تاثیر محیط بر رفتارهای اجتماعی در اوتیسم: یافتههای جدید از دانشگاه نیگاتا
آیا محیط میتواند بر رفتارهای اجتماعی افراد مبتلا به اوتیسم تأثیر بگذارد؟ مطالعهای جدید از دانشگاه نیگاتا ژاپن، شواهدی جالب توجه در این زمینه ارائه میدهد. این پژوهش نشان میدهد که محیط اطراف، نقش تعیینکنندهای در رفتارهای اجتماعی افراد دارای اختلال طیف اوتیسم (ASD) دارد.
بررسی رفتار اجتماعی در ماهی زبرا
محققان مؤسسه تحقیقات مغز دانشگاه نیگاتا، از ماهیهای زبرا با جهش در ژن ube3a استفاده کردند. این ژن با سندرم آنجلمن (AS) و اختلال طیف اوتیسم ارتباط دارد. هدف پژوهش بررسی این موضوع بود که چگونه پردازش حسی اطلاعات محیطی، بر رفتارهای اجتماعی این ماهیها تأثیر میگذارد.
ماهیهای زبرا در دو محیط مختلف مورد آزمایش قرار گرفتند:
- محیط استرسزا: یک مخزن سفیدی از جنس استایروفوم که برای ماهیها محیطی ناآشنا و استرسزا به شمار میرود (ماهیهای زبرا به رنگ سفید بیمیلی نشان میدهند).
- محیط آشنا: یک مخزن از جنس پلکسیگلاس که شبیه به مخازن پرورش ماهی بود و برای ماهیها محیطی امن و آشنا محسوب میشد.
نتایج نشان داد ماهیهای زبرا با جهش در ژن ube3a در مخزن استایروفوم، زمان کمتری را با همنوعان خود سپری کردند و سطح اضطراب بالاتری داشتند. اما در مخزن پلکسیگلاس، رفتار اجتماعی آنها بهبود یافت.
نقشه برداری مغز و مکانیسمهای عصبی
برای درک مکانیسمهای عصبی در این تغییر رفتار، محققان از روشهای تصویربرداری مغز (نقشه برداری فعالیت عصبی قبل و بعد از تعاملات اجتماعی) و توالییابی RNA استفاده کردند. نتایج نشان داد:
- نقشه برداری مغز: فعالیت عصبی در مناطق خاصی از مغز این ماهیها با جهش ژنی ube3a تغییر کرده بود.
- توالییابی RNA: بیان ژنهای مرتبط با بینایی و اختلالات همراه آن افزایش یافته بود و ناهنجاریهایی در مسیرهای حسی، به ویژه مسیر بینایی، مشاهده شد.
این یافتهها نشان میدهد پردازش غیرطبیعی اطلاعات بصری، میتواند منجر به افزایش سطح اضطراب و کاهش تعاملات اجتماعی در محیطهای تهدیدآمیز شود، در حالی که در محیطهای آشنا، این رفتارها بهبود مییابند.
دکتر گادفرید دونگون و دکتر هیدئاکی ماتسویی: رهبران پژوهش
دکتر گادفرید دونگون، نویسنده اول این مقاله و استادیار دپارتمان علوم اعصاب بیماریها، مؤسسه تحقیقات مغز دانشگاه نیگاتا، در مصاحبهای گفت: “ماهیهای زبرای جهشیافته ube3a در مخزن استایروفوم زمان کمتری را با همنوعان خود گذراندند و سطح اضطراب بالاتری نشان دادند، اما این رفتارها در مخزن پلکسیگلاس بهبود یافت.” او همچنین تأیید کرد که آزمایشهای رفتاری اضافی، پاسخهای اضطرابی بیشتری را در ماهیهای جهشیافته نشان دادند.
دکتر هیدئاکی ماتسویی، نویسنده ارشد مقاله و استاد همان دپارتمان، اظهار داشت: “نقشه برداری فعالیت مغزی با استفاده از روش هیبریداسیون c-Fos in situ، فعالیت عصبی تغییر یافته در نواحی خاص مغز را نشان داد و تجزیه و تحلیل ترانسکریپتومیک، بیان افزایشیافته ژنهای مرتبط با بینایی و اختلالات همراه آن، و همچنین ناهنجاریها در مسیرهای حسی را آشکار کرد.”
پروفسور ماتسویی در پایان خاطرنشان کرد: “این یافتهها سرنخهای جدیدی برای رویکردهای درمانی اوتیسم ارائه میدهند و از این نظر جالب توجه هستند که نشان میدهند اختلالاتی که اغلب منحصر به انسان تصور میشوند، مانند اختلالات شبیه به اوتیسم، ممکن است در ماهیها نیز وجود داشته باشند.”
چشماندازهای درمانی
این مطالعه نشان میدهد که محیط میتواند بر رفتار اجتماعی افراد دارای زمینه ژنتیکی مرتبط با ASD تأثیر بگذارد. نتایج این پژوهش، چشماندازهای درمانی جدیدی را ارائه میدهد و نشان میدهد که تنظیم محرکهای محیطی میتواند به بهبود برخی از چالشهای رفتاری مرتبط با ASD کمک کند. پژوهشهای آتی بر ترجمه این یافتهها به انسان و توسعه استراتژیهای مداخلهای مبتنی بر محیط تمرکز خواهند داشت.
اطلاعات بیشتر درباره این تحقیق:
- نویسنده: هیدئاکی ماتسویی
- منبع: دانشگاه نیگاتا
- تماس: هیدئاکی ماتسویی – دانشگاه نیگاتا
- تصویر: تصویر از Neuroscience News ارائه شده است.
- پژوهش اصلی: دسترسی بسته. “تأثیر محیط بر رفتار اجتماعی در ماهیهای زبرای جهشیافته ube3a از طریق تغییرات در مسیرهای حسی” توسط گادفرید دونگون و همکاران. مجله روانپزشکی مولکولی