گزارش ها از قفسه های پر فروشگاه ها حکایت دارند، اما روایت شهروندان از واقعیتی متفاوت خبر می دهد. از معمای کارمزدهای پنهان ۵ هزار تومانی و اختلال در سامانه ها گرفته تا شکاف عمیق قیمت گوشت و لبنیات با اعتبار تخصیصی؛ چرا طرح جدید دولت هنوز نتوانسته رضایت کامل مصرف کنندگان را جلب کند؟ جزئیات پشت پرده اجرای این طرح و چالش های خریداران را در ادامه بخوانید.
به گزارش واضح، با گذشت بیش از یک ماه از آغاز مرحله جدید طرح کالابرگ الکترونیکی، بررسی های میدانی نشان می دهد که اگرچه کالاهای اساسی به وفور در فروشگاه های بزرگ یافت می شود، اما کارآمدی این اعتبار یک میلیون تومانی در برابر موج تورمی ناشی از حذف ارز ترجیحی با تردیدهای جدی از سوی شهروندان روبرو شده است. این طرح که با هدف انتقال مستقیم یارانه به مصرف کننده نهایی کلید خورد، اکنون در پیچ و خم زیرساخت های فنی و واقعیت های تلخ بازار قرار گرفته است.
شکاف عمیق میان اعتبار کالابرگ و قیمت های بازار
بسیاری از شهروندان در گفتگو با گزارشگر ما اعلام کرده اند که اعتبار یک میلیون تومانی اختصاص یافته، تنها بخش کوچکی از نیازهای ماهانه یک خانوار را پوشش می دهد. پس از حذف ارز حمایتی، قیمت اقلامی نظیر گوشت و لبنیات با جهش بی سابقه ای همراه بوده است؛ به طوری که به گفته یکی از خریداران، خرید تنها دو بسته گوشت یک کیلویی می تواند تمام اعتبار کالابرگ را ببلعد. این موضوع باعث شده تا مردم ناچار شوند مابه التفاوت سنگین قیمت ها را به صورت نقدی از جیب خود پرداخت کنند که عملا فشار تورمی را به طور کامل خنثی نمی کند.
چالش کارمزدهای ۵ هزار تومانی و ابهام در بازگشت وجه
یکی از حاشیه های پررنگ این روزهای فروشگاه ها، کسر مبلغ ۵ هزار تومان تحت عنوان کارمزد در هر تراکنش کالابرگی است. در حالی که مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تاکید می کنند این مبلغ به دلیل الزامات شبکه بانکی کسر شده و عیناً به اعتبار خرید کالا افزوده می شود، اما مشاهدات میدانی نشان می دهد که بسیاری از مردم از این افزایش اعتبار بی اطلاع هستند و آن را یک هزینه اجباری و اضافی قلمداد می کنند. گزارش ها حتی حاکی از آن است که برخی خریداران به دلیل نداشتن موجودی نقدی برای پرداخت این کارمزد، مجبور به خروج از فروشگاه و مراجعه به عابربانک ها شده اند.
اختلال در زیرساخت ها و صف های طولانی در فروشگاه ها
با وجود تایید فراوانی کالا از سوی مدیران فروشگاه های زنجیره ای، ضعف در زیرساخت های پرداخت الکترونیک به یکی از معضلات اصلی تبدیل شده است. قطعی مکرر سامانه ها، کندی اینترنت و زمان بر بودن ثبت قیمت ها باعث شکل گیری صف های طولانی در بخش صندوق ها شده است. این موضوع تا حدی آزاردهنده بوده که برخی از شهروندان عطای استفاده از کالابرگ را به لقایش بخشیده و ترجیح داده اند خرید خود را به صورت عادی و نقدی انجام دهند تا از معطلی در فروشگاه رها شوند.
بلاتکلیفی در شیوه دوم دریافت کالابرگ
در حالی که دولت شیوه دومی را برای عرضه ۹ قلم کالای اساسی با قیمت ثابت به مدت ۳ ماه معرفی کرده بود، گزارش ها نشان می دهد که تا اواخر بهمن ماه، هنوز هیچ ابلاغیه اجرایی به فروشگاه ها نرسیده است. این بلاتکلیفی باعث اعتراض شهروندانی شده که این روش را انتخاب کرده اند اما اکنون نه راه پیش دارند و نه راه پس؛ چرا که امکان لغو این انتخاب و بازگشت به شیوه قبلی نیز در سامانه ها به درستی تعریف نشده است.
برآیند اجرای طرح؛ فراوانی کالا در کنار افت قدرت خرید
در مجموع، طرح کالابرگ الکترونیکی توانسته است در بخش تامین کالا موفق عمل کند و از بروز کمبود در بازار جلوگیری نماید. بر اساس آمارهای رسمی، در یک ماه گذشته حدود ۷۷ هزار میلیارد تومان کالا از این طریق به دست مصرف کنندگان رسیده است. با این حال، تا زمانی که تورم مهار نشود و ثبات قیمت ها باز نگردد، کالابرگ تنها به عنوان یک مسکن موقتی عمل خواهد کرد که نمی تواند به طور کامل جای خالی قدرت خرید از دست رفته مردم را پر کند.
