از نظر محمد العریان (Mohamed El-Erian)، اقتصاددان برجسته و مدیرعامل سابق شرکت پیمکو (PIMCO)، افزایش سرسامآور نرخ بهره اوراق قرضه خزانهداری آمریکا هشداری جدی برای آغاز یک بحران عمیقتر در زمینه افزایش هزینههای زندگی و کاهش قدرت خرید در این کشور است.
به گزارش واضح به نقل از یاهو فایننس، العریان در جدیدترین یادداشت تحلیلی خود برای روزنامه نیویورک تایمز (The New York Times) اعلام کرد: «این یک فروش ساده و معمولی در بازار اوراق قرضه نیست.» وی استدلال میکند که اگر فشار فروش بر اوراق قرضه ادامه پیدا کند، «میتواند آغازگر یک تغییر ساختاری در اقتصاد باشد که از اغلب نوسانات دورهای بازار پایدارتر بوده و پیامدهای جهانی بسیار گستردهتری به همراه خواهد داشت.»
صعود تاریخی بازدهی اوراق قرضه و عبور بدهی ملی آمریکا از ۴۰ تریلیون دلار
علیرغم اقدام وزارت خزانهداری ایالات متحده برای افزایش حجم بازخرید اوراق قرضه بلندمدت تا رقم ۴ میلیارد دلار، موج فروش اوراق همچنان متوقف نشده است. در حال حاضر، **بازده اوراق قرضه ۳۰ ساله خزانهداری آمریکا به ۵.۲۷ درصد** رسیده است؛ سطحی بحرانی که به گفته العریان، آخرین بار در سال ۲۰۰۷ میلادی مشاهده شده بود. علاوه بر این، بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله به **۴.۷۳۶ درصد** و اوراق ۵ ساله به **۴.۴۲۶ درصد** صعود کرده است.
با عبور بدهی ملی آمریکا از مرز ۴۰ تریلیون دلار، این نرخهای بهره بالا مستقیماً به هزینههای مالی بسیار هنگفتی تبدیل میشوند:
- بر اساس آخرین گزارش دفتر بودجه کنگره (CBO)، خالص سود پرداختی برای بدهیهای عمومی دولت در سال مالی ۲۰۲۶ به رقم خیرهکننده ۹۶۳ میلیارد دلار رسیده است.
- این حجم از پرداخت سود، اکنون پس از سازمان تأمین اجتماعی، به دومین ردیف هزینه بزرگ دولت آمریکا در بودجه سالانه تبدیل شده است.
پیامدهای خطرناک کسری بودجه برای بخشهای سلامت و دفاع
العریان با اشاره به خطرات مالی این روند افزوده است: «این وضعیت نشان میدهد که بخش بزرگتری از درآمدهای فدرال — یعنی نزدیک به ۲۰ درصد — صرف پرداخت سود بدهیها میشود و منابع مالی کمتری برای بخشهای حیاتی نظیر امور دفاعی یا بهداشت و درمان باقی میماند.» به باور او، هرچه این معضل بیشتر حلنشده باقی بماند، احتمال ایجاد «ریسکهای جدی برای رفاه عمومی» بیشتر خواهد شد.
فضای نگرانکننده بازار و نقش سرمایهگذاری غولهای فناوری در زیرساختهای هوش مصنوعی
آنچه باعث نگرانی العریان شده، صرفاً رقم بدهی ملی یا بازده اوراق نیست؛ بلکه دلایل منحصربهفردی است که آشفتگی فعلی بازار اوراق را رقم زدهاند و حل سریع آن را برای سیاستگذاران تقریباً غیرممکن میکنند.
او برخلاف گذشته، عامل اصلی این جهش را «تورم مهارنشدنی» نمیداند، بلکه معتقد است: «آنچه جهش یافته، بازده واقعی (Real Yield) یا همان پاداش اضافهای است که سرمایهگذاران برای پذیرش ریسک خرید اوراق بدهی در جهانی پرنوسانتر مطالبه میکنند.»
تأثیر استقراض شرکتهای بزرگ حوزه AI بر بازار بدهی
یکی از پیشرانهای اصلی این پدیده، استقراض سنگین و کمسابقه غولهای فناوری و شرکتهای ارائهدهنده مقیاس بزرگ (Hyperscalers) برای تأمین مالی و احداث مراکز داده هوش مصنوعی (AI Data Centers) است.
العریان با استناد به دادههای منتشرشده توسط گلدمن ساکس (Goldman Sachs) خاطرنشان میکند که شرکتهای بزرگ فناوری (Big Tech) تنها در سال جاری نزدیک به ۵۰۰ میلیارد دلار اوراق قرضه فروختهاند و پیشبینی میشود تا پایان سال، حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار دیگر برای توسعه هوش مصنوعی و تجهیز دیتاسنترها استقراض کنند؛ عاملی که فشار بیسابقهای را بر بازارهای مالی تحمیل کرده است.