند، بلکه به نظر میرسد در سطحی معنیدار، سلامت را به صورت افزایشی تقویت میکنند.”
سیبیل و تنر، به همراه همکارانشان در دانشگاه فلوریدا و سایر مؤسسات، یافتههای خود را در ۱۱ سپتامبر در مجله معتبر Brain Communications منتشر کردند.
سبک زندگی، داروی مغز شما
اگرچه این مطالعه بر روی افرادی که با درد مزمن زندگی میکردند متمرکز بود، اما احتمالاً عواملی مانند استرس کمتر، حمایت اجتماعی و خواب باکیفیت در جمعیتهای دیگر نیز به کند کردن پیری مغز کمک میکنند.
دکتر سیبیل تأکید میکند: “به معنای واقعی کلمه، برای هر عامل اضافی ارتقاء دهنده سلامت، شواهدی از مزایای نوروبیولوژیکی وجود دارد. یافتههای ما از شواهد رو به رشدی حمایت میکنند که نشان میدهند “سبک زندگی، دارو است”.”
این تحقیق که توسط اریک همیلتون از دانشگاه فلوریدا به عنوان نویسنده خبری تهیه شده و توسط Neuroscience News تصویرسازی شده است، گام مهمی در درک چگونگی تأثیر عادات روزمره ما بر سلامت طولانیمدت مغز برمیدارد. یافتهها به روشنی نشان میدهند که رفتارهای محافظتی رفتاری و روانی-اجتماعی میتوانند پیری نوروبیولوژیکی را خنثی کرده و به محافظت از مغز در برابر درد مزمن کمک کنند.