نبرد کهکشانها در اعماق کیهان: کشف شگفتانگیز دانشمندان از تابش یک کهکشان به دیگری
در یک مشاهده حیرتانگیز در عمق کیهان، اخترشناسان یک تعامل شدید بین دو کهکشان را ثبت کردند که شبیه به یک نبرد کیهانی است. با استفاده از آرایه بزرگ میلیمتری/زیر میلیمتری آتاکاما (ALMA) در شیلی و تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا (ESO)، محققان شاهد تابش یک پرتو قدرتمند تابشی از یک کهکشان به سمت کهکشان همسایهاش بودند.
یک نبرد کیهانی میلیاردها سال در حال شکلگیری
این دو کهکشان با فاصلهای فوقالعاده از یکدیگر قرار دارند، به طوری که نور آنها ۱۱ میلیارد سال طول میکشد تا به زمین برسد. این بدان معناست که این تعامل خشن زمانی رخ داده که جهان تنها حدود ۱۸ درصد از سن کنونی خود را داشت. این کهکشانها با سرعتی عجیب در حال نزدیک شدن به یکدیگر با بیش از ۵۰۰ کیلومتر در ثانیه (۳۱۱ مایل در ثانیه) میباشند و در یک رقص گرانشی گرفتار شدهاند که این صحنه دراماتیک را به وجود میآورد.
به گفته پاسکیه نوتردم، پژوهشگر CNRS در مؤسسه اخترفیزیک پاریس و نویسنده اصلی این مطالعه، “ما یک کوازار کشف کردیم که به احتمال زیاد با ادغام دو کهکشان تحریک شده است و در حال تغییر ساختار گاز در کهکشان همسایهاش است.” این برخورد کیهانی که گاهی به آن “نبرد کیهانی” میگویند، اولین باری است که اخترشناسان بهطور مستقیم مشاهده کردند که تابش یک کوازار بر ساختار گاز درونی کهکشان دیگری تأثیر میگذارد.
چگونگی اختلال کوازار در تشکیل ستارهها
یک کوازار بهعنوان ناحیهای بسیار درخشان و پر انرژی در مرکز یک کهکشان شناخته میشود که توسط یک سیاهچاله فوقعظیم که مقادیر زیادی ماده را مصرف میکند، تغذیه میشود. در این مورد، کوازار از یک کهکشان به سمت کهکشان دیگر تابش متمرکزی را شلیک میکند که از میان ابرهای گاز و گرد و غبار میگذرد. این تابش عملاً ابرهای گاز را برش میزند و مانع از فروپاشی آنها برای تشکیل ستارههای جدید میشود.
سرگئی بالاشف، نویسنده همکار این مطالعه و پژوهشگر در مؤسسه ایوفه در روسیه، در بیانیهای از ESO توضیح داد، “ما برای اولین بار اثر تابش یک کوازار را بهطور مستقیم بر ساختار درونی گاز در یک کهکشان عادی میبینیم.” این تابش عملاً توانایی کهکشان همسایه را برای ایجاد ستارههای جدید مختل میکند و ابرهای گاز ضروری برای تولد ستاره را از هم میپاشد.
تغذیه انفجارهای شدید در کهکشان میزبان کوازار
تعامل بین دو کهکشان یکطرفه نیست. وقتی آنها از کنار هم عبور میکنند، گاز به سمت سیاهچاله مرکزی کهکشان میزبان کوازار هدایت میشود و آن را تغذیه کرده و باعث میشود که رادیوم بیشتری از تابش انرژیزا منتشر کند. این منجر به ایجاد یک حلقه بازخورد میشود که در آن کوازار فعالتر و قویتر میشود و تأثیر خود را بر محیط اطراف خود افزایش میدهد.
شفافیت منحصر به فرد این مشاهده به لطف تصویربرداری با وضوح بالا از ALMA ممکن شد که دو کهکشان را که قبلاً به عنوان یک جسم واحد مشاهده میشدند، متمایز کرد. همچنین، ابزار X-shooter از ESO به تحلیل نور کوازار کمک کرد و نشان داد که چگونه تابش آن بر کهکشان همسایه تأثیر میگذارد.
این کشف، راههای جدیدی را برای درک اینکه چگونه کوازارها کهکشانهای میزبان خود را شکل میدهند و بر همسایگان کیهانی خود تأثیر میگذارند، باز میکند. ابزارهای جدیدی مانند تلسکوپ فوقالعاده بزرگ (ELT) انتظار میرود که اطلاعات بیشتری درباره این تعاملات دراماتیک کهکشانی ارائه دهند.
