طی ماههای گذشته، کشورهای مختلفی از برنامههای خود برای محدود کردن دسترسی کودکان و نوجوانان به پلتفرمهای شبکههای اجتماعی خبر دادهاند. استرالیا در اواخر سال گذشته اولین کشوری بود که این اقدامات را پیادهسازی کرد و الگویی را پایهگذاری نمود که سایر کشورها نیز به دقت آن را زیر نظر دارند. اکنون فرانسه جدیدترین کشوری است که اتخاذ چنین تدابیری را اعلام کرده است.
به گزارش واضح به نقل از تککرانچ، قوانین و پیشنهادات مطرحشده توسط دولتها در سراسر جهان با هدف کاهش فشارها و خطراتی ارائه میشوند که کاربران کمسنوسال ممکن است در رسانههای اجتماعی با آنها مواجه شوند؛ خطراتی از جمله زورگیری سایبری، اعتیاد اینترنتی، مشکلات سلامت روان و قرار گرفتن در معرض افراد سوءاستفادهگر.
البته در این میان، نگرانیهایی درباره حریم خصوصی و خطرات مربوط به روشهای تهاجمی تأیید سن و همچنین مداخله بیش از حد دولتها وجود دارد. منتقدان، از جمله بخش فناوری سازمان عفو بینالملل (Amnesty Tech)، مدعی شدهاند که اینگونه ممنوعیتها ناکارآمد هستند و واقعیتهای نسل جوان را نادیده میگیرند. با این وجود، بسیاری از کشورها در حال پیشبرد لوایح و قوانین پیشنهادی خود در این زمینه هستند.
در ادامه فهرستی از کشورهایی گردآوری شده است که در حال بررسی یا اجرای ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای کودکان و کاربران کمسنوسال هستند:
استرالیا
استرالیا در دسامبر ۲۰۲۵ به اولین کشور جهان تبدیل شد که استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال را ممنوع کرد. این قانون دسترسی کودکان را به پلتفرمهای فیسبوک، اینستاگرام، اسنپچت، تردز، تیکتاک، ایکس (توییتر سابق)، یوتیوب، ردیت، توئیچ و کیک مسدود میکند؛ البته برنامههایی مانند واتساپ و یوتیوب کیدز به طور استثنا مشمول این ممنوعیت نمیشوند.
دولت استرالیا اعلام کرده است که این شرکتها باید اقدامات لازم را برای دور نگه داشتن کودکان از خدمات خود انجام دهند. شرکتهایی که از این قوانین پیروی نکنند ممکن است با جریمههایی تا سقف ۴۹.۵ میلیون دلار استرالیا (حدود ۳۴.۴ میلیون دلار آمریکا) مواجه شوند.
دولت تأکید دارد که این پلتفرمها باید از روشهای متعدد تأیید سن کاربران استفاده کنند تا مطمئن شوند کاربران بالای ۱۶ سال سن دارند و نباید تنها به سن واردشده توسط خود کاربر اتکا کنند.
اتریش
اتریش در اواخر ماه مارس اعلام کرد که استفاده از شبکههای اجتماعی را برای کودکان تا سن ۱۴ سال ممنوع خواهد کرد. انتظار میرود پیشنویس لایحه قانونی این ممنوعیت تا ماه ژوئن نهایی شود.
کانادا
دولت کانادا در اوایل ماه ژوئن لایحه امنیت دیجیتال را معرفی کرد که بر اساس آن دسترسی به رسانههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوع خواهد شد. طبق این لایحه، غولهای فناوری در صورتی که ثابت کنند سیاستهای کافی برای محافظت از کاربران جوان دارند، میتوانند از این ممنوعیت مستثنی شوند. مقامات اعلام کردهاند که تصویب نهایی این لایحه ممکن است یک سال به طول بینجامد.
دانمارک
دانمارک در آستانه ممنوعیت پلتفرمهای اجتماعی برای افراد زیر ۱۵ سال قرار دارد. دولت دانمارک در نوامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که حمایت سه حزب ائتلافی حاکم و دو حزب مخالف در پارلمان را برای این اقدام جلب کرده است.
طبق گزارش خبرگزاری اسوشیتدپرس، برنامههای دولت ممکن است تا اواسط سال ۲۰۲۶ به قانون تبدیل شوند. همچنین وزارت امور دیجیتال دانمارک در حال راهاندازی یک برنامه «مدرک دیجیتال» است که شامل ابزارهای احراز هویت و تأیید سن میشود و میتواند به عنوان بخشی از این طرح ممنوعیت مورد استفاده قرار گیرد.
فرانسه
فرانسه در تاریخ ۲۱ ژوئیه قانونی را به تصویب رساند که دسترسی به شبکههای اجتماعی را برای افراد زیر ۱۵ سال ممنوع میکند. این قانون میتواند از ۱ سپتامبر اجرایی شود. علاوه بر این، قانون مذکور استفاده از تلفن همراه در دبیرستانها را نیز ممنوع خواهد کرد و ممنوعیت قبلی موجود در مدارس ابتدایی و راهنمایی را گسترش میدهد.
آلمان
به گزارش رویترز، در اوایل ماه فوریه، محافظهکاران تحت رهبری فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، پیشنهادی را برای منع استفاده کودکان زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی مورد بحث قرار دادند. با این حال، نشانههایی وجود داشت که شرکای ائتلافی چپمیانه او تمایل چندانی به حمایت از ممنوعیت کامل نداشتند.
یونان
کیریاکوس میتسوتاکیس، نخستوزیر یونان، در ماه آوریل اعلام کرد که این کشور از ژانویه ۲۰۲۷ دسترسی به شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۵ سال را ممنوع خواهد کرد. میتسوتاکیس میگوید این اقدام با هدف مقابله با افزایش اضطراب و اختلالات خواب در میان کودکان و همچنین الگوریتمها و طراحیهای اعتیادآور رسانههای اجتماعی انجام میشود.
اندونزی
اندونزی در اوایل ماه مارس اعلام کرد که استفاده کودکان زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی و سایر پلتفرمهای آنلاین محبوب را ممنوع میکند. این کشور قصد دارد این روند را با پلتفرمهایی نظیر یوتیوب، تیکتاک، فیسبوک، اینستاگرام، تردز، ایکس، بیگو لایو و روبلاکس آغاز کند.
مالزی
دولت مالزی در نوامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که قصد دارد شبکههای اجتماعی را برای کودکان زیر ۱۶ سال ممنوع کند. این کشور برنامهریزی کرده است که این طرح را در سال جاری به مرحله اجرا درآورد.
لهستان
به گزارش بلومبرگ در ماه فوریه، حزب حاکم لهستان در حال تنظیم قوانین جدیدی است که استفاده کودکان زیر ۱۵ سال از رسانههای اجتماعی را ممنوع میسازد.
اسلوونی
معاون نخستوزیر اسلوونی در اوایل فوریه اعلام کرد که این کشور در حال تدوین قوانینی برای منع دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی است. دولت میخواهد شبکههایی را که محتوا در آنها به اشتراک گذاشته میشود، تنظیم و محدود کند و به پلتفرمهایی مانند تیکتاک، اسنپچت و اینستاگرام اشاره کرده است.
اسپانیا
نخستوزیر اسپانیا در اوایل ماه فوریه اعلام کرد که این کشور قصد دارد ممنوعیت شبکههای اجتماعی را برای افراد زیر ۱۶ سال اعمال کند. این لایحه هنوز نیاز به تأیید پارلمان دارد. دولت اسپانیا همچنین به دنبال تصویب قانونی است که مدیران اجرایی شبکههای اجتماعی را شخصاً در قبال نفرتپراکنی در پلتفرمهایشان مسئول بداند.
ترکیه
پارلمان ترکیه در ماه آوریل لایحهای را برای محدود کردن دسترسی به شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر ۱۵ سال تصویب کرد. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، اکنون باید این لایحه را برای تبدیل شدن به قانون امضا کند.
بریتانیا
کیر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، در تاریخ ۱۵ ژوئن اعلام کرد که دولت او ممنوعیتی را برای استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال اعمال خواهد کرد. این ممنوعیت شامل طیف وسیعی از پلتفرمها از جمله اسنپچت، تیکتاک، یوتیوب، اینستاگرام، فیسبوک و ایکس خواهد شد.
سرویسهای پیامرسان مانند واتساپ و سیگنال مشمول این ممنوعیت نخواهند بود. همچنین محدودیتهایی روی ابزارهای هوش مصنوعی اعمال میشود؛ بهطوریکه چتباتهای دوستیابی و همراه هوش مصنوعی باید اطمینان حاصل کنند که تنها برای افراد بالای ۱۸ سال قابل استفاده هستند.
کارشناسان این سوال را مطرح کردهاند که آیا یک ممنوعیت کلی و همهجانبه موثر خواهد بود یا خیر. استارمر با اذعان به چالشهای موجود تاکید کرد که به امکان اجرای آن باور دارد و این ممنوعیت میتواند تا بهار ۲۰۲۷ اجرایی شود.
مطالب مرتبط:
- تاثیرات شبکههای اجتماعی بر سلامت روان کودکان و نوجوانان
- روشها و ابزارهای جدید احراز هویت و تأیید سن در پلتفرمهای دیجیتال
- قوانین جدید اتحادیه اروپا برای کنترل فعالیت غولهای فناوری
آگهی فردا