بر اساس تحقیقات جدید، رژیم غذایی کتوژنیک که به دلیل کاهش وزن، کنترل قند خون و سایر مزایای بالقوه سلامتی محبوبیت زیادی پیدا کرده است، ممکن است خطر ابتلا به برخی سرطانهای روده را افزایش دهد.
به گزارش واضح به نقل از نیوزویک (Newsweek)، این مطالعه که توسط پژوهشگران مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) انجام و در نشریه معتبر نیچر (Nature) منتشر شده، نشان میدهد که یک رژیم غذایی کتوژنیک با چربی بالا و کربوهیدرات کم، باعث افزایش رشد تومورها در روده کوچک موشهایی میشود که از نظر ژنتیکی مستعد ابتلا به سرطان روده بودند. این یافتهها سوالات جدیدی را در مورد اینکه چگونه این رژیم غذایی به شدت محبوب ممکن است بر خطر ابتلا به سرطان در بخشهای مختلف سیستم گوارش تأثیر بگذارد، ایجاد کرده است.
مکانیسم رژیم کتوژنیک و نحوه عملکرد آن در بدن
رژیمهای کتوژنیک با کاهش شدید مصرف کربوهیدراتها عمل میکنند و بدن را مجبور میکنند تا به جای گلوکز، چربی را برای تأمین سوخت بسوزاند. این وضعیت متابولیک که به عنوان کتوز شناخته میشود، منجر به تولید مولکولهایی به نام اجسام کتونی میگردد.
این رژیم غذایی در ابتدا برای درمان صرع توسعه یافته بود، اما از آن زمان به بعد به طور گسترده برای کاهش وزن و سایر اهداف سلامتی مورد استفاده قرار گرفته است. رژیم کتوژنیک به یکی از محبوبترین برنامههای غذایی در آمریکا تبدیل شده است؛ به طوری که نظرسنجی شورای بینالمللی اطلاعات مواد غذایی نشان داد که ۷ درصد از بزرگسالان آمریکایی در سال ۲۰۲۲ از این رژیم پیروی میکردند.
تفاوت تأثیر کتوژنیک بر روده بزرگ و روده کوچک
محققان اشاره کردند که مطالعات قبلی نشان داده بودند رژیمهای کتوژنیک ممکن است به محافظت در برابر سرطان روده بزرگ کمک کنند. با این حال، بررسیهای جدید اثر بسیار متفاوتی را در روده کوچک نشان داد.
برای بررسی این موضوع، تیم تحقیقاتی به موشهای مستعد سرطان، رژیم غذایی کتوژنیک، یک رژیم غذایی کنترل استاندارد یا یک رژیم غذایی پرچرب و پرکالری دادند. آنها دریافتند حیواناتی که در رژیم کتوژنیک قرار داشتند، نسبت به موشهایی که از رژیمهای دیگر استفاده میکردند، تومورهای بیشتری در روده کوچک خود داشتند.
چربیهای رژیمی؛ عامل اصلی تحریک تومورهای سرطانی
آزمایشهای بیشتر نشان داد که این اثر ناشی از خود اجسام کتونی نبوده، بلکه به دلیل مقادیر زیادی از چربیهای رژیمی است که به عنوان بخشی از برنامه کتوژنیک مصرف میشود.
محققان دریافتند که لیپیدهای حاصل از رژیم غذایی، یک مسیر سیگنالدهی سلولی به نام PPAR-delta را فعال میکنند که فعالیت سلولهای بنیادی روده را افزایش میدهد. این سلولها مسئول بازسازی مداوم پوشش روده هستند، اما زمانی که جهش رخ میدهد، میتوانند به عنوان نقطه شروع تومورها نیز عمل کنند.
آیا این خطرات برای انسانها نیز وجود دارد؟
به گفته نویسندگان این مطالعه، نتایج نشان میدهد که مداخلات غذایی چگونه میتوانند بر بافتهای مختلف به شیوههای بسیار متفاوتی تأثیر بگذارند. نکته مهم این است که این یافتهها در موشهایی مشاهده شد که از نظر ژنتیکی مستعد ابتلا به سرطان روده بودند، نه در انسانهای سالم. محققان هشدار دادند که برای تعیین اینکه آیا همین مکانیسمها در افراد نیز رخ میدهد و آیا گروههای خاصی ممکن است آسیبپذیرتر از دیگران باشند، به کار بیشتری نیاز است.
با این حال، این مطالعه به مجموعه رو به رشدی از تحقیقات اضافه میشود که نشان میدهد رابطه بین رژیم غذایی و سرطان بسیار پیچیده است. در حالی که رژیمهای کتوژنیک به عنوان درمانهای بالقوه برای برخی بیماریها بررسی شدهاند و ممکن است مزایای متابولیکی برای برخی افراد داشته باشند، یافتههای جدید نشان میدهند که اثرات آنها بعید است به طور جهانی و برای همه مفید باشد.
محققان میگویند مطالعات آینده برای درک بهتر اینکه چگونه چربیهای غذایی خاص بر خطر ابتلا به سرطان تأثیر میگذارند و آیا تغییر ترکیب رژیمهای کتوژنیک میتواند مضرات احتمالی را در عین حفظ مزایای سلامتی کاهش دهد، ضروری خواهد بود.
آگهی فردا