سهام عدالت: طلسم ۲۰ ساله شکسته می‌شود؟

سهام عدالت، طرحی که حدود ۲۰ سال پیش با هدف توزیع ثروت و سهیم کردن اقشار کم‌درآمد در سوددهی شرکت‌های دولتی آغاز شد، همواره با فراز و نشیب‌های فراوانی همراه بوده است. یکی از مهم‌ترین چالش‌های این طرح، محدودیت‌های اعمال شده بر خرید و فروش سهام عدالت بوده که عملاً آن را به یک دارایی غیرقابل نقد برای بسیاری از مشمولان تبدیل کرده است.

اکنون، پس از گذشت دو دهه، زمزمه‌هایی از آزادسازی کامل سهام عدالت به گوش می‌رسد. آیا طلسم ۲۰ ساله این سهام شکسته خواهد شد و مشمولان می‌توانند آزادانه نسبت به خرید و فروش آن اقدام کنند؟

سهام عدالت، که حدود 20 سال پیش با هدف افزایش ثروت خانوارهای ایرانی توزیع شد، همچنان در پیچ و خم آزادسازی قرار دارد. در حالی که دولت گذشته وعده آزادسازی این سهام را داد، اما این وعده هرگز محقق نشد و اکنون، با روی کار آمدن دولت چهاردهم، به نظر می‌رسد که آزادسازی سهام عدالت در دستور کار قرار گرفته است.

وعده ها و عملکردهای گذشته

در سال 1399، دولت وقت اعلام کرد که سهامداران می‌توانند به دو روش مستقیم و غیرمستقیم، سهام خود را مدیریت کنند. با این حال، دو سال بعد، در سال 1401، اعلام شد که هدف از سهام عدالت، نگهداری بلندمدت آن و بهره‌مندی از سود سالانه است و آزادسازی فروش آن، مستلزم مصوبه شورای عالی بورس است که تاکنون صادر نشده است.

چالش های پیش رو

علاوه بر این، بازار سرمایه با توجه به اینکه حدود 49 میلیون نفر سهامدار عدالت هستند، توانایی پاسخگویی به این حجم از معاملات را ندارد.

انتقادات و ابهامات

با روی کار آمدن دولت چهاردهم، موضوع آزادسازی مجدداً مطرح شد، اما تاکنون اجرایی نشده است. عبدالناصر همتی، وزیر سابق اقتصاد، با انتقاد از عدم آزادسازی، معتقد است که این موضوع ظلم به مردم است. او با اشاره به اینکه ارزش سهام عدالت اکنون به 30 میلیون تومان رسیده است، خواستار تعیین تکلیف آن شد.

با این حال، مجلس شورای اسلامی رای به برکناری همتی داد و اکنون، سرنوشت آزادسازی در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. در حال حاضر، سایت آزادسازی سهام عدالت غیرفعال است و امکان انتخاب روش مستقیم وجود ندارد. باید منتظر ماند و دید که وزیر جدید اقتصاد چه تصمیمی در این خصوص اتخاذ خواهد کرد.