بازار ارزهای دیجیتال و فلزات گرانبها طی روزهای اخیر با یک رالی صعودی پرشتاب همراه شدند، در حالی که شاخص دلار آمریکا پس از انتشار بیانیه رسمی وزارت خزانهداری مبنی بر تصمیم به دو برابر کردن حجم بازخرید اوراق قرضه دولتی، وارد روندی نزولی و ضعیف شد.
به گزارش واضح به نقل از پایگاه خبری مارکتواچ (MarketWatch)، بیانیه اخیر وزارت خزانهداری ایالات متحده درباره گسترش برنامههای بازخرید اوراق، برای آرام کردن بازارهای متلاطم سهام و اوراق قرضه کافی نبود؛ اما همزمان با صعود نرخ بازدهی اوراق قرضه و افت ارزش دلار، قیمت بیت کوین (Bitcoin) و طلا (Gold) جهش چشمگیری را تجربه کردند.
محرکهای کلیدی صعود بیت کوین؛ از تصمیمات اسکات بست تا نشست کریپتویی کاخ سفید
در جریان این تحولات، بیت کوین به عنوان برنده بزرگ بازارها ظاهر شد؛ رویدادی که پس از رونمایی «اسکات بست» (Scott Bessent)، وزیر خزانهداری آمریکا، از برنامههای مداخله در بازار بدهی با اجرای طرحهای بزرگتر بازخرید اوراق قرضه بلندمدت دولتی کلید خورد. «استفان کلتمن» (Stephen Coltman)، مدیر بخش تحلیل کلان در شرکت 21shares، در مصاحبهای اعلام کرد که بیانیه ۱۹ آگوست خزانهداری آمریکا، «محرک اصلی» جهش قیمتی بیت کوین بوده است.
علاوه بر این، برگزاری نشست دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با مدیران ارشد صنعت رمزارز در کاخ سفید در همان روز و همچنین خوشبینیهای فزاینده پیرامون طرح قانونی پیشنهادی لایحه شفافیت (Clarity Act) برای نظاممندسازی و قانونگذاری داراییهای دیجیتال، به تقویت حرکت صعودی ارز دیجیتال پرچمدار بازار کمک شایانی کرد.
احیای استراتژی «معامله تضعیف دلار» و هجوم سرمایهها به داراییهای سخت
به گفته کلتمن، تصمیم به بازخرید سنگینتر اوراق قرضه بلندمدت همچون یک «شوک» به بازارها وارد شد و به شعلهور شدن مجدد استراتژی معامله تضعیف ارزش دلار (Debasement Trade) دامن زد. در این الگو، فلزات گرانبها نظیر طلا و نقره در کنار رمزارزهایی مانند بیت کوین روندی صعودی به خود میگیرند؛ زیرا این دیدگاه حاکم است که تداوم کسری بودجه ساختاری و فشارهای تورمی موجب کاهش مداوم ارزش ذاتی دلار میشود و سرمایهگذاران را ناچار میسازد به داراییهای سخت و بنیادین پناه ببرند. از سوی دیگر، با وجود آنکه بیت کوین دارایی کاملاً دیجیتال است، اما سقف عرضه ثابت و محدود آن سبب شده تا نقشی کلیدی به عنوان ابزار پوشش ریسک تورم و کاهش ارزش دلار ایفا کند.
نشانههای آشکاری از این رفتار اقتصادی مشاهده شد؛ همزمان با صعود بیت کوین و کالاها، دلار آمریکا دچار افت ارزش شد. ترکیب تضعیف ارز ملی با افزایش بازدهی اوراق قرضه، معمولاً بیانگر خدشهدار شدن اعتماد سرمایهگذاران به پایداری مالی است. کلتمن توضیح میدهد نگرانی بازار از این است که مداخلات با هدف کنترل دستوری نرخ اوراق بلندمدت، میتواند شرایط مالی را بیش از حد انبساطی کرده و جرقهای برای شعلهور شدن مجدد تورم در اقتصاد باشد؛ رویکردی که جذابیت دلار را کاهش داده و این نگرانی را پدید میآورد که بازدهی اوراق بلندمدت برای جبران نرخ تورم کافی نخواهد بود.
با تضعیف دلار، بیت کوین به واسطه محدودیت بنیادین در عرضه، مقصدی جذاب برای معاملهگران به شمار میرود. دادههای رسمی FactSet نشان میدهد که شاخص دلار آمریکا (DXY) پس از بیانیه خزانهداری با افت هفتگی ۰.۸ درصدی مواجه شد. در مقابل، جهش قدرتمند قیمت بیت کوین، معاملهگرانی را که پوزیشنهای فروش استقراضی (Short) باز کرده بودند غافلگیر کرد و بستن اجباری این موقعیتها با ایجاد فشار خرید شدید، روند صعود را تشدید نمود. در همین راستا، صندوق قابل معامله در بورس بیت کوین بلکراک با نماد IBIT، رشد خیرهکننده ۲۲.۶ درصدی را در طول هفته به ثبت رساند که شامل جهشهای متوالی ۶ درصدی در سه روز پایانی هفته بود.
درخشش مجدد انس طلا و ورود ۱.۳ میلیارد دلار سرمایه به صندوقهای ETF
بازار طلا نیز در طول هفته در مدار صعودی قرار گرفت، گرچه دامنه رشد آن نسبت به بیت کوین ملایمتر بود. مؤسسه مالی Truist Wealth پس از اطلاعیه خزانهداری، چشمانداز خود نسبت به طلا را به وضعیت «خنثی» ارتقا داد. «کیت لرنر» (Keith Lerner)، مدیر ارشد سرمایهگذاری این مجموعه، خاطرنشان کرد که فلز زرد از کاهش ارزش دلار منتفع شده و موفق شده است مقاومت مهم میانگین متحرک ۲۰۰ روزه خود را به سمت بالا بشکند.
از منظر تحلیل تکنیکال، تثبیت قیمت بالاتر از این سطح یک سیگنال مثبت تلقی میشود و امکان تداوم رشد را تقویت میکند. بر اساس آمار FactSet، میانگین متحرک ۲۰۰ روزه طلا در سطح ۴,۵۱۸ دلار به ازای هر اونس قرار دارد. از سویی دیگر، صندوق بورسی نامآشنای SPDR Gold Shares (GLD) در روز ۱۹ آگوست جذب سرمایهای معادل ۱.۳ میلیارد دلار را ثبت کرد که بزرگترین ورود خالص سرمایه روزانه به این صندوق از اواسط ژانویه به شمار میرود.
جزئیات دو برابر شدن بازخرید اوراق و تشدید بحران بدهی ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا
کارشناسان کلان معتقدند ممکن است بازار اوراق، ظرفیت و اراده اسکات بست برای افزایش بیشتر ابعاد بازخریدها با هدف کنترل نرخ بهره را به چالش بکشد؛ زیرا اگرچه این مبالغ در حال حاضر محدود است، اما افزایش بیش از پیش آن نگرانیها درباره جهش تورم را تقویت میکند. کلتمن اشاره میکند اگرچه خزانهداری مستقیماً اسکناس چاپ نمیکند، اما انتشار اسناد کوتاهمدت خزانه (T-Bills) که معادل نقدینگی هستند برای بازخرید اوراق بلندمدت، اثری مشابه انبساط پولی بر جای میگذارد؛ این در شرایطی است که دولتها هرگز نمیتوانند عرضه بیت کوین یا طلا را به شکل دلخواه افزایش دهند.
بر اساس اطلاعیه رسمی خزانهداری، عملیات بازخرید اوراق بلندمدت دولتی (به ویژه سررسیدهای ۱۰ تا ۲۰ سال و ۲۰ تا ۳۰ سال) از روز ۹ سپتامبر با هدف «تزریق نقدینگی بیشتر» دو برابر خواهد شد. با این حال، آرامش بازار اوراق بسیار کوتاهمدت بود و نرخها بلافاصله صعودی شدند. طبق آمارهای داو جونز، بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا به ۴.۷۳۷ درصد و بازدهی اوراق ۳۰ ساله به ۵.۲۷۶ درصد افزایش یافت و به سطوح پیش از اعلام بیانیه بازگشت. پیشتر نیز در اواخر جولای، بازدهی اوراق ۳۰ ساله به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۷ و بازدهی اوراق ۱۰ ساله به بالاترین نرخ از ژانویه ۲۰۲۵ رسیده بود.
تمرکز فعالان بازار بر نرخ بازدهی اوراق بلندمدت به شدت افزایش یافته است؛ چرا که رشد این نرخها هزینه دریافت تسهیلات مسکن، استقراض شرکتها و هزینههای بازپرداخت بدهیهای خود دولت را سنگینتر میکند. در همین هفته، بدهی ملی فدرال ایالات متحده از مرز تاریخی ۴۰ تریلیون دلار فراتر رفت و هزینه پرداخت بهره سالانه بدهیهای دولت آمریکا اکنون از مرز ۱ تریلیون دلار در سال عبور کرده است.
با توجه به جهتگیری معکوس قیمت اوراق نسبت به بازدهی آنها، کل بازار اوراق با درآمد ثابت در این هفته نزولی بود؛ به طوری که صندوق Vanguard Total Bond Market ETF (BND) افت هفتگی ۰.۱ درصدی را تجربه کرد. «یان لینگن» (Ian Lyngen)، مدیر استراتژی نرخ بهره در بانک BMO، در تحلیلی هشدار داد: «علاوه بر تجدید نگرانیها در خصوص دلارزدایی (De-dollarization) و کاهش رتبه اعتباری ایالات متحده، این تردید جدی و فراگیر وجود دارد که آیا تعدیل ابعاد بازخرید اوراق قرضه توسط خزانهداری میتواند محرکهای بنیادین و اصلی موج فروش در بازار اوراق را درمان کند یا خیر.»