فرمان ترامپ: قدرت بیحد و مرز بر بودجههای پژوهشی آمریکا
آیا میدانید فرمان اجرایی اخیر رئیس جمهور سابق آمریکا، دونالد ترامپ، چه تغییرات شگرفی در روند اعطای بودجههای پژوهشی در این کشور ایجاد کرده است؟ این فرمان که نگرانی بسیاری از پژوهشگران را برانگیخته، به مقامات سیاسی قدرت گستردهای در کنترل بودجههای تحقیقاتی داده است. در ادامه به بررسی جزئیات این فرمان و واکنشهای منفی به آن میپردازیم.
تمرکز قدرت در دست افراد سیاسی
دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق آمریکا، روز گذشته فرمانی اجرایی (EO) صادر کرد که قدرت را متمرکز کرده و روند اعطای بودجههای پژوهشی را که دولت آمریکا دههها از آن استفاده میکرد، به کلی تغییر میدهد. اگر این فرمان اجرا شود، مقامات سیاسی منصوب شده – نه کارمندان رسمی دولت، از جمله دانشمندان – کنترل بودجهها را از فراخوان اولیه تا بررسی نهایی در دست خواهند گرفت. این آخرین اقدام دولت ترامپ برای اعمال کنترل بر علم در ایالات متحده است.
این فرمان اجرایی با عنوان “بهبود نظارت بر اعطای کمکهای مالی فدرال” به روسای هر نهاد دولتی آمریکا دستور میدهد تا فردی را برای ایجاد روندی جدید در بررسی بودجههای پژوهشی که “اولویتهای سیاسی رئیس جمهور” را پیش ببرد، تعیین کنند. این روندها نباید بودجهای را به پروژههایی اختصاص دهند که “ارزشهای ضد آمریکایی” را ترویج میکنند و در عوض، باید بر تامین مالی موسسات متعهد به دستیابی به برنامه ترامپ برای “علم با استاندارد طلایی” تمرکز کنند. (این برنامه که در ماه می منتشر شد، خواستار ترویج علمی “شفاف، دقیق و تاثیرگذار” توسط دولت ایالات متحده است، اما به دلیل احتمال افزایش مداخله سیاسی در تحقیقات مورد انتقاد قرار گرفته است.)
توقف فوری فرصتهای تامین مالی
تاثیرات این فرمان بلافاصله قابل مشاهده است: این دستور به نهادهای دولتی مانند انستیتو ملی بهداشت (NIH) دستور میدهد تا فرصتهای جدید تامین مالی را متوقف کنند. این فرصتها، فراخوانهایی برای محققان برای ارسال درخواستهای بودجه در زمینههای خاص هستند. این فراخوانها تا زمانی که نهادها فرآیندهای بررسی جدید خود را به اجرا درآورند، متوقف خواهند شد.
بودجه علمی آمریکا و مخالفت سنا
لازم به ذکر است که فرمان اجرایی ترامپ پس از آن صادر شد که سنا – که به همراه مجلس نمایندگان، در نهایت کنترل مخارج دولت ایالات متحده را در دست دارد – در هفتههای اخیر، بیشتر پیشنهادات وی برای کاهش بودجه فدرال برای علم را، که در مجموع تقریباً ۲۰۰ میلیارد دلار در سال بود، رد کرده است. کاخ سفید به سوالات مجله Nature در مورد این فرمان اجرایی پاسخی نداد.
واکنش منفی گسترده به فرمان ترامپ
ترامپ، یک جمهوریخواه، پیش از این از دستورات اجرایی (EO) که میتوانند نهادهای دولتی را هدایت کنند اما نمیتوانند قوانین موجود را تغییر دهند، برای ایجاد تغییرات در سیاست استفاده کرده بود. در ماه ژانویه، در اولین روز تصدی خود، او مجموعه گستردهای از دستورات اجرایی را با اثرات گسترده امضا کرد، از خروج ایالات متحده از توافقنامه پاریس در مورد آب و هوا تا کاهش نیروی کار فدرال که قبل از تصدی او شامل نزدیک به ۳۰۰۰۰۰ دانشمند بود.
دانشمندان و متخصصان سیاست، این فرمان اجرایی جدید را در رسانههای اجتماعی مورد انتقاد شدید قرار دادهاند. کاسی دریر، مدیر سیاست فضایی انجمن سیارهای، یک گروه مدافع در پاسادنا، کالیفرنیا، در Bluesky نوشت: “این یک فرمان اجرایی تکاندهنده است که ایده تحقیق آزاد را تضعیف میکند.”
جرمی برگ، مدیر سابق انستیتو ملی علوم پزشکی عمومی NIH، در Bluesky آن را “تصرف قدرت” خواند. او در مصاحبهای با Nature گفت: “این قدرت چیزی است که در گذشته هرگز توسط مقامات سیاسی اعمال نشده است.”
زو لوفرگن، عضو دموکرات مجلس نمایندگان ایالات متحده از کالیفرنیا، در بیانیهای این فرمان اجرایی را “مستهجن” خواند. او گفت که این امر میتواند منجر به این شود که مقامات سیاسی منصوب شده “بین شما و یک آزمایش بالینی پیشرفته برای درمان سرطان قرار بگیرند”.
توجیه فرمان و محدودیتهای اعمال شده
این فرمان اجرایی با زیر سوال بردن انتخابهای گذشته، تغییرات در روند اعطای بودجه را توجیه میکند: این فرمان بنیاد ملی علوم ایالات متحده (NSF) را به اعطای بودجه به مربیانی با ایدئولوژیهای ضد آمریکایی و به پروژههایی در مورد تنوع، برابری و شمول، که مورد علاقه تیم ترامپ نیستند، متهم میکند. این فرمان همچنین به محققان ارشد دانشگاه هاروارد در کمبریج، ماساچوست، و دانشگاه استنفورد در کالیفرنیا اشاره میکند که به دلیل اتهامات جعل دادهها استعفا دادهاند.
برای “تقویت نظارت” بر بودجهها، این فرمان اجرایی چندین محدودیت را اعمال میکند، از جمله ممنوعیت بودجههایی که “مهاجرت غیرقانونی” را ترویج میدهند و ممنوعیت ترویج “اولویتهای نژادی” در کار خود یا انکار دوجنسیتی بودن جنسیت توسط دریافتکنندگان بودجه. در برخی موارد، به نظر میرسد این محدودیتها با دستورات کنگره مغایرت دارند. برای مثال، NSF دههها است که بر اساس قانون موظف به گسترش مشارکت افراد از گروههای کمنماینده در علم است – اقدامی که نژاد را در نظر میگیرد.
علاوه بر این محدودیتهای گستردهتر، این فرمان اجرایی دستور میدهد که تایید بودجهها، موسسات تحقیقاتی خاصی را در اولویت قرار دهد، مانند مواردی که در اجرای برنامه علم با استاندارد طلایی “موفقیت خود را نشان دادهاند” و کسانی که “هزینههای غیرمستقیم” کمتری دارند. دولت ترامپ در چارچوب تلاش خود برای کاهش هزینههای دولتی و کاهش قدرت دانشگاههای ممتاز ایالات متحده، بارها تلاش کرده است تا این هزینهها را که برای مثال برای پرداخت هزینه برق آزمایشگاه و کارکنان اداری استفاده میشود، محدود کند. این دولت نرخ ثابت ۱۵ درصد را برای بودجههایی که توسط نهادهایی مانند NSF و وزارت انرژی ایالات متحده اعطا میشود، پیشنهاد کرده است، اما دادگاههای فدرال تاکنون چنین سیاستهایی را مسدود کردهاند.
برخی از موسسات با بالاترین نرخ هزینههای غیرمستقیم، بیمارستانهای کودکان هستند. برگ به Nature گفت: “آیا این بدان معناست که آنها فقط قرار نیست تحقیقات در بیمارستانهای کودکان را در اولویت قرار دهند؟”
نقش بررسی همتا در معرض خطر
اساس روند اعطای بودجه، بررسی همتا است. پیشنهادهای پروژه معمولا باید از هیئتهای بررسی متشکل از دانشمندان مستقل که امتیازدهی و تایید بودجه را انجام میدادند، عبور میکردند. این فرمان اجرایی خاطرنشان میسازد: “هیچ چیز در این دستور نباید به گونهای تعبیر شود که استفاده از روشهای بررسی همتا را دلسرد یا مانع کند، مشروط بر اینکه توصیههای بررسی همتا برای مقامات ارشد منصوب شده مشورتی باقی بمانند.”
این فرمان اجرایی بسیاری از محققان، از جمله داگ ناتلسون، فیزیکدان دانشگاه رایس در هوستون، تگزاس را نگران کرده است. او میگوید: “به نظر میرسد این یک تلاش آشکار برای از بین بردن بررسی همتا برای بودجههای علمی فدرال است.” ماموران برنامه در نهادها که مدافعان روند بررسی بودجه بودهاند، به همین ترتیب نگران هستند. کارمند NSF که به دلیل عدم مجوز صحبت با مطبوعات درخواست ناشناس ماندن کرده است، میگوید: “فرمان اجرایی نقش ماموران برنامه و استقلال آنها را در قضاوت در مورد کیفیت علم کاهش میدهد. این حداقل، مایوس کننده است.”
