ایلان ماسک در فضا پمپ بنزین میسازد!
دو غول دنیای فناوری و ثروتمندترین مردان جهان در رقابتی تازه قرار گرفتهاند: چالشی که میتواند آینده سفرهای فضایی انسان را دگرگون کند؛ سوختگیری فضاپیماها در مدار. اگر این مشکل حل شود، مأموریتهای فضایی نه تنها به ماه و مریخ، بلکه به اعماق بیشتری از منظومه شمسی نیز دسترسی خواهند داشت.
شرکت اسپیسایکس ایلان ماسک و بلو اوریجین جف بزوس بهطور جدی در حال توسعه سامانههایی هستند که امکان سوختگیری مجدد موشکها پس از خروج از زمین را فراهم میکند؛ ایدهای که مهندسان از دهه ۶۰ میلادی مطرح کردهبودند اما حالا بخش خصوصی آن را در مرکز استراتژیهای فضایی خود قرار داده است.
### بزرگترین محدودیت سفرهای فضایی
بزرگترین محدودیت سفرهای فضایی همیشه سوخت بوده است. برای مثال، موشک ساترن ۵ در برنامه آپولو با وزنی معادل ۳ هزار تن پرتاب شد که حدود ۹۰ درصد آن سوخت بود. شرکتهای فضایی امروز معتقدند اگر فضاپیماها با سوخت کمتر پرتاب شوند و در مدار زمین سوختگیری کنند، میتوانند محمولههای بزرگتر یا خدمه بیشتری را به اعماق فضا ببرند. این روش در ترکیب با موشکهای قابلاستفاده مجدد میتواند هزینهها را نیز کاهش دهد.
### چالش مدیریت سوخت در فضا
بااینحال، مانع اصلی همیشه مدیریت سوختهای مایع در شرایط بیوزنی است. این سوختها باید در دماههای فوقالعاده پایین نگهداری شوند و در خلأ فضا بهطور طبیعی به جوش میآیند. بنابراین چالش اصلی نه مخزن، بلکه سامانههای سرمایشی قابل اعتماد در مدار است. بلو اوریجین میگوید پیشرفتهایی در این زمینه داشته، اما مهندسان هشدار میدهند که مدیریت مایعات پرودتی در فضا غیرقابلپیشبینی است.
### رویکرد اسپیسایکس: انتقال سوخت بین دو فضاپیما
بهنوشته تکاِسپلور، اسپیسایکس تاکنون آزمایشهایی برای انتقال سوخت در استارشیپ انجام داده است و قصد دارد مرحله بعدی را با انتقال سوخت بین دو فضاپیما اجرا کند. مدل این شرکت برای برنامه آرتمیس ناسا بر پروازهای متعدد تانکرها تکیه دارد؛ جایی که استارشیپ بهعنوان ایستگاه سوخت در مدار زمین عمل میکند و سپس فضاپیمای فرودگر پس از سوختگیری، خدمه را به ماه میرساند. برآوردها نشان میدهد هر مأموریت ممکن است به ۱۰ تا ۲۰ پرتاب نیاز داشته باشد.
### مسیر متفاوت بلو اوریجین
بلو اوریجین اما مسیر متفاوتی را دنبال میکند. این شرکت از موشک نیو گلن برای پرتاب یک ترانسپورتر استفاده میکند؛ وسیلهای که در مدار زمین سوختگیری میکند و سپس آن را به مدار ماه میبرد تا فضاپیمای دیگری را برای حضور فضانوردان آماده کند. هرچند هنوز جزئیات دقیق درباره تعداد پروازهای لازم ارائه نشده است.
با وجود تردیدهایی که برخی کارشناسان نسبت به آماده بودن فناوری پمپ بنزین فضایی تا زمان مأموریتهای سرنشیندار ناسا دارند، ماسک و بزوس همچنان با تمام توان در حال پیشبرد پروژه هستند. ایلان ماسک بارها تأکید کرده که سوختگیری مداری، کلید اصلی تحقق رویای سفر به مریخ خواهد بود؛ هرچند خود او هم در تازهترین اظهاراتش احتمال مأموریت سرنشیندار به مریخ در سال ۲۰۲۹ را بسیار کم دانسته است.
در نهایت، تقریباً همه پژوهشگران و مدیران فضایی متفقالقولاند که بدون ایستگاههای سوختگیری مداری، انسان در گسترش حضورش به اعماق فضا با محدودیت جدی روبهرو خواهد شد.
