چگونه برخی تعریفها مانند قلاب طلایی هستند اما قلابشان به دل میشود؟
مقدمه:
تعریف و تمجید میتواند مانند تیغ دو لبه عمل کند. از یک سو، ما را احساس خاص بودن و درک شدن میکند، اما از سوی دیگر، گاهی همین تعریفهای به ظاهر زیبا، ناخواسته ما را به سمت تغییر خودمان سوق میدهند. در برخی روابط، تعریفها نهتنها تأییدکننده نیستند، بلکه بهصورت پنهانی به ما آموزش میدهند که چگونه رفتار کنیم تا موردپسند دیگران باشیم.
این فرآیند همیشه آگاهانه و با نیت بد نیست؛ اغلب، این تعریفها بهصورت ناخودآگاه و نامحسوس بیان میشوند. اما وقتی مدام ویژگیهایی مانند خونسردی، در دسترس بودن، یا از خودگذشتگی مورد تشویق قرار میگیرند، بهتدریج باعث فرسایش اصالت فردی میشوند.
در این مقاله، دو نمونه از این تعریفهای به ظاهر مثبت را بررسی میکنیم که ممکن است حاوی پیامهای پنهانی باشند و شما را به کوچک ماندن برای دوستداشته شدن عادت دهند.
۱. “چطور همیشه اینقدر آرام هستی؟”
این تعریف، گاهی نهتنها تحسین قدرت عاطفی نیست، بلکه تشویق سکوت عاطفی است. در نگاه اول، ممکن است این جمله شما را بهعنوان فردی بالغ، مقاوم و دور از درگیری معرفی کند. برای کسانی که سالها نقش صلحساز را در خانوادههای پرتنش داشتهاند، این تعریف شاید مانند یک تأیید دیرهنگام به نظر برسد.
اما گاهی، تعریف از آرامش شما بیشتر به راحتی طرف مقابل مربوط است تا تابآوری درونی شما. شاید آنها واقعاً از سلامت عاطفی شما خوشحال نیستند، بلکه فقط خوشحالند که شما حتی در موقعیتهای بحرانی هم واکنش عاطفی نشان نمیدهید.
سکوت شما چیزی را به چالش نمیکشد، بنابراین مورد تشویق قرار میگیرد. در نتیجه، آگاهانه یا ناخودآگاه، ممکن است احساس کنید که باید این آرامش را حتی در مواقع درد表演 کنید، چون حالا “آرام بودن” به ارزش رابطهای شما تبدیل شده است.
این نوع تعریف ممکن است الگویی عمیقتر را تقویت کند که ریشه در اجتماعیشدن دوران کودکی یا نوجوانی دارد، بهویژه برای دختران و زنان. چریل ون دالن-اسمیت در یک پژوهش کیفی در سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۷ شمسی) به بررسی این پدیده از نگاه یک پرستار مدرسه پرداخت.
یافتههای این تحقیق آنچه را که احتمالاً از تجربه زنان در بیان اصیل احساسات میدانیم، تأیید میکند:
«مواجهه با بیاحترامی، نادیده گرفته شدن، انکار عاملیت و محرومیت از حق بیان خشم، در نهایت به سکوت خودخواسته و قطع ارتباط با این احساس مهم منجر شد.»
بهجای یادگیری تنظیم احساسات، بسیاری از دختران یاد میگیرند که آنها را پاک کنند—استراتژی فوقالعاده انطباقی که دالن-اسمیت آن را مانند تغییر رنگ آفتابپرست برای سازگاری با محیط توصیف میکند. آرامش آنها لزوماً بازتاب صلح درونی نیست، بلکه غریزه بقاست.
وقتی چنین سرکوب عاطفی در روابط بزرگسالی مورد تحسین قرار میگیرد، این پیام را تقویت میکند که ارزش شما در “راحت بودن” و “کمتوقع بودن” است. ممکن است آرامش را حتی در عمیقترین دردها表演 کنید، چون این نقش همیشه پاداش گرفته است.
اما وقتی آرامش دیگر یک انتخاب نباشد، میتواند به شکل رها کردن خود تبدیل شود. از خود بپرسید: «آیا این آرامش واقعی است، یا نقابی است که برای تنظیم احساسات دیگران و پذیرفته شدن به چهره زدهام؟»
به یاد داشته باشید، قدرت عاطفی واقعی به معنی نبود احساسات نیست. شما سزاوار آزادی برای احساس و بیان کامل طیف عواطف خود هستید—بدون ترس از قطع ارتباط.
۲. “تو تنها کسی هستی که میتوانم با او حرف بزنم”
این تعریف، همدلی شما را روی پایه میگذارد، اما در عین حال مسئولیت تنظیم عواطف طرف مقابل را به دوش شما میاندازد. در ابتدا، شاید این بالاترین شکل اعتماد به نظر برسد— شما “فرد منتخب” هستید که او finalmente احساس امنیت میکند تا با شما دردودل کند. اما در پس این جمله، ممکن است وابستگی عاطفی پنهان باشد.
مطالعهای در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳ شمسی) در مجله علوم روانشناسی اجتماعی و شخصیت درباره روابطی به نام “احساسیها” (emotionships) نشان داد که افراد وقتی برای نیازهای عاطفی مختلف به افراد مختلف مراجعه میکنند، سلامت روان بهتری دارند.
یک دوست ممکن است مخاطب خشم شما باشد، دیگری شاید در آرامکردن اضطرابتان مهارت داشته باشد. این تنوع در حمایت عاطفی به رفاه بیشتر منجر میشود، چون هیچ رابطهای زیر بار تمام مسئولیتهای عاطفی خرد نمیشود.
اما وقتی کسی میگوید “تو تنها کسی هستی که میتوانم با او صحبت کنم”، این تعادل سالم را برهم میزند. شما را به مرکز سیستم تنظیم عواطف او تبدیل میکند و فشار ناگفتهای برای همیشه در دسترس، هماهنگ و پاسخگو بودن ایجاد میکند. آنچه با چاپلوسی شروع میشود، بهسرعت به یک تعهد عاطفی تبدیل میشود.
این پویایی ممکن است افرادی با تمایلات مردمپسند یا سابقه مراقبتگری را هدف قرار دهد. شما احساس نیازشدن—حتی ضروری بودن—میکنید. اما بهمرور، این حس “ضروری بودن” میتواند مرزهای شما را فرسوده و ذخایر عاطفیتان را تخلیه کند. دیگر از خود نمیپرسید چه نیازهایی دارید، چون احساسات طرف مقابل همیشه فوریتر به نظر میرسد.
بهجای ایجاد صمیمیت واقعی، این نوع تعریف میتواند به درهمتنیدگی عاطفی منجر شود: جایی که مسئولیتها محو میشوند و حمایت شما به خط زندگی طرف مقابل تبدیل میشود. قبل از جذب این تحسین، مکث کنید و بپرسید: «آیا برای بودنم قدردانی میشوم، یا فقط میخواهند مطمئن شوند که همیشه برای نیازهای عاطفیشان در دسترس هستم؟»
نزدیکی قطعاً بخشی از یک منظره عاطفی سالم و وابستهبههم است، اما این به معنای آن نیست که شما باید تنها فضای امن کسی باشید.
نسخهای از این مطلب در Forbes.com نیز منتشر شده است.
آگهی فردا