وقتی گلها هم درد را پنهان نمیکنند: پزشک بودن در هند، روایتی تکاندهنده از یک بحران خاموش
آیا میدانستید پشت لبخندها و تبریکهای روز پزشک، چه فشارهای سنگینی بر جامعه پزشکی در هند وارد میشود؟ این مقاله، پرده از واقعیتی تلخ برمیدارد.
هر سال، اول جولای با گلها، پستهای قدردانی و سخنرانیهای باشکوه برای تجلیل از پزشکان از راه میرسد. اما پشت روپوشهای سفید، آنچه نادیده میماند، حرفهای است که به آرامی از هم میپاشد؛ نه به دلیل بیکفایتی یا کمبود تعهد، بلکه به دلیل سیستمی که به طور سیستماتیک درمانگران خود را میشکند.
امروزه، تعداد پزشکانی که در هند حرفه خود را ترک میکنند، به خارج از کشور مهاجرت میکنند یا دچار فرسودگی شغلی و ناامیدی میشوند، بیش از هر زمان دیگری است. دلیل این امر فقط بار عاطفی مراقبت از دیگران نیست، بلکه ترکیبی از خشونت افسارگسیخته، خفقان بوروکراتیک، حقالناس ویژه برای افراد خاص و بررسیهای نادرست است، در حالی که طبابت غیرقانونی در روز روشن رونق دارد.
ما ماشین نیستیم. ما در حال شکستن هستیم.
از پزشکان در هند انتظار میرود که به عنوان ماشینهای خستگیناپذیر، به طور 24 ساعته در دسترس، از نظر عاطفی انعطافپذیر، بینهایت سازگار و از نظر اخلاقی بینقص عمل کنند. هزینه این افسانه به آرامی در افزایش نرخ فرسودگی شغلی، افسردگی، سوء مصرف مواد و خودکشی در بین متخصصان پزشکی منعکس میشود.
تنها در سال 2022، بیش از ده مورد خودکشی گزارش شده در میان پزشکان رزیدنت در سراسر کشور رخ داد. بسیاری بیشتر گزارش نمیشوند یا به آرامی تحت عناوین خوشظاهری مانند “بیماری ناگهانی” یا “دلایل خانوادگی” پاک میشوند. از پزشکان انتظار میرود که هر خواسته منطقی یا غیرمنطقی بیماران و مراقبان آنها را برآورده کنند، در حالی که تلاش میکنند بهترین مراقبت ممکن را در محدوده زیرساختهای موجود ارائه دهند. هرگونه تلاش برای تعیین مرزها یا رد یک درخواست ناعادلانه، اغلب نه با درک، بلکه با تلفنهای همراه که برای گرفتن ویدیوهای تحقیرآمیز به اهتزاز در میآیند، یا بدتر از آن – تهدید به خشونت فیزیکی – مواجه میشود.
درمان تحت تهدید: سایه خشونت
حملات فیزیکی به پزشکان آنقدر مکرر شده است که دیگر تکاندهنده نیست. بخشهای اورژانس به مناطق جنگی تبدیل میشوند، به ویژه در بیمارستانهای دولتی، جایی که 1 مرگ میتواند واکنش خشونتآمیز اوباش را برانگیزد. پزشکان مورد ضرب و شتم، لمس و حتی قتل قرار گرفتهاند، نه به دلیل سهلانگاری، بلکه به دلیل گرفتار شدن در آتش متقابل انتظارات برآورده نشده و فروپاشی سیستماتیک.
با این حال، هنگامی که چنین حوادثی رخ میدهد، واکنش اغلب ساکت است و هیچ اقدامی علیه عاملان انجام نمیشود. حمایتهای قانونی ضعیف است و خشم عمومی حداقل و گذرا است. دولت بیانیههای محکومیت صادر میکند، اما بیمارستانها همچنان با کمبود پرسنل، محافظت نشده و بیش از حد تحت فشار هستند. در موارد متعددی، بیماران در وضعیت وخیم یا با آسیبهای شدید و بیماریهای همراه آورده میشوند که پیشآگهی آنها در بدو ورود ضعیف است. علیرغم برقراری ارتباط روشن در مورد میزان وخامت حال آنها و خطر بالای مرگ و میر، نتیجه اجتنابناپذیر اغلب به ناحق به گردن پزشک معالج انداخته میشود، که سپس در معرض تهدید، حمله فیزیکی و تحقیر عمومی قرار میگیرد.
کاغذبازی برنده میشود، نه بیمار
طبابت در هند امروزه به معنای دفن شدن زیر فرمها، مستندات، بارگذاریهای اجباری و گزارشهای انطباق است که اغلب ارزش بالینی ندارند. به ازای هر ساعتی که صرف درمان یک بیمار میشود، یک ساعت دیگر صرف اثبات انجام آن میشود. صدای بالینی پزشکان به طور فزایندهای توسط چکلیستهای اداری تضعیف میشود.
در همین حال، بیماران VIP وارد میشوند و خواستار اولویتبندی و دور زدن صفها، پروتکلها و دستورالعملهای اخلاقی هستند. تصمیمات پزشکی اغلب تحت تأثیر، حتی دیکته شده، توسط وضعیت بیمار یا ارتباطات سیاسی آنها قرار میگیرد. استقلال پزشک توسط حق کسانی که با بیمارستانها مانند هتلها رفتار میکنند، از بین میرود.
دارای مجوز، اما قفل شده
شاید دردناکترین تناقض نظام بهداشت و درمان هند این باشد: کسانی که از نظر اخلاقی مجوز دارند و به درستی آموزش دیدهاند، اغلب مورد بررسی قرار میگیرند، در حالی که شیادان بیصلاحیت با مصونیت عمل میکنند.
پزشکان امروزه تحت تهدید دائمی تعلیق، اخطارهای قانونی، شرمساری رسانهای و محاکمههای رسانههای اجتماعی، اغلب به دلیل پیروی از پروتکلهای استاندارد، زندگی میکنند. تحقیقات بر سر سوء تفاهمها آغاز میشود. پروندههای پیچیده توسط افراد غیرمتخصص قضاوت میشوند. اختیار بالینی توسط بوروکراتها مورد تردید قرار میگیرد. انگار تا ثابت نشدن بیگناهی، مجرم هستیم.
در عین حال، “درمانگران” خودخوانده، درمانگران اینفلوئنسر اینستاگرام و پزشکان غیرمجاز بدون بررسی رونق میگیرند. در مناطق روستایی و زاغههای شهری به طور یکسان، شیادان استروئیدها، آنتیبیوتیکها و تزریقات را بدون نسخه ارائه میدهند، اما نهادهای نظارتی همچنان سکوت میکنند. این بررسی نه تنها نادرست است، بلکه به عنوان سلاح استفاده میشود، تا توجه را از شکستهای سیستمی منحرف کند و در عین حال پزشکان را به سپر بلاهای مناسب تبدیل کند.
هزینه عاطفی که هیچ کس حساب نمیکند
من به عنوان یک روانپزشک، نه تنها فرسودگی همکارانم، بلکه دلسردی عمیقی را که در حال خزیدن است، میبینم. بسیاری از پزشکان اکنون حرفه خود را معاملاتی میدانند، نه از روی طمع، بلکه به عنوان یک مکانیسم مقابله. وقتی بهترین تلاشهای شما با دادخواست، خشونت و سوء ظن روبرو میشود، گسستگی عاطفی به بقا تبدیل میشود.
دانشجویان پزشکی که زمانی با اشتیاق وارد این رشته شدند، اکنون برای خروج زودهنگام برنامهریزی میکنند. دیگران رویای مهاجرت را در سر میپرورانند، نه برای ثروت، بلکه برای حفظ کرامت. کسانی که میمانند، خود را بیحس میکنند.
آنچه پزشکان واقعاً در روز پزشک نیاز دارند
ما به گل رز یا توییتهای قدردانی نیازی نداریم. ما به اصلاحات ساختاری به این روشها نیاز داریم:
- حمایتهای قانونی در برابر خشونت، با پاسخگویی و جبران سریع.
- سیستمهای مستندسازی سادهشده که با پزشکان مانند کارمندان ورود دادهها رفتار نکنند.
- آزادی از دخالت سیاسی و VIP در تصمیمات بالینی.
- اقدام قانونی واضح علیه شیادان و “درمانگران” غیرمجاز.
- دسترسی به پشتیبانی محرمانه بهداشت روان، به ویژه برای پزشکان جوان و کسانی که در تخصصهای مستعد تروما هستند.
- احترام به استقلال پزشکی نه فقط در کلمات، بلکه در سیاست.
اگر ما بسوزیم، چه کسی برای درمان شما باقی خواهد ماند؟
حرفه پزشکی زمانی نجیب تلقی میشد. امروزه، بیشتر شبیه یک میدان جنگ است، جایی که هر تصمیمی میتواند باعث تحریک اوباش، یادداشت یا محاکمه رسانهای شود. در این روز پزشک، لطفاً قدردانیهای نمادین را از ما دریغ کنید. در عوض، به ما کمک کنید تا کرامت، ایمنی و عقل خود را پس بگیریم. نه به این دلیل که روپوش سفید پوشیدهایم. بلکه به این دلیل که زیر آن، ما انسان هستیم.
دکتر کاور، روانپزشک مشاور در پنجاب، هند هستند.