ایالات متحده آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد که در پاسخ به سرنگونی یک فروند پهپاد آمریکایی در اواخر هفته گذشته توسط تهران، سایتهای راداری و پهپادی را در خاک ایران بمباران کرده است. متعاقب این اقدام، ایران از انجام یک حمله تلافیجویانه خبر داد و کشور کویت نیز گزارشهایی مبنی بر حملات موشکی و پهپادی ورودی به خاک خود منتشر کرد.
به گزارش واضح به نقل از اسوشیتد پرس (The Associated Press)، آتشبس اسمی و شکننده میان ایران و ایالات متحده بارها با چنین حملات متقابلی مورد آزمایش قرار گرفته است؛ آن هم در شرایطی که مقامات هر دو کشور در تلاشند تا برای پایان دادن به این جنگ مذاکره کنند. هنوز مشخص نیست که طرفین تا چه حد به یک توافق نهایی نزدیک هستند و همواره این ریسک وجود دارد که یک حمله نظامی، مایه از ریل خارج شدن مذاکرات صلح شود.
در این میان، ایران همچنان کنترل شدید خود را بر تنگه هرمز حفظ کرده است که این امر موجب اختلال در زنجیره تأمین انرژی جهانی، افزایش شدید قیمت سوخت در سراسر جهان و در پی آن ایجاد پیامدهای گسترده اقتصادی شده است.
پیچیدگی آتشبس ایران همزمان با تشدید حملات اسرائیل در لبنان
بهرغم وجود یک آتشبس اسمی، درگیریها میان اسرائیل و گروه شبهنظامی حزبالله لبنان نیز شدت یافته است. اسرائیل دامنه اشغالگری خود را به عمق خاک لبنان گسترش داده و حزبالله — که در حمایت از اصلیترین پشتیبان خود یعنی ایران وارد این جنگ شده است — همچنان به پرتاب پهپادها به سمت اسرائیل ادامه میدهد. روز دوشنبه و پس از دستور بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به ارتش برای حمله به اهدافی در لبنان، موجی از شهروندان از حومههای جنوبی بیروت متواری شدند.
حمله نظامی ارتش آمریکا به مواضعی در خاک ایران
فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده (سنتکام – CENTCOM) اعلام کرد که در روزهای شنبه و یکشنبه حملاتی را در خاک ایران و در حوالی شهر گروک و جزیره قشم انجام داده است.
سنتکام در بیانیهای اعلام کرد: «این حملات حسابشده و دقیق… در پاسخ به اقدامات تهاجمی ایران از جمله سرنگونی یک فروند پهپاد MQ-1 آمریکایی که در حال عملیات بر فراز آبهای بینالمللی بود، صورت گرفت. جنگندههای آمریکایی به سرعت واکنش نشان داده و پدافند هوایی ایران، یک ایستگاه کنترل زمینی و دو پهپاد انتحاری را که تهدیدی آشکار برای کشتیهای در حال عبور از آبهای منطقه بودند، منهدم کردند.»
گزارش کویت از حملات موشکی و پهپادی ورودی
مقامات کشور کویت اعلام کردند که پدافند هوایی این کشور بامداد روز دوشنبه برای رهگیری و انهدام حملات پهپادی و موشکی ورودی دست به کار شده است.
تقریباً در همان زمان، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که به یک حمله آمریکایی پاسخ داده است، بدون اینکه به موقعیت مکانی دقیق آن اشاره کند؛ موضوعی که به احتمال زیاد به حمله صورت گرفته در کویت اشاره دارد. در بیانیهای که توسط خبرگزاری دولتی ایرنا (IRNA) منتشر شد، سپاه پاسداران اعلام کرد که نیروهای آمریکایی یک دکل مخابراتی را هدف قرار داده بودند.
تنش در کویت؛ مرکز فرماندهی ارتش آمریکا در خاورمیانه
کشور کویت میزبان بخش مرکزی نیروی زمینی ارتش آمریکا (US Army Central)، یعنی فرماندهی پیشتاز این نیرو در خاورمیانه است. اگرچه نیروی هوایی آمریکا دیگر از پهپادهای قدیمی تر MQ-1 Predator استفاده نمیکند، اما ارتش آمریکا همچنان این پهپادها را در مأموریتهای خود به کار میگیرد.
تلویزیون دولتی ایران بعداً تصاویری از شلیک یک موشک بالستیک منتشر کرد که در نمای نزدیک آن، برچسبی روی بدنه موشک خودنمایی میکرد؛ این برچسب تصویر مجروحی از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را نشان میداد که روی طرحی از یک تنگه هرمز «بسته شده» قرار گرفته بود و روی آن عبارت کنایهآمیز «تا اخراج آخرین سرباز آمریکایی از منطقه» به چشم میخورد.
سایه سنگین حملات نظامی بر مذاکرات آتشبس
این حملات نشاندهنده جدیدترین موج تنشزایی میان آمریکا و ایران است. در اواخر هفته گذشته، ارتش آمریکا یک موشک به سمت اتاق موتور یک کشتی باری با پرچم گامبیا که قصد داشت محاصره بنادر ایران را بشکند، شلیک و آن را زمینگیر کرد.
در حال حاضر تنها تعداد اندکی از کشتیها موفق به عبور از این تنگه شدهاند؛ آبراهی استراتژیک که در گذشته یکپنجم کل نفت و گاز طبیعی تجارتشده در جهان از آن عبور میکرد. انسداد این مسیر فشار شدیدی را بر منابع انرژی جهانی و همچنین بازار کودهای شیمیایی وارد کرده و هراس از کمبود مواد غذایی را برانگیخته است؛ چرا که منطقه خلیج فارس تأمینکننده ۳۰ درصد از کودهای شیمیایی تجارتشده در سطح جهان است.
ابهام در تصمیم نهایی دونالد ترامپ برای توافق
دونالد ترامپ روز جمعه با مشاوران خود دیدار کرد، اما هنوز تصمیمی در مورد پیشبرد توافق برای تمدید آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز اتخاذ نکرده است. در همین حال، مقامات ایران نیز اعلام کردهاند که این توافق هنوز نهایی نشده است.
ایالات متحده و اسرائیل این جنگ را با حملاتی به ایران در تاریخ ۲۸ فوریه آغاز کردند. ترامپ تاکنون اهداف متغیری را برای این درگیری مطرح کرده است، اگرچه جلوگیری از ساخت سلاح هستهای توسط ایران همواره در صدر این اهداف قرار دارد. ایران پافشاری میکند که برنامه هستهایاش کاملاً صلحآمیز است، هرچند به میزان کافی اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد تا در صورت تمایل، چندین سلاح هستهای تولید کند.
جیدی ونس (JD Vance)، معاون رئیسجمهور آمریکا، هفته گذشته اظهار داشت که مذاکرهکنندگان در تلاش هستند تا به چارچوب و شروط کلی درباره برنامه هستهای ایران دست یابند و جزئیات دقیقتر در گفتگوهای بعدی چکشکاری خواهد شد.
با این حال، ترامپ بامداد دوشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، ابراز خوشبینی کرد و نوشت:
«ایران واقعاً خواهان توافق است و این یک توافق خوب برای ایالات متحده آمریکا و همراهان ما خواهد بود. فقط بنشینید و تماشا کنید، در نهایت همه چیز به خوبی حل خواهد شد – همیشه همینطور میشود!»
خرید سرور اچ پی ماهان شبکه ایرانیان