نقشه جنگت رو بچین، تاریخ رو فتح کن: سفری به دنیای استراتژی!

نقشه جنگت رو بچین، تاریخ رو فتح کن: سفری به دنیای بازی‌های استراتژیک!

بازی‌های ویدیویی استراتژیک یکی از محبوب‌ترین و تاثیرگذارترین اشکال سرگرمی در جهان امروز هستند. این ژانر نه تنها مخاطبان گسترده‌ای از هر سن و سلیقه‌ای را به خود جذب می‌کند، بلکه با ارائه گیم‌پلی متنوع و تجربیات متفاوت، گیمرها را به چالش می‌کشد. از ماجراجویی‌های پرهیجان در دنیاهای فانتزی گرفته تا تجربه‌های واقع‌گرایانه‌ای که بازیکنان را در محیط‌های واقعی غرق می‌کنند، ژانرهای مختلف بازی‌ها هر کدام ویژ‌گی‌ها و خصوصیات خاص خود را دارند و تجربه‌های متنوعی را به بازیکنان ارائه می‌دهند. درک بهتر این ژانرها و تفاوت‌های میان آن‌ها به بازیکنان کمک می‌کند تا بازی‌هایی که با سلیقه و علایق‌شان همخوانی دارد را بهتر شناسایی کنند و تجربه‌های لذت‌بخش‌تری از بازی‌ها داشته باشند.

درک بهتر این ژانرها و تفاوت‌های میان آن‌ها، به بازیکنان کمک می‌کند تا بازی‌هایی که با سلیقه و علاقه‌شان همخوانی دارد را بهتر شناسایی کرده و تجربه‌های لذت‌بخش‌تری از بازی‌های مختلف کسب کنند.

استراتژی نوبتی (TBS)

اصطلاح استراتژی نوبتی معمولاً برای برخی از بازی‌های استراتژیک کامپیوتری به کار می‌رود تا آن‌ها را از بازی‌های استراتژی همزمان متمایز کند. در یک بازی نوبتی، بازیکن قبل از انجام هر اقدامی در بازی فرصت دارد تا وضعیت را تحلیل کند. بعضی از این بازی‌ها به بازیکن اجازه می‌دهند تا تعداد مشخصی حرکت یا اقدام را در هر نوبت انجام دهد. مانند بازی‌های استراتژی همزمان، این ژانر نیز می‌تواند شامل بازی‌های استراتژیک زیادی باشد که صرفاً نوبتی نیستند یا بازی‌هایی که ویژ‌گی‌های دیگری دارند که مستقیماً به نوبتی بودن یا نبودن بازی ارتباطی ندارد. از جمله نمونه‌های این ژانر می‌توان به بازی‌های Civilization یا Master of Orion اشاره کرد.

این بازی‌ها معمولاً دنیایی گسترده و پرجزئیات دارند که بازیکن باید منابع خود را مدیریت کند، ارتش یا ملت خود را توسعه دهد و رقبایش را شکست دهد. برخلاف بازی‌های استراتژی همزمان، در این ژانر بازیکن تحت فشار زمان لحضه‌ای قرار ندارد و می‌تواند با آرامش به بررسی گزینه‌های مختلف بپردازد. با پیشرفت تکنولوژی، برخی از بازی‌های TBS مکانیک‌های جدیدی را معرفی کرده‌اند، مثل اجرای همزمان دستورات پس از پایان فاز برنامه‌ریزی. در این حالت، هر بازیکن اقدامات موردنظرش را از پیش تعیین می‌کند و بازی همه دستورات را به طور همزمان اجرا می‌کند. این مدل باعث می‌شود عنصر پیش‌بینی حرکات حریف اهمیت بیشتری پیدا کند و گیم‌پلی هیجان‌انگیزتر شود.

Sid Meier’s Civilization VI

استراتژی همزمان (RTS)

اصطلاح «استراتژی همزمان» (Real-Time Strategy) به این معناست که اتفاقات بازی به صورت پیوسته جریان دارند و بازیکنان باید تصمیمات و اقدامات خود را در شرایطی که وضعیت بازی به طور مداوم تغییر می‌کند، انجام دهند. این سبک احتمالاً شناخته‌شده‌ترین زیرمجموعه از بازی‌های استراتژیک است و مدت‌هاست افراد از بازی استراتژیک لذت می‌برند، عموماً منظورشان همین نوع است. گیم‌پلی استراتژی همزمان با جمع‌آوری منابع، ساخت پایگاه و تولید نیروها شناخته می‌شود.

وظایفی که بازیکن باید برای پیروزی در یک بازی RTS انجام دهد، می‌تواند بسیار دشوار و پیچیده باشد و به همین دلیل، رابط‌های کاربری پیشرفته‌ای برای این نوع بازی‌ها طراحی شده‌اند. برخی از این ویژ‌گی‌ها از محیط‌های دسکتاپ الهام گرفته‌اند؛ برای مثال، تکنیک «کلیک و کشیدن» برای ایجاد یک کادر و انتخاب همه واحدهای داخل آن. اگرچه برخی از سبک‌های دیگر بازی‌های ویدیویی از نظر مفهومی و گیم‌پلی با قالب RTS شباهت‌هایی دارند، اما معمولاً به عنوان بازی استراتژیک هم‌زمان طبقه‌بندی نمی‌شوند. منظور از این دسته‌بندی، آثار شبیه‌ساز شهرسازی و مدیریتی است. منظور از این سبک، آثار شبیه‌ساز شهرسازی و مدیریتی است. بازی استارکرفت (StarCraft)، سری وارکرفت (Warcraft)، ژنرال (General) و سری Age of Empires از مهم‌ترین آثار این سبک هستند. استراتژی هم‌زمان به دلیل نیاز به هماهنگی بین تفکر استراتژیک و واکنش سریع، یکی از چالش‌برانگیزترین و هیجان‌انگیزترین سبک‌های استراتژی به شمار می‌رود.

Age of Empires II

تاکتیکی نوبتی (Turn-based Tactics) و همزمان (Real-time Tactics)

این سبک زیرشاخه‌ای از بازی‌های ویدیویی استراتژیک به شمار می‌رود و شامل تاکتیک‌های نظامی در نبردهایی با مقیاس کوچک است. برخلاف بازی‌های استراتژی نوبتی، بر جنبه‌های تاکتیکی به جای تصمیمات استراتژیک کلان تمرکز دارد. گیم‌پلی بازی‌های این سبک به این صورت است که بازیکن باید با استفاده از نیروهای رزمی‌ای که در اختیارش قرار داده شده، وظایف خود را به شکلی واقع‌گرایانه یا دست‌کم قابل باور به انجام برساند. گیم‌پلی این سبک در واقع معادل نوبتیِ سبک دیگری به نام تاکتیکی همزمان (real-time tactics) است.

ریشه‌های این ژانر به بازی‌های جنگی تاکتیکی و مدل‌سازی‌های مینیاتوری از سناریوهای نبرد برمی‌گردد؛ جایی که از مدل‌های کوچک یا نشانه‌های کاغذی ساده برای بازسازی درگیری‌ها استفاده می‌شد. در مقایسه با سایر بازی‌های استراتژیک، بازی‌های تاکتیکی نوبتی معمولاً دارای محیط‌های بسیار کوچک‌تر و پرجزئیات‌تری هستند؛ چراکه عناصری مانند بلندی زمین، پوشش سخت و خط دید اهمیت تاکتیکی زیادی دارند. علاوه بر این، در بیشتر بازی‌های این سبک، نیروی تحت فرمان بازیکن میان نبردها حفظ می‌شود.

این ویژگی باعث می‌شود که بازیکن ارتباط بیشتری با نیروهای خود احساس کند. از جمله نمونه‌های این ژانر می‌توان به X-COM و Gears Tactics، Desperados 3، Shadow Gambit: The Cursed Crew و حتی Shogun: Total War اشاره کرد. در این میان، Artillery نام عمومی بازی‌های کامپیوتری اولیه‌ای است که معمولاً برای دو یا سه بازیکن طراحی شده بودند و به صورت نوبتی انجام می‌شدند و شامل نبرد تانک‌ها یا بازی‌های مشابه می‌شدند. بازی‌های Artillery نوعی از بازی‌های تاکتیکی نوبتی محسوب می‌شوند. همچنین، از این نوع بازی‌ها معمولاً به عنوان تمرینی برای محاسبات نظامی مانند تعیین مسیر حرکت موشک‌ها استفاده می‌کنند. از جمله نمونه‌های این سبک می‌توان به Hogs of War و Scorched 3D و مجموعه Worms اشاره کرد.

Gears Tactics

سبک 4X

اصطلاح 4X به یک سبک از بازی‌های ویدیویی استراتژیک اشاره دارد که چهار هدف اصلی دارند:

• کشف (eXplore): جستجو و کاوش در محیط
• گسترش (eXpand): توسعه قلمرو و زیرساخت‌ها
• بهره‌برداری (eXploit): استفاده از منابع و پتانسیل‌های موجود
• نابودی (eXterminate): حذف و از بین بردن رقبا

یک بازی 4X می‌تواند نوبتی یا همزمان باشد. شناخته‌شده‌ترین نمونه از این سبک، مجموعه بازی تمدن (Civilization) اثر سید میر است. بازی‌های 4X معمولاً دوره‌های زمانی بسیار بلندی را دربرمی‌گیرند و به بازیکن کنترل کامل یک تمدن یا گونه زیستی را می‌دهند. این بازی‌ها غالباً در بستر تاریخی ساخته می‌شوند و بخش زیادی از تاریخ بشر را پوشش می‌دهند و گاهی هم این بازی‌ها در یک فضای علمی-تخیلی تخیلی روایت می‌شوند که بازیکن هدایت گونه‌‌ای از موجودات را بر عهده دارد که هدفش تسلط بر کهکشان است. مانند بازی‌های Master of Orion.

Age of Wonders 4

سبک Auto battler

بازی‌های آتو بتلر که نام «آتو چس» (Auto Chess) هم شناخته می‌شوند، یک نوع بازی استراتژیک هستند که عناصری شبیه به شطرنج دارند. در واقع در این سبک، بازیکنان در یک مرحله‌ی آماده‌سازی، شخصیت‌هایی را روی میدان نبرد قرار می‌دهند که به شکل شبیه‌سازی‌شده مبارزه می‌کنند. این شخصیت‌ها بدون دخالت مستقیم بیشتر بازیکن به مصاف تیم مقابل می‌روند. از جمله بازی‌های این سبک می‌توان به Teamfight Tactics و Dota Underlords اشاره کرد.

موبا (MOBA)

ژانر Multiplayer Online Battle Arena یا به اختصار MOBA به نوعی از بازی‌های استراتژیک گفته می‌شود که در آن دو تیم از بازیکنان با یکدیگر رقابت می‌کنند تا ساختمان اصلی تیم مقابل را نابود کرده و همزمان از ساختمان خود دفاع کنند. بازیکنان کنترل شخصیت‌هایی به نام قهرمان را بر عهده می‌گیرند که هرکدام توانایی‌های منحصربه‌فردی دارند. در این مسیر، واحدهایی که توسط کامپیوتر کنترل می‌شوند نیز به کمک بازیکنان می‌آیند و در مسیرهایی مشخص، به سمت پایگاه دشمن حرکت می‌کنند. تیمی که زودتر پایگاه دشمن را نابود کند، برنده مسابقه خواهد بود.

بازی‌های MOBA ترکیبی از عناصر بازی‌های استراتژی همزمان، نقش‌آفرینی و اکشن هستند و تمرکز ویژه‌ای بر هماهنگی تیمی، پیشرفت شخصیت‌ها و مبارزات سریع دارند. از مشهورترین بازی‌های این سبک می‌توان به لیگ آو لجندز و دوتا 2 اشاره کرد. بازی‌های MOBA جایگاه قابل توجهی در ورزش‌های الکترونیکی نیز دارند.

Dota 2

دفاع از برج (Tower Defense)

بازی‌های دفاع از برج ساختاری بسیار ساده دارند. در این آثار معمولاً دشمنانی که توسط کامپیوتر کنترل می‌شوند، در مسیری مشخص حرکت می‌کنند و بازیکن باید برج‌هایی را در طول این مسیر قرار دهد تا از رسیدن دشمنان به انتهای مسیر جلوگیری کند. در بعضی بازی‌ها، برج‌ها فقط در کناره‌های مسیر تعیین‌شده برای دشمنان قرار می‌گیرند، در حالی که در برخی دیگر، برج‌ها می‌توانند به منظور تغییر مسیر آن‌ها، در هر جای مسیر مستقر شوند. در بیشتر بازی‌های دفاع از برج، برج‌های مختلف توانایی‌های متفاوتی دارند؛ برای مثال، می‌توانند دشمنان را مسموم کنند یا سرعت آن‌ها را کاهش دهند. بازیکن با کشتن دشمنان پول به دست می‌آورد.

این پول می‌تواند برای خرید برج‌های بهتر یا ارتقای برج‌های موجود، مثل افزایش قدرت یا برد آن‌ها، استفاده شود. از جمله آثار این سبک می‌توان به Kingdom Rush Vengeance و Infinitode 2 اشاره کرد. این بازی‌ها روی موبایل محبوبیت بیشتری دارند.

Kingdom Rush Vengeance

استراتژی جنگی (Wargame)

بازی‌های جنگی زیرشاخه‌ای از بازی‌های ویدیویی استراتژیک هستند که بر جنگ‌های استراتژیک یا تاکتیکی روی نقشه تمرکز دارند. این نوع بازی‌ها معمولاً به یکی از چهار قالب اصلی تقسیم می‌شوند. این تقسیم‌بندی بر اساس نوبتی یا همزمان بودن بازی و همچنین تمرکز آن بر استراتژی نظامی یا تاکتیک انجام می‌شود. به عنوان نمونه، Total War: ROME یک بازی استراتژیک جنگی است.

در این میان، بازی جنگی کلان (Grand Strategy Wargame) نوعی از بازی جنگی است که تمرکز خود را بر استراتژی کلان قرار می‌دهد؛ یعنی استراتژی نظامی در سطح استفاده از منابع یک دولت یا امپراتوری کامل. نمونه‌هایی از این نوع بازی‌ها، مجموعه بازی‌های Hearts of Iron و Crusader Kings III هستند.

Crusader Kings III

استراتژی مدیریتی (Management)

یک بازی استراتژی مدیریتی ترکیبی از دو ژانر استراتژی و مدیریت است. در این بازی‌ها هم باید برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری استراتژیک انجام دهید و هم منابع، افراد یا یک سازمان را به درستی مدیریت کنید. از نمونه‌های معروف این سبک، می‌توان به Cities: Skylines (مدیریت و توسعه یک شهر)، Football Manager (مدیریت یک تیم فوتبال با استراتژی‌های بلندمدت)، Frostpunk (مدیریت یک جامعه در شرایط بسیار سخت و تصمیم‌گیری‌های استراتژیک برای بقا) و Anno 1800 (ترکیبی از مدیریت منابع، تجارت و استراتژی در دوران صنعتی) اشاره کرد. در این نوع بازی‌ها، بازیکن باید برنامه‌ریزی بلندمدت داشته باشد، منابع محدود را به بهترین شکل مصرف کند و معمولاً در برابر چالش‌های پیش‌بینی نشده تصمیم‌های حیاتی بگیرد. این بازی‌ها اگرچه بعضاً در ژانر شبیه‌ساز نیز قرار می‌گیرند، ارتباط تنگاتنگی با این ژانر دارند.

Frostpunk 2