مخالفت صریح اسرائیل با طرح ۱۵ مادهای ترامپ برای خلع سلاح حماس
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه اعلام کرد که کابینه وی طرح ۱۵ مادهای پشتیبانیشده توسط دولت ترامپ برای خلع سلاح حماس در غزه را بهطور کامل رد کرده است.
به گزارش واضح به نقل از نیویورک تایمز، این اقدام یک شکاف علنی و کمسابقه با دونالد ترامپ به شمار میرود؛ رئیسجمهوری که روابطش با نتانیاهو همواره فراز و نشیبهای پیچیده و غیرقابل پیشبینی داشته است. اگرچه رهبران دو کشور در اواخر فوریه جنگ علیه ایران را با همکاری یکدیگر آغاز کردند، اما از آن زمان تاکنون بر سر نحوه پایان دادن به آن و همچنین آینده عملیات نظامی اسرائیل در غزه و لبنان دچار اختلافات شدید شدهاند.
جزئیات طرح توافق غزه و شروط نتانیاهو برای عقبنشینی از منطقه
ترامپ اواخر ماه گذشته توافق میان شورای صلح خود و گروه حماس را اعلام نمود و آن را به عنوان یک گشایش بزرگ ستود. دفتر نتانیاهو در ابتدا با ابراز تردید اعلام کرده بود که این چارچوب «منعکسکننده مواضع اسرائیل نیست»، اما از رد مستقیم و صریح آن خودداری کرده بود.
این پیشنهاد مورد حمایت آمریکا یک فرآیند مرحلهبهمرحله را پیشبینی میکند که در آن حماس سلاحهای خود را طی چند مرحله به یک اداره جدید فلسطینی در غزه تحویل میدهد. در مقابل، اسرائیل نیز به تدریج از بیش از نیمی از اراضی غزه که از زمان آتشبس اکتبر گذشته تحت کنترل داشته، عقبنشینی خواهد کرد.
با این حال، روز یکشنبه نتانیاهو علناً این طرح را رد کرد و گفت نیروهای اسرائیلی «تا زمانی که حماس خلع سلاح کامل نشود، هیچگونه عقبنشینی انجام نخواهند داد.» او تاکید کرد که منظور از خلع سلاح، «سلاحهای سنگین، سلاحهای سبکتر و تمام تسلیحات» است و افزود: «ما درباره یک خلع سلاح واقعی صحبت میکنیم.»
نتانیاهو در نشست کابینه وزرا تصریح کرد: «میخواهم اینجا شفاف بگویم: اسرائیل سند ۱۵ مادهای را بهطور کامل رد میکند.»
سخنگوی شورای صلح ترامپ بلافاصله درباره سخنان نتانیاهو اظهار نظری نکرد و کاخ سفید نیز به درخواستها برای پاسخگویی واکنش فوری نشان نداد.
موضع حماس و چالشهای سیاسی نتانیاهو در انتخابات پیشرو
نخستوزیر اسرائیل — که پاییز امسال با کمپین دشواری برای انتخابات مجدد مواجه است — پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که منجر به شروع جنگ غزه شد، وعده «پیروزی مطلق» بر حماس را داده بود. اما پس از نزدیک به سه سال، جنبش حماس همچنان کنترل بخشهایی از این منطقه را که نزدیک به دو دهه بر آن تسلط داشته، در دست دارد.
حماس توافقنامه مورد حمایت ایالات متحده را به صورت علنی پذیرفته است. با این حال، تحلیلگران اسرائیلی تردید دارند که شبهنظامیان فلسطینی واقعاً قصد داشته باشند سلاحهای خود را به اداره جدید فلسطینی در غزه تحویل دهند، چرا که مبارزه مسلحانه علیه اسرائیل یکی از اصول بنیادی این گروه محسوب میشود.
این توافق پس از ماهها مذاکرات پیچیده میان رهبران تبعیدی حماس و مقامات شورای صلح ترامپ به دست آمد؛ نهاد جدیدی که برای نظارت بر آتشبس غزه تاسیس شده است. این شورا شامل رؤسای دولتی از جمله نتانیاهو بوده و ریاست آن بر عهده دونالد ترامپ است.
با این حال در عمل، تعداد محدودی از انتصابات ترامپ مدیریت مذاکرات را بر عهده داشتند، از جمله نیکولای ملادینوف، فرستاده سابق سازمان ملل در خاورمیانه. مذاکرهکنندگان مورد حمایت آمریکا تلاش کردند فرمولی پیدا کنند که حماس را از تسلیحاتش خلع کند، اما در عین حال برای این گروه نیز قابل قبول باشد.
نقض آتشبس و ارزیابی شرایط میدانی باریکه غزه
طبق متن این توافقنامه، اسرائیل ابتدا باید چند شرط باقیمانده از آتشبس اولیه با حماس در اکتبر گذشته که به جنگ دو ساله در غزه پایان داد را ایفا کند، که شامل «توقف کامل عملیات نظامی» میشود.
با وجود برقراری آتشبس، طبق اعلام مقامات بهداشتی فلسطین، اسرائیل تقریباً به طور روزانه حملات خود به نوار غزه را ادامه داده و از اکتبر گذشته تاکنون بیش از ۱,۰۰۰ نفر را به شهادت رسانده است. کشتهشدگان شامل مقامات ارشد حماس و همچنین غیرنظامیان از جمله کودکان بودهاند.
به گفته مقامات بهداشتی غزه، بمبارانهای اسرائیل در آخر هفته پس از انعقاد توافق شدت یافت و بیش از ۱۸ کشته برجای گذاشت.
اما این حملات پس از دیدار روز دوشنبه گذشته ملادینوف با نتانیاهو تا حد زیادی متوقف شد. ملادینوف از این حملات انتقاد کرده و گفته بود که آنها «باعث کشته شدن غیرنظامیان و نابودی تجهیزات پزشکی مورد نیاز مردم شدهاند.»
مراحل اجرای طرح شورای صلح و ابهام در جدول زمانی توافق
طبق طرح ترامپ، قرار بود یک کمیته بینالمللی میزان پایبندی اسرائیل به آتشبس اکتبر گذشته را راستیآزمایی کند. سپس حماس سلاحهای سنگین خود را بهعنوان بخشی از فرآیندی که تحت نظارت گروهی از تکنوکراتهای فلسطینی مورد حمایت آمریکا اداره میشود، از رده خارج و انبار میکرد.
بر اساس این طرح، اسرائیل به تدریج از غزه عقبنشینی میکند و شبهنظامیان فلسطینی که توسط اسرائیل برای مبارزه با حماس تسلیح شده بودند نیز به همین ترتیب سلاحهای خود را تحویل خواهند داد.
جدول زمانی و سایر جزئیات این طرح هنوز به مذاکره گذاشته نشده است. در توافقنامه ۱۵ مادهای قید شده که این مذاکرات باید ظرف ۱۴ روز (که اواخر این هفته خواهد بود) نهایی شوند. با این حال، با توجه به تردیدهای سنگینی که روی این توافق سایه افکنده، مشخص نیست که آیا این امر محقق خواهد شد یا خیر.
آگهی فردا