به گزارش واضح به نقل از خبرگزاری اسوشیتدپرس، پیش از اواخر هفته گذشته، نرخ برابری دلار به ین بالاتر از ۱۶۳ ین معامله میشد که بالاترین حد در ۴۰ سال گذشته بود. اما پس از مشکوک شدن فعالان بازار به مداخله نهادهای تنظیمکننده، ارزش دلار به زیر ۱۶۰ ین کاهش یافت.
بامداد روز دوشنبه، پس از اعلام رسمی مداخله مشترک در بازار ارز، قیمت دلار تا حدود ۱۵۵.۲۰ ین سقوط کرد که افت بزرگی برای این نرخ برابری محسوب میشود. دلار در اوایل روز دوشنبه به وقت شرقی آمریکا با نرخ ۱۵۶.۷۰ ین معامله میشد.
اگرچه افت مداوم ارزش ین میلیونها گردشگر جویای تخفیف را به ژاپن جذب کرده است، اما کاهش ارزش ین در برابر دلار همواره منبع نگرانی و ناامیدی توکیو بوده است. از آنجایی که ژاپن بخش عمدهای از مایحتاج مصرفی خود را وارد میکند، ارز ضعیف باعث افزایش قیمتها میشود. همچنین بالا بودن قیمت نفت این مشکل را تشدید کرده و فشارها را بر دولت سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، افزایش داده تا اقدامات بیشتری برای مقابله با افزایش هزینههای زندگی انجام دهد.
ضرورت مداخله مشترک برای جلوگیری از افت بیشتر ارزش ین
تلاشها در اوایل سال جاری برای افزایش ارزش ین در برابر دلار، تغییر چندانی در نرخ ارز ایجاد نکرد.
به طور معمول، بازار ارز ارزش نسبی پولهای ملی را تعیین میکند، اما عوامل گوناگونی بر اتفاقات این بازار تأثیرگذار هستند.
شکاف بزرگ میان نرخ بهره در ایالات متحده و ژاپن باعث شده است سرمایهگذاران برای بهرهمندی از بازدهی بالاتر داراییهای دلاری، اقدام به فروش ین و خرید دلار کنند. هفته گذشته، بانک مرکزی ژاپن (BOJ) و فدرال رزرو آمریکا در جلسات خود نرخهای بهره را بدون تغییر نگه داشتند و این شکاف را حفظ کردند.
بنابراین، هفته گذشته هنگامی که دلار به زیر ۱۶۰ ین افت کرد و در همان سطح باقی ماند، گمانهزنیها درباره کمک و مداخله طرف آمریکایی تقویت شد.
مقامات معمولاً درباره چنین اقداماتی سکوت میکنند. اما روز یکشنبه، دونالد ترامپ تأیید کرد که طرف آمریکایی در این زمینه کمک کرده است و ساتسوکی کاتایاما، وزیر دارایی ژاپن نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد که وزارت دارایی این کشور با هماهنگی وزارت خزانهداری آمریکا اقدام به خرید ین کرده است.
او گفت: «ما در انجام مداخله مشترک در بازار ارز بیشتر در صورت نیاز تردید نخواهیم کرد.»
نیل نیومن، مدیرعامل و رئیس استراتژی مؤسسه Astris Advisory Japan اعلام کرد که چنین اعتراف علنی به مداخله در بازار بسیار نادر است. وی افزود آخرین نمونه بزرگ از چنین اقدامی مربوط به سال ۲۰۱۱ و پس از زمینلرزه و تسونامی سهمگین در شمال شرقی ژاپن بود که دولتها دست به مداخله زدند.
چرا ایالات متحده به تقویت ارزش ین ژاپن کمک میکند؟
وقتی از ترامپ پرسیده شد که چرا واشنگتن به توکیو کمک میکند، او روز یکشنبه گفت: «ما رابطه خوبی با ژاپن داریم. ما از نظر مالی بسیار بسیار قوی هستیم و ین آنها تضعیف شده بود و کمی کمک میخواستند و ما همواره در کنار ژاپن هستیم. ژاپن برای ما بسیار خوب بوده است، البته به استثنای پرل هاربر!»
عضویت در خبرنامه Morning Wire: خبرنامه شاخص ما مهمترین عناوین روز را برای شما تحلیل میکند.
ترامپ اظهار داشت که ایالات متحده از این مداخله «منفعت مالی» به دست آورده و آن را «نشانه دوستی» خواند.
وی افزود: «این اقدام همچنین برای اقتصاد جهانی خوب است.»
نیومن گفت: دلار ضعیفتر کالاهای ساخت آمریکا را رقابتیتر میکند، هزینه آنها را به ین کاهش میدهد و ممکن است به افزایش صادرات آمریکا به ژاپن کمک کند.
نیومن اضافه کرد: «بسیار نادر است که آمریکاییها در این زمینه با ژاپنیها همکاری کنند، اما در حال حاضر همسو بودن منافع بین ژاپن و آمریکا وجود دارد.»
شیگهتو ناگای، رئیس بخش اقتصاد ژاپن در موسسه Oxford Economics، در گزارشی نوشت که این اقدام یک روش «کمهزینه» برای واشنگتن بود تا به یک متحد کلیدی خدمت کند و در عین حال از ثبات بازار ارز و بازار اوراق قرضه محافظت کند.
تردید تحلیلگران درباره اثربخشی مداخله در بازار ارز
ناگای گفت که به نظر میرسد مداخله اخیر اثر ماندگارتری نسبت به موارد قبلی در سال جاری داشته باشد و ممکن است ین روند تا حدودی قویتری را برای باقیمانده سال طی کند.
اما عواملی که باعث تضعیف طولانیمدت ین شدهاند، همچنان باقی هستند.
سانائه تاکایچی تلاش کرده است تا مالیات بر فروش مواد غذایی در ژاپن را از ۸ درصد به ۱ درصد کاهش دهد و مخارج دولتی را به شدت افزایش دهد. چنین اقداماتی به دلیل افزایش تورم و افزودن به بدهیهای سنگین دولتی ژاپن، تمایل به تضعیف بیشتر ین دارند.
بانک مرکزی ژاپن (BOJ) اقدامات کندی برای افزایش نرخ بهره شاخص خود از نزدیک به صفر به ۱ درصد فعلی انجام داده است که بالاترین سطح در ۳۱ سال گذشته است، اما هنوز بسیار پایینتر از نرخ ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصدی فدرال رزرو قرار دارد.
ناگای گفت که احتمالاً بانک مرکزی ژاپن با ارزیابی اثرات جنگ ایران و سایر عوامل بر اقتصاد، به حرکت کند خود در ایجاد تغییرات ادامه خواهد داد.
در همین حال، جهش قیمت نفت به دلیل جنگ و تورم ناشی از آن، مانع از کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو شده است.
استفن اینس از موسسه SPI Asset Management در یادداشتی نوشت: «تفاوت نرخ بهره همچنان زیاد است، بار واردات انرژی ژاپن سنگین باقی مانده و بانک مرکزی ژاپن همچنان کندتر از آنچه بازار برای یک چرخش پایدار ارز نیاز دارد حرکت میکند.»
آگهی فردا