بر اساس گزارشهای منتشر شده از سوی منابع آگاه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، هنگام خروج از ترکیه در ماه جاری میلادی، پس از ارزیابی مقامهای امنیتی مبنی بر وجود یک تهدید جدی و معتبر از سوی نیروهای نیابتی ایران علیه وی و هواپیمای اختصاصی ایر فورس وان (Air Force One)، به طور ناگهانی هواپیمای خود را تغییر داد.
به گزارش واضح به نقل از نیویورک تایمز، این تهدید امنیتی علیه ترامپ زمانی مطرح شد که وی در نشست سران ناتو حضور داشت. او با هواپیمای جدید بوئینگ ۸-۷۴۷ اهدایی قطر وارد آنکارا شده بود؛ هواپیمایی که طبق گزارشهای قبلی، فاقد قابلیتهای دفاعی پیشرفته و تجهیزات مدرن مدلهای قدیمیتر ایر فورس وان است.
پس از آنکه دولت آمریکا این اطلاعات امنیتی را دریافت کرد، سرویس مخفی ایالات متحده (Secret Service) به ترامپ توصیه کرد که هواپیمای خود را برای خروج از کشور ترکیه تغییر دهد. ترامپ نیز متعاقباً اعلام کرد که برای بازگشت به کشور از هواپیمای قدیمی استفاده خواهد کرد.
این اطلاعات جدید درباره ماهیت تهدید که پیش از این فاش نشده بود، علت اقدام سریع کاخ سفید برای تعویض هواپیماها را روشن میسازد. همچنین این اتفاق نگرانیهای شدیدی را درباره امنیت هواپیمای اهدایی قطر ایجاد کرده است؛ جت اختصاصی که ترامپ اصرار داشت هرچه سریعتر برای استفاده وی آماده شود.
هشدار سرویس مخفی و تردیدها درباره امنیت هواپیمای اهدایی قطر
اطلاعاتی که در اختیار مقامات آمریکایی قرار گرفته بود نشان نمیداد که نیروهای نیابتی وابسته به ایران هدفگیری خاصی روی هواپیمای جدید داشته باشند، بلکه هدف اصلی شخص ترامپ و هر پرواز اختصاصی بود که وی با آن جابهجا میشد.
افراد آگاهی که این اطلاعات را در اختیار رسانهها قرار دادهاند، به دلیل حساسیت موضوع خواستند نامشان فاش نشود. کاخ سفید از ارائه توضیحات رسمی در این باره خودداری کرد. با این حال، یکی از مقامات ارشد دولت ترامپ در پاسخ به پرسشها، به اظهارات عمومی ترامپ درباره تلاشهای ایران برای ترور وی اشاره کرد و از اقدامات انجامشده برای حفاظت از رئیسجمهور و هیئت همراه ابراز اطمینان نمود.
جزئیات دقیق این تهدید امنیتی ایران حتی در داخل بدنه دولت نیز به طور گسترده توزیع نشد؛ به طوری که به برخی از مقامات تنها گفته شد این تعویض هواپیما یک اقدام احتیاطی به دلیل نگرانیهای عمومی درباره ایران بوده است. حتی اعضای کلیدی کنگره آمریکا نیز در جریان جزئیات این تهدید خاص قرار نگرفتهاند.
اظهارات متناقض ترامپ و تحقیقات درباره درز اطلاعات محرمانه
ترامپ در ابتدا ادعا کرده بود که علت تعویض هواپیما، فراهم کردن فرصتی برای نظامیان آمریکایی مستقر در بریتانیا جهت بازدید از هواپیمای جدید بوده و ارتباطی با مسائل امنیتی نداشته است. اما گزارشها تأیید میکنند که سرویس مخفی آمریکا اصرار به این تغییر داشته است.
پس از آنکه افشا شد مقامات فدرال نگرانیهای جدی درباره سیستمهای دفاعی بوئینگ قطری دارند، وزارت دادگستری تحقیقاتی را درباره لایحه درز اطلاعات محرمانه آغاز کرد و احضاریههایی برای سوابق تلفنی خبرنگاران صادر نمود، هرچند این احضاریهها بعداً پس گرفته شد.
رئیسجمهور آمریکا سرانجام اذعان کرد که هواپیمای قطری فاقد برخی ویژگیهای حفاظتی مدلهای قدیمیتر پرواز شماره یک نیروی هوایی آمریکا است. وی در پاسخ به خبرنگاری که به فقدان سیستمهای ضد موشکی در این هواپیما اشاره کرد، گفت که این جت به زودی به حداکثر تجهیزات امنیتی مجهز خواهد شد. این هواپیمای ۱۴ ساله فرآیندی پرهزینه و شتابزده را برای بازسازی و تبدیل شدن به هواپیمای رسمی ریاستجمهوری طی کرده است.
نقش اطلاعاتی اسرائیل و پاسخ مستقیم ترامپ به تهدیدات ترور
همزمان با تعویض هواپیما، گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل اطلاعاتی درباره تلاشهای ایران برای ترور ترامپ با آمریکا به اشتراک گذاشتهاند. البته برخی مقامات آمریکایی با دیده تردید به این اطلاعات نگریستند و آن را تلاشی از سوی اسرائیل برای تحریک ترامپ جهت تشدید حملات علیه ایران دانستند.
با این حال، منابع آگاه تأکید کردهاند تهدیدی که منجر به تعویض هواپیمای ترامپ در ترکیه شد، مجزا از اطلاعات ارائه شده توسط سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل بوده است.
در همان زمان که ترامپ در آنکارا حضور داشت، ایالات متحده حملات خود را علیه موضعهایی در ایران از سر گرفته بود. ترامپ در نشست ناتو در پاسخ به سوالی درباره علت تعویض هواپیمای قطری صریحاً گفت: «آنها میخواهند رهبر آمریکا — یعنی من — را از میان بردارند. من در تمام لیستهای ترور آنها هستم. امروز صبح دیدم که نامم در تکتک فهرستهایشان وجود دارد. تا الان شانس آوردهام، اما شاید این شانس همیشگی نباشد.»
نیروهای مرتبط با ایران از زمان دستور ترامپ برای ترور سردار قاسم سلیمانی در دور اول ریاستجمهوری وی، همواره به دنبال انتقام و ترور دونالد ترامپ بودهاند.
چالشهای فنی بوئینگ اهدایی قطر و برنامههای ارتقای امنیتی
ترامپ سالها از وضعیت دو هواپیمای قدیمی که از سال ۱۹۹۰ به عنوان Air Force One خدمت میکردند گلایه داشت و آنها را برای سفرهای خارجی ناپذیرفتنی میدانست. مقامات نظامی نیز ابراز نگرانی کرده بودند که این جتها بسیار بیشتر از عمر مفید پیشبینیشده مورد استفاده قرار گرفتهاند.
سال گذشته، کشور قطر یک فروند بوئینگ ۸-۷۴۷ را به ترامپ اهدا کرد و ترامپ اعلام نمود قصد دارد پس از پایان دوران ریاستجمهوری، آن را به کتابخانه اختصاصی خود منتقل کند. مقامات نظامی این هواپیما را یک «پل موقت» تا زمان تحویل جتهای جدید بوئینگ توصیف کردهاند.
پس از بازگشت ترامپ از ترکیه، کاخ سفید اعلام کرد که این هواپیمای جدید در پاییز به مدت یک ماه از خدمت خارج میشود تا ارتقاهای امنیتی لازم روی آن صورت گیرد. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای گفت: «هواپیمای جدید کاملاً ایمن است، اما در پاییز تجهیزات و بهبودهای دفاعی بیشتری دریافت خواهد کرد. در این مدت، رئیسجمهور با ایر فورس وان قدیمی پرواز خواهد کرد.»
بیسابقهترین سطح تهدیدات امنیتی در تاریخ سرویس مخفی آمریکا
هنوز مشخص نیست در یک بازه زمانی کوتاه یکماهه چه میزان از ارتقاهای پیچیده نظامی و فناوریهای حفاظتی روی هواپیما قابل اجرا خواهد بود.
در همین حال، مدیر سرویس مخفی ایالات متحده، شان کوران (Sean Curran)، در یک کنفرانس خبری اعلام کرد که سطح تهدیدات علیه افراد تحت حفاظت این آژانس به بالاترین حد در تاریخ فعالیت آن رسیده است. وی گفت: «آمارهای تهدید در این آژانس بیسابقه است و من در طول ۲۴ سال خدمت خود هرگز چنین چیزی ندیدهام. فضای امنیتی بسیار بیثبات شده است.»
شان کوران که در زمان سوءقصد به ترامپ در بتلر پنسیلوانیا (ژوئیه ۲۰۲۴) نیز مسئول تیم حفاظتی وی بود، تأکید کرد که محیط تهدید فعلی گستردهتر از هر زمان دیگری است.
منبع اصلی خبر: روزنامه نیویورک تایمز (The New York Times)
آگهی فردا