آیا قطره آهن به دندانهای کودک آسیب میزند؟ بررسی علمی و راهکارهای پیشگیری
اهمیت آهن در رشد کودکان
احمد اسماعیلزاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت وزارت بهداشت، اظهار داشت: کمبود آهن آثار نامطلوبی بر تکامل عصبی و رفتار کودکان گذاشته که برخی از آنها تغییرناپذیر است. در سنین ۶ تا ۲۴ ماهگی به دلیل رشد سریع شیرخوار، نیاز به آهن به ازای کیلوگرم وزن بدن نسبت به سایر دورههای زندگی بیشتر است.
نیاز به مکمل آهن در شیرخواران
وی ادامه داد: ذخیره آهن شیرخواران تا ۶ ماهگی آهن مورد نیاز آنان را تأمین میکند. به دلیل نیاز زیاد به آهن در شیرخواران و تأمین نشدن آهن مورد نیاز از طریق غذایی کمکی، از پایان ۶ ماهگی یا همزمان با شروع تغذیه تکمیلی استفاده از مکمل آهن ضروری است.
دستورالعمل مصرف قطره آهن
وی تأکید کرد: برای شیرخوارانی که با وزن طبیعی متولد میشوند (اعم از شیر مادرخوار یا شیر مصنوعیخوار) از پایان ماه ششم (۱۸۰ روزگی) و همزمان با تغذیه تکمیلی، باید مکمل آهن به میزان یک میلیگرم به ازای کیلوگرم وزن بدن به صورت روزانه ۱۵ میلیگرم آهن المنتال(معادل ۱۵ قطره آهن) تا پایان ۲۴ ماهگی داده شود. درصورتی که به دلیل اختلال رشد کودک، تغذیه تکمیلی بین ۶-۴ ماهگی شروع شود، قطره آهن همزمان با شروع غذای کمکی به میزان ۱۵ قطره درروز باید داده شود.
توصیه سازمان جهانی بهداشت
به گفته اسماعیلزاده، سازمان جهانی بهداشت نیز مصرف مکمل آهن برای کودکان را از پایان ۶ ماهگی تا ۲۴ ماهگی توصیه کرده است و در برخی کشورها بدلیل غنی سازی غذای کودک با آهن و تأمین آهن مورد نیاز از طریق غذای تکمیلی، برنامه مکمل یاری با قطره آهن اجرا نمیشود.
تأثیر قطره آهن بر رنگ دندانها
اسماعیلزاده با تأکید بر این که برخی ترکیبات آهن ممکن است موجب تغییر رنگ موقت دندانها شود که در پایان دو سالگی و با قطع قطره آهن، این رنگ از بین میرود، عنوان کرد: برای جلوگیری از تغییررنگ دندانها، قطره آهن باید در عقب دهان کودک چکانده شود و پس از دادن قطره آهن دندانها با یک پارچه تمیز پاک شود. قطره آهن نه تنها باعث پوسیدگی دندان نمیشود بلکه از پوسیدگی دندانها جلوگیری میکند اما در کودکانی که به دلیل نداشتن بهداشت دهان و دندان و مصرف زیاد قند، پوسیدگی زیادی دارند، قطره آهن میتواند وارد ناحیه متخلخل شود و باعث تغییر رنگ در دندانها شود. در واقع، در این کودکان، قطره آهن به دید پوسیدگیهایی کمک میکند که والدین تا آن زمان ندیدهاند.
ارتباط کمخونی فقر آهن و پوسیدگی دندان
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: نتایج مطالعات مروری و متاآنالیز در ارتباط بین کم خونی فقر آهن و پوسیدگی دندان نشان داده است که احتمال پوسیدگی دندان در کودکان مبتلا به کمخونی فقر آهن در مقایسه با کودکانی که به کمخونی فقر آهن مبتلا نیستند، به طور قابل توجهی بالاتر است و کودکان مبتلا به کمخونی فقر آهن در معرض خطر بیشتری برای پوسیدگی دندان هستند، زیرا کمخونی فقر آهن ممکن است عملکر غدد بزاقی را تغییر دهد و ترشح بزاق کاهش یافته و خطر پوسیدگی دندان را افزایش دهد.
تأثیر کمبود آهن بر سلامت دهان
وی تأکید کرد: در سالهای اولیه زندگی، کمبود آهن میتواند به دلیل این که مرحلهی حیاتی رشد و معدنی شدن دندانها است، مستقیماً بر رشد دندان تأثیر بگذارد. در کودکان زیر ۶ سال کمبود آهن میتواند مینای دندان را به خطر بیندازد و حساسیت به پوسیدگی را افزایش دهد بنابراین کمخونی فقر آهن در سنین پایین میتواند بر سلامت دهان تأثیر بگذارد و به دلیل تغییرات در بزاق و میکروبیوتای دهان، زمینه را برای شدت بیشتر پوسیدگی فراهم کند.
اسماعیلزاده در پایان تصریح کرد: بر اساس نتایج مطالعات متعدد انجام شده قطره آهن نه تنها موجب پوسیدگی دندان نمیشود بلکه به دلیل تأمین آهن و پیشگیری از کم خونی ناشی از فقر آهن از پوسیدگی دندانهای کودکان جلوگیری میکند.
منبع :
ایلنا
