تأثیر مهاجران افغانستانی بر بازار مسکن ایران: چالشها و راهکارها
ورود گسترده نیروی کار افغانستانی به صنعت ساختوساز
مهدی کراسیان، عضو هیئت رئیسه اتحادیه مشاوران املاک، اخیراً در گفتوگو با رسانهها به موضوع حضور پررنگ اتباع افغانستانی در بازار مسکن ایران اشاره کرده است. به گفته وی، در سالهای اخیر شاهد فعالیتهای غیررسمی این اتباع در بخشهای مختلف بازار مسکن بودهایم که تأثیرات قابل توجهی بر این بازار گذاشته است.
کاهش هزینههای کارفرمایان و محدودیت فرصتهای شغلی برای ایرانیان
بر اساس گزارش تجارت نیوز، کراسیان اظهار داشت: «طی چهار دهه گذشته، شاهد ورود گسترده مهاجران افغانستانی به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران بودهایم که بخش قابل توجهی از این افراد به عنوان کارگر ساختمانی مشغول فعالیت شدهاند. این موضوع باعث محدود شدن فرصتهای شغلی برای نیروی کار ایرانی شده است.»
وی افزود: «برخی کارفرمایان ایرانی با هدف کاهش هزینهها، پرداخت دستمزد پایینتر و عدم پرداخت حق بیمه را ترجیح میدهند و از اتباع خارجی به جای نیروی کار ایرانی استفاده میکنند. این مسئله از عوامل افزایش بیکاری در مشاغل خدماتی از جمله صنعت ساختمان است.»
تأثیر بر بازار خرید و اجاره مسکن
کراسیان با بیان اینکه حضور اتباع بیگانه در بحث سکونت، بازار مسکن و بازار اجاره را تحت تأثیر قرار داده است، گفت: «شاهد این مدعا هستیم که در هفتههای اخیر با ایجاد موج بازگشت افغانها به کشور خودشان، عرضه مسکن استیجاری در کلانشهرهایی مانند تهران افزایش یافته و این مسئله منجر به آرامش نسبی در این بازار شده است.»
خزانهدار و عضو هیئت رئیسه اتحادیه مشاوران املاک تهران تأکید کرد: «بر این اساس، معتقدیم خروج حدود ۳۰۰ هزار مهاجر غیرقانونی به کشور افغانستان از ابتدای سال جاری تا کنون و بهویژه خروج ۱۰۰ هزار نفر در هفتههای اخیر، نقطه عطفی در بازار مسکن است.»
تغییر الگوی سکونت و افزایش قیمتها
کراسیان با اشاره به گزارشهای میدانی از تخلیه برخی منازل مسکونی در تهران پس از خروج اتباع بیگانه گفت: «پس از خروج اتباع در برخی مناطق جنوبی تهران، عرضه مسکن بر تقاضای پیشی گرفته است.»
به گفته وی، اتباع بیگانه معمولاً به صورت چند خانوار در یک واحد مسکونی زندگی میکنند و با توجه به سرشکن شدن قیمت اجاره، هر خانوار اجارهبهایی ناچیز پرداخت میکند و به همین دلیل توانایی پرداخت اجارهبهای بالاتری را دارد. در مقابل، شهروند ایرانی با توجه به محدودیت مالی در این رقابت کنار گذاشته میشود.
ورود سرمایههای غیرمستقیم به بازار املاک
عضو هیئت رئیسه اتحادیه مشاوران املاک گفت: «در سالهای اخیر اتباع غیرمقیم به تدریج وارد دلاری سرپایی در بازار املاک شدهاند. کارگران افغان برای ملکهایی که در حال ساخت آن هستند، مشتری پیدا میکنند و از این طریق حق دلاری دریافت میکنند.»
هشدار درباره پیامدهای امنیتی و اقتصادی
کراسیان با بیان اینکه مهاجران غیرقانونی و قانونی، بازار کار را در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران به سمت شکلگیری یک بازار غیررسمی هدایت میکنند، گفت: «گذشته از اثرگذاری اتباع بر افزایش قیمت مسکن و گسترش بیکاری، ورود اتباع غیرمقیم تبعات امنیتی برای کشور ایجاد کرده که آثار آن را در جنگ ۷۸ روزه شاهد بودیم.»
وی یادآور شد: «سالهاست که اتحادیه املاک بر لزوم احراز هویت اتباع بیگانه تأکید دارد. اگر این ساماندهی ایجاد نشود، تبعات اجتمایی و امنیتی برای کشور خواهد داشت.»