راز رهایی از زندان ذهن: روانپزشکی چگونه امید را دوباره میسازد؟
آیا به دنبال راهی برای رهایی از افکار منفی و بازگشت به زندگی هستید؟ روانپزشکی، با رویکردهای متنوع خود، میتواند کلید امید و بازسازی روان شما باشد. در این مقاله، به بررسی یکی از جنبههای کمتر پرداخته شده در روانپزشکی، یعنی “بازخرید” یا “رهاییبخشی” میپردازیم و نقش آن را در بازگرداندن امید و معنا به زندگی افراد بررسی میکنیم.
دیدگاههای روانپزشکی در اخبار روزانه
شاید متوجه شده باشید که در یک ماه اخیر، در ستون “دیدگاههای روانپزشکی در اخبار روزانه”، سوالی با عنوان “روانپزشکی به کجا میرود؟” مطرح شده است. این پرسش در دوران پرآشوب و نامشخص کنونی، به پوشش حوزههای به حاشیه راندهشده روانپزشکی منجر شده است. در این ستونها، به روانپزشکی ارتقاء یافته، روانپزشکی صلح و انساندوستی در روانپزشکی پرداخته شده است.
ایده دیگری نیز وجود دارد که به ذهن خطور کرده، اما در پوشش آن تردید وجود داشته است: بازخرید در روانپزشکی. وقتی برای اولین بار این موضوع را با یکی از همکارانم مطرح کردم، پاسخ او این بود: “روانپزشکی رهاییبخش؟ هرگز!” این “هرگز” از این رو بود که به نظر میرسید روانپزشکی قدرت، حکمت یا اختیاری برای رهاییبخشی خود، بیماران یا جامعه ندارد.
شاید همین انتقاد دلیل این باشد که ما به ندرت چیزی در مورد بازخرید در روانپزشکی میشنویم. برخی از سازمانهای روانپزشکی از کلمه “بازخرید” در نام خود استفاده میکنند. همچنین مقالهای در مورد بازخرید تشخیص وجود دارد1، اما فراتر از آن، اطلاعات زیادی در دسترس نیست.
بازخرید چیست؟
این موضوع سوالی را برمیانگیزد: بازخرید چیست؟ به طور کلی، به جبران نوعی شکست یا کمبود اشاره دارد. این مفهوم در بیشتر ادیان بزرگ، حول مضامینی مانند رستگاری، پشیمانی، بخشش، تجدید و فداکاری مورد تاکید قرار میگیرد، اگرچه این مفاهیم میتوانند در ادیان مختلف به طور قابل توجهی متفاوت باشند.
این مضامین اغلب در طول تعطیلات مذهبی اصلی آشکار و مورد تاکید قرار میگیرند، به همین دلیل نویسنده این مقاله سعی کرده است تا آنها را در ستونها و ویدیوهای خود پوشش دهد. برای مثال، اکنون در ایام عید قربان اسلامی قرار داریم که در آن بسیاری به شهر مقدس مکه سفر میکنند.
نویسنده مقاله و همکارانش، برخی از این شیوههای رهاییبخش را در مجموعهای از کتابها در مورد ادیان و روانپزشکی پوشش دادهاند. هدف اساسی، در حوزه روانپزشکی مثبت، یعنی بازگرداندن خود بهترمان بود. در واقع، در دهههای اخیر، روانپزشکی نقش مهم کلی دین و معنویت را درک کرده است، که در قدردانی و پاسخ مناسب به ارزشهای بیماران فردی و خودمان منعکس میشود.
تلاشهای روانپزشکی برای بازخرید
شاید بدون آنکه به زبان آورده شود، روانپزشکی نیز هر از گاهی به بازخرید خود در روانپزشکی مبادرت ورزیده است. در سالهای اخیر، انجمن روانپزشکی آمریکا (American Psychiatric Association) در ادغام داخلی روانپزشکان با پیشینههای فرهنگی و مذهبی گوناگون در تمام سطوح سازمانی موفق بوده است. در جامعه، برخی از روانپزشکان تلاش کردهاند تا ارتباط خود را برای دستیابی به صلح بیشتر پیشنهاد دهند. تجمع آنها برای سلامت روان در نشست سالانه، آغازی برای بازخرید انفعال غیرضروری جامعه بود.
اگرچه بازخرید عمدتاً در دین و معنویت به کار میرود، اما به نظر میرسد برای افراد سکولار، خداناباور یا ندانمگرا نیز مرتبط باشد. به غیر از داشتن خودشیفتگی بدخیم یا جامعهستیزی، یا تمایل طبیعی ما به انکار در ابتدا آنچه از نظر روانی ناخوشایند است، مردم اغلب میخواهند برای جبران آنچه اشتباه انجام دادهاند، یادگیری از شکستها و پیشرفت تلاش کنند. مسلماً، این امر با هرگونه محدودیت، کمبود یا اشتباهی که در مراقبت از بیمار مرتکب میشویم، مطابقت دارد. با این حال، جنبشهای گستردهتر گروههای اجتماعی میتوانند برخی از جنبههای ادیان را تقلید کنند، اما بر اساس پیوندهای فرقهای، عشق توهمی و آزادی اندیشه مختل استوار باشند. ما در روانپزشکی باید بتوانیم تفاوت را تشخیص دهیم و به آن رسیدگی کنیم.
بنابراین، آیا بازخرید تا حدودی برای روانپزشکی مرتبط است؟ نظر شما چیست؟
درباره دکتر مافیک (Dr. Moffic)
دکتر مافیک، روانپزشکی برجسته و متخصص در جنبههای فرهنگی و اخلاقی روانپزشکی است که اکنون بازنشسته شده و به عنوان روانپزشک اجتماعی خصوصی و رایگان فعالیت میکند. او نویسنده و سخنران پرکاری است و از زمان ظهور همهگیری کووید-19، یک ستون روزانه با عنوان “دیدگاههای روانپزشکی در اخبار روزانه” و یک ویدیوی هفتگی با عنوان “روانپزشکی و جامعه” داشته است. وی در سال 2024 به دریافت جایزه بشردوستانه آبراهام هالپرن از انجمن روانپزشکی اجتماعی آمریکا برگزیده شد. پیش از این، در سال 2016 جایزه اداری را از انجمن روانپزشکی آمریکا، در سال 2002 عنوان قهرمان روانپزشکی عمومی را از سخنگوی مجلس APA و در سال 1991 جایزه روانپزشک نمونه را از اتحاد ملی برای بیماران روانی دریافت کرده بود. وی سخنرانی سوم ربی جفری بی. استیفمن (Rabbi Jeffrey B. Stiffman) را در کنیسه شعری امث (Congregation Shaare Emeth) در سنت لوئیس در یکشنبه، 19 مه 2024 ارائه کرد. او حامی و فعال در زمینه مسائل مربوط به سلامت روان مرتبط با بیثباتی آب و هوا، فرسودگی شغلی پزشکان و بیگانههراسی است. او اکنون در حال ویرایش آخرین کتاب از یک مجموعه 4 جلدی در مورد ادیان و روانپزشکی برای انتشارات Springer است: اسلامهراسی، یهودستیزی، مسیحیت، و اکنون ادیان شرقی و معنویت. او در هیئت تحریریه Psychiatric Times خدمت میکند.
منابع:
- McGorry P and van Os J: Redeeming diagnosis in psychiatry: timing versus specificity. Lancet. 2013:381(9863): 343-5.
