کیف پول الکترونیکی به شهروندان این امکان را میدهد که پرداختهای خود را در فروشگاهها، بهصورت آنلاین یا حضوری، تنها با یک ضربه روی گوشی هوشمند انجام دهند؛ روشی که بهتدریج جایگزین پرداختهای سنتی شده است.
به گزارش ایسنا، کیف پول الکترونیکی با استفاده از یک نرمافزار، اطلاعات پرداخت کاربر را به حساب بانکی متصل کرده و آن را به فروشندهای که تراکنش با او انجام میشود، پیوند میدهد. این برنامهها با سطوح مختلف دسترسی طراحی شدهاند؛ بهطوری که کیف پولهای باز که در اغلب فروشگاهها پذیرفته میشوند، امکان خرید آنلاین، پرداخت بدون تماس در فروشگاهها، دریافت بازگشت نقدی و حتی برداشت وجه از برخی دستگاههای خودپرداز را فراهم میکنند.
کیف پولهای الکترونیکی بهعنوان ابزارهای پرداخت آنلاین، عمدتاً در قالب اپلیکیشن ارائه میشوند و نسخه مجازی کارتهای نقدی و اعتباری را بهصورت امن ذخیره میکنند. به این ترتیب، برای انجام پرداخت نیازی به وارد کردن اطلاعات کارت یا حمل کارت فیزیکی وجود ندارد. همچنین امکان ذخیره بلیتهای دیجیتال، کوپنهای الکترونیکی و سایر اسناد مورد نیاز در این کیف پولها فراهم شده و دسترسی به آنها همواره آسان است.
در ادبیات مالی، از اصطلاحات متعددی برای اشاره به کیف پول الکترونیکی استفاده میشود؛ از جمله کیف پول دیجیتال، کیف پول موبایلی، تسهیلات با ارزش ذخیرهشده و تسهیلات پرداخت خریداریشده. با این حال، تعریف و کارکرد این ابزار در مناطق مختلف جهان متفاوت است. برای نمونه، در برخی کشورها Apple Pay بهعنوان کیف پول الکترونیکی شناخته نمیشود، زیرا از نظر فنی ارز واقعی را ذخیره نمیکند. همزمان با گسترش ارزهای دیجیتال و وابستگی آنها به کیف پولهای الکترونیکی، این تفاوتهای مفهومی بیش از پیش نمایان شده است.
در همین راستا و همگام با رواج جهانی این فناوری، کیف پول الکترونیکی در ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است. در سال ۱۳۹۹، شورای پول و اعتبار بهمنظور تسهیل مبادلات خرد، صدور کیف پول الکترونیکی توسط بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی را با نظارت بانک مرکزی مجاز اعلام کرد؛ اقدامی که مشروط به عدم خلق نقدینگی بود.
بررسی پیشینه این طرح نشان میدهد که نخستین بار در سال ۱۳۹۲ کلیات راهاندازی کیف پول الکترونیکی از سوی بانک مرکزی مطرح شد، اما به دلیل تمرکز کنترل و اختیار آن در این نهاد، استقبال گستردهای از سوی بانکها صورت نگرفت و اجرای آن بهطور فراگیر محقق نشد.
بهطور کلی، کیف پولهای الکترونیکی در سه نوع بسته، نیمهبسته و باز دستهبندی میشوند. کیف پولهای بسته در ایران عمدتاً در قالب کارتهای هدیه با اعتبار مشخص ارائه میشوند. کیف پولهای نیمهبسته نیز شامل اپلیکیشنهایی هستند که کاربران میتوانند حساب خود را با کارت بانکی شارژ کرده و در خریدها از آن استفاده کنند. نوع سوم، یعنی کیف پولهای باز، صرفاً از طریق بانکها یا با همکاری آنها صادر میشوند و امکان انجام تمامی تراکنشها و برداشت وجه از دستگاههای خودپرداز را فراهم میکنند.
از جمله مهمترین مزایای کیف پول الکترونیکی میتوان به سهولت استفاده، افزایش امنیت و حذف نیاز به وارد کردن مکرر اطلاعات کارت اشاره کرد. در این روش، اطلاعات پرداخت کاربر در یک بستر امن ذخیره شده و بهجای شماره کارت واقعی، یک شناسه مجازی منحصربهفرد مورد استفاده قرار میگیرد. با این حال، کارشناسان توصیه میکنند پیش از استفاده از هر کیف پول دیجیتال، از قانونی بودن و اعتبار صادرکننده آن اطمینان حاصل شود.
در همین چارچوب، حدود دو سال پیش سامانه «کیف پول شهروندی» در تهران راهاندازی شد تا شهروندان بتوانند از آن برای استفاده از خدمات مترو و اتوبوس بهره ببرند. در ادامه، توسعه این سامانه برای اتوبوسهای خصوصی، تاکسیها، میادین میوه و ترهبار، فرهنگسراها و سینماها نیز در دستور کار قرار گرفت.
بر اساس اعلام مسئولان، بهرهگیری از کیف پول الکترونیکی یکی از محورهای اصلی برنامه هوشمندسازی شهر تهران است. پیش از این، استفاده از کیف پول در پایتخت عمدتاً به پرداخت برخی عوارض و خدمات حملونقلی محدود میشد، اما هدف جدید، گسترش آن به بخشهای مختلف زندگی روزمره شهروندان عنوان شده است.
از سوی دیگر، با گسترش پولهای دیجیتال و رمزارزها، موضوع کیف پول دیجیتال اهمیت بیشتری یافته است. طبق قانون جدید بانک مرکزی، فعالان حوزه رمزارز تحت نظارت این بانک قرار گرفتهاند و دستورالعملهایی از جمله چارچوب سیاستگذاری رمزارز و مقررات تأسیس و نظارت بر کارگزاران رمزارز در کشور به تصویب رسیده است.
در تازهترین اظهارات، معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی اعلام کرده است که تاکنون بیش از پنج هزار کیف پول فعال شده و این طرح وارد فاز عملیاتی شده است؛ هرچند افزایش ضریب نفوذ آن نیازمند توسعه ابزارها و محصولات مالی مرتبط خواهد بود.
در مجموع، کیف پولهای الکترونیکی بهعنوان بخشی از آینده نظام پرداخت در جهان شناخته میشوند و با حرکت کشورها به سمت کاهش استفاده از پول نقد، پیشبینی میشود کاربرد این ابزارها در سالهای آینده بهطور چشمگیری افزایش یابد.
به نقل از خبرگزاری واضح
